De stembussen in Spanje zijn zondag geopend. De inwoners van het land staan in de rij voor de derde parlementsverkiezingen in krap vier jaar tijd, waarin de minderheidsregering van Pedro Sánchez het onder meer opneemt tegen de rechtse nationalistische partij Vox.

Vanaf 9.00 uur mogen net geen 37 miljoen Spanjaarden naar de stembus om 208 senadores in het hogerhuis te verkiezen en 350 diputados voor het lagerhuis (parlement).

De parlementsverkiezingen vinden plaats in een tijd van versplintering. Op de achtergrond is namelijk nog altijd een proces tegen Catalaanse leiders gaande. Deze zaak draait om de mislukte afscheidingspoging in 2017.

Sánchez probeerde de Catalanen achter zich te krijgen in de onderhandelingen over de begroting, maar slaagde hier niet in. Hij kon hierna niets anders doen dan vervroegde verkiezingen uitschrijven.

Zijn partij PSOE nam amper een jaar geleden succesvol de macht over van Mariano Rajoy (Partido Popular - PP). Sánchez diende een motie van wantrouwen in nadat zijn voorganger in een groot corruptieschandaal verwikkeld was geraakt.

Uit peilingen blijkt dat PSOE sowieso de hulp nodig heeft van de links-radicale partij Podemos (Spaans voor 'we kunnen') van Pablo Iglesias. Toch kan het zo zijn dat Sánchez ook kleinere nationalistische partijen uit Baskenland en Catalonië aan zich moet binden voor steun.

Extreemrechts krijgt weer voet aan de grond in Spanje

De ogen zijn verder gericht op de rechtse nationalistische partij Vox, die nu nog geen enkele zetel heeft, maar in de peilingen wel wordt gezien als mogelijke opkomende partij. Het zou voor het eerst sinds de dood van generaal Francisco Franco in 1975 zijn dat extreemrechts weer vaste voet aan de grond krijgt binnen het Spaanse parlement.

Vox is in 2013 opgericht door teleurgestelde leden van de PP en boekte tijdens de regionale verkiezingen in Andalusië in december 2018 een eerste overwinning. Toen kwam de partij met twaalf zetels voor het eerst in een regionaal parlement.

Partijleider Santiago Abascal presenteert zich als de grote redder van Spanje en pleit voor de onmiddellijke beëindiging van de Catalaanse autonomie. Daarnaast wil Vox tradities als stierenvechten beschermen. Een samenwerking tussen Vox en centrumrechtse partijen PP en Ciudadanos (Spaans voor 'burgers') wordt in de peilingen niet uitgesloten.

Partijleider Santiago Abascal van Vox. (Foto: AFP)