De justitiecommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft woensdag een motie van minachting aangenomen. Die veroordeelt de minister van Justitie William Barr, omdat hij weigert de volledige, ongecensureerde versie van het Mueller-rapport over te dragen aan de parlementariërs.

Barr heeft tot nu toe alleen een versie van het rapport vrijgegeven waarin grote delen zwart zijn gemaakt, omdat ze vertrouwelijke informatie zouden bevatten.

De minister verdedigt die keuze door te wijzen op regels die stellen dat congresleden geen informatie onder ogen mogen krijgen die afkomstig is van een onderzoeksjury.

Het Huis, waar een Democratische meerderheid de scepter zwaait, gaf de minister via een dagvaarding tot maandag om met het volledige rapport te komen. Barr bood wel een minder gecensureerde versie aan, maar dat aanbod werd afgeslagen.

Een motie van minachting is een extra middel dat door het Congres kan worden ingezet om documenten in handen te krijgen die met een dagvaarding zijn opgevraagd.

De motie moet nog wel worden goedgekeurd door een meerderheid van het Huis, maar gezien de Democratische dominantie in de Amerikaanse 'Tweede Kamer' lijkt dat obstakel te overbruggen.

Trump blokkeert vrijgave informatie

Het Witte Huis maakte vlak voor de stemming bekend dat de regering-Trump 'executive privilege' claimt over de informatie die door het Huis is opgevraagd.

'Executive privilege' houdt in dat de president en zijn kabinet als uitvoerende macht de bevoegdheid hebben om informatieverzoeken vanuit de wetgevende of rechtelijke macht te blokkeren.

Het idee daarachter is dat het kabinet onderling vrijelijk moet kunnen spreken, zonder angst dat die gesprekken later in de openbaarheid zullen komen.

De Democratische voorzitter van de justitiecommissie Jerrold Nadler wordt in de verklaring beschuldigd van "onverholen machtsmisbruik".

Concrete gevolgen blijven waarschijnlijk uit

Een motie van minachting door het Huis moet vooral worden gezien als een ferm signaal. Concrete gevolgen blijven waarschijnlijk uit, zelfs als de motie wordt aangenomen door het hele Huis. De zaak wordt dan doorverwezen naar het Amerikaanse ministerie van Justitie, dat vervolgens besluit of Barr wordt vervolgd. De kans dat dit gebeurt, is erg klein.

De Democraten kunnen dan wel een nieuwe resolutie aannemen, waarmee het Huis toestemming krijgt om Barr en de regering-Trump voor de rechter te slepen om alsnog de vrijgave van de gewenste documenten af te dwingen.

Het Congres heeft wettelijk gezien de bevoegdheid om iemand die weigert gedagvaarde informatie over te dragen te gijzelen (in een cel te zetten). Die is niet meer gebruikt sinds de jaren dertig van de vorige eeuw.

Democraten zijn gebeten op Barr

De Democraten hebben Barr in het vizier sinds hij een samenvatting van het eindrapport van speciaal aanklager Robert Mueller produceerde die volgens de oppositie sterk gekleurd was in het voordeel van zijn baas, president Donald Trump.

Barr weigert te getuigen in het Huis, maar legde vorige week wel een getuigenis over dat incident af tijdens een hoorzitting in de Senaat (die in handen is van een Republikeinse meerderheid). Daar zei de minister dat hij niet op de hoogte was van bezwaren aan de kant van Mueller over hoe de minister de conclusies van het Ruslandonderzoek neerzette.

De Democraten wezen erop dat Barr een brief had ontvangen waarin Mueller precies die bezwaren uiteenzette. De Democratische voorzitter van het Huis Nancy Pelosi concludeerde vervolgens dat Barr zich schuldig had gemaakt aan liegen tegen het Congres, een misdrijf.