Het Belgische Agentschap Zorg & Gezondheid (AZG) heeft waarschijnlijk de bron van de grootschalige legionellabesmetting gevonden. De koeltoren van een bedrijf in de Gentse haven lijkt de boosdoener te zijn.

De uitbraak rond het Oost-Vlaamse Evergem bij Gent begon eind april. Het totale aantal patiënten staat op 32, twee slachtoffers zijn overleden.

Legionella is een gevaarlijke bacterie die in drinkwatersystemen kan voorkomen, maar ook natte koeltorens kunnen een bron van besmetting zijn. Dat is een installatie die gebruikt wordt voor de afkoeling van een gebouw of een industrieel proces. De koeltoren vernevelt water, dat zich als een lichte mist verspreidt. Via de waternevel kunnen legionellabacteriën eenvoudig terechtkomen in de lucht die mensen inademen.

Het AZG heeft bij zeventien bedrijven in de Gentse haven een watermonster uit de koeltorens gehaald en ontdekte een genetische overeenkomst tussen de legionellakiemen die bij vijf patiënten zijn vastgesteld en het monster uit een van die torens.

Het AZG denkt met deze vondst de bron van de besmetting te hebben gevonden, maar een tweede bron is nog niet uitgesloten. Alle onderzochte koeltorens worden sindsdien uit voorzorg dagelijks ontsmet, dus de bron van besmetting zou verdwenen moeten zijn.

De grote meerderheid van de patiënten is intussen alweer thuis, twee slachtoffers liggen nog op de intensive care.

Wereldwijd drie uitbraken per jaar door natte watertorens

Uitbraken door natte koeltorens komen wel vaker voor; wereldwijd gemiddeld drie per jaar, aldus het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

In Nederland was er in 2006 een uitbraak door een natte koeltoren in Amsterdam. Bij die uitbraak werden 31 mensen ziek, van wie er drie zijn overleden.

Natte koeltorens zijn er in verschillende vormen en grootten. Ze kunnen op het dak van een gebouw staan, of netjes weggewerkt achter een gevel. Ze zijn daardoor niet altijd goed zichtbaar.

Bij een natte koeltoren moet een risicoanalyse en een legionellabeheersplan worden opgesteld, zegt het RIVM. Ook moet een logboek worden bijgehouden.

In Nederland moeten natte koeltorens sinds 2010 worden geregistreerd. In de praktijk blijkt een goede registratie van natte koeltorens lastig en ziet het RIVM dat nog steeds niet alle natte koeltorens goed in beeld zijn.