De 85-jarige Japanse keizer Akihito heeft om 10.00 uur Nederlandse tijd in de staatszaal van het keizerlijk paleis in Tokio officieel afstand van de troon gedaan. Het is voor het eerst in tweehonderd jaar tijd dat een Japanse keizer dit doet, normaal gesproken blijft die aan tot de dood.

Bij de abdicatieceremonie waren ongeveer driehonderd gasten aanwezig, onder wie voor het eerst ook vrouwen. De plechtigheid duurde slechts tien minuten en werd live op televisie uitgezonden.

Akihito bedankte in zijn afscheidsspeech het publiek en riep in een gebed op tot vrede.

Dat Akihito zou gaan aftreden, was al zo'n anderhalf jaar bekend. De keizer onderging in 2012 een hartoperatie en zijn gezondheid ging snel achteruit. In een toespraak op televisie in augustus 2016 zei de keizer tegen het Japanse volk niet meer in staat te zijn om zijn functie te vervullen.

Zijn mededeling leidde tot een schok, omdat dit niet gebruikelijk was. Het Japanse parlement nam uiteindelijk wel een speciale wet aan, die een eenmalige abdicatie goedkeurde.

Publiek verzamelde zich dinsdag buiten bij het keizerlijk paleis om steun te betuigen aan Akihito. (Foto: AFP)

Met aantreden zoon Naruhito als keizer start nieuw tijdperk

Zijn 59-jarige zoon Naruhito zal woensdag, tijdens een besloten ceremonie, aantreden en wordt de 126e keizer van het land. Met zijn aanstelling gaat ook het nieuwe keizerlijke tijdperk Reiwa in, dat onder meer 'mooie harmonie' betekent.

Volgens de Japanse premier Shinzo Abe benadrukt Reiwa bovendien de traditionele Japanse cultuur en staat de naam voor een toekomst waarin alle mensen, met name jongeren, de kans krijgen om hun dromen te verwezenlijken.

Tijdens de besloten ceremonie ontvangt Naruhito twee van de drie zogenaamde keizerlijke regalia, ook wel bekend als de heilige schatten van Japan. Zo krijgt hij het zwaard Kusanagi en het juweel Yasakani no magatama.

De spiegel Yata no kagami speelt geen rol tijdens de plechtigheid. De locaties van de regalia worden bovendien geheimgehouden en er zijn ook geen foto's van. Ze zullen dan ook worden overhandigd in een gesloten doos.

Na de ceremonie zal Naruhito een toespraak houden. Overigens zal pas op 22 oktober de officiële plechtigheid plaatsvinden waarbij ook internationale regeringsleiders aanwezig zullen zijn.

Akihito brak al eerder met een eeuwenoude traditie

Akihito werd op 23 december 1933 geboren in Tokio. In 1959 brak hij met een eeuwenoude traditie door met burgermeisje Michiko Shoda te trouwen.

Op 7 januari 1989 werd hij de nieuwe keizer van het land na het overlijden van zijn vader Hirohito. Een dag later begon het nieuwe keizerlijke tijdperk Heisei, dat 'vrede overal' betekent.

Op 15 augustus 2015, tijdens de herdenking van de Japanse capitulatie, uitte Akihito berouw over de rol die het land had gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was de eerste keer dat de keizer zich op deze manier uitsprak.

In de eerste jaren sinds het aantreden van Akihito maakte Japan de grootste economische groei in de geschiedenis door. Daarnaast markeert de Heiseiperiode de terugkeer van Japan als militaire wereldmacht.

Of keizer Akihito hier volledig achter staat, valt te betwisten. De keizer in Japan vervult echter een symbolische rol en doet geen politieke uitlatingen.

Mannelijke lijn in keizerlijke familie erg dun

Akihito en zijn vrouw kregen nog twee andere kinderen, prins Akishino en prinses Sayako. Prins Akishino is vanaf dinsdag de eerste in lijn voor de troonopvolging, omdat Naruhito alleen een dochter heeft. In Japan kan een vrouw namelijk geen keizer worden.

Lange tijd werd er geen jongen geboren in de keizerlijke familie. Tot prins Akishino in 2006 een zoon kreeg. Deze prins Hisahito is nu twaalf jaar oud. Hij is de tweede in lijn voor de opvolging.

De ceremonie werd live uitgezonden op televisie. (Foto: AFP)