De Amerikaanse minister van Justitie, William Barr, heeft donderdag een geredigeerde versie van het eindrapport van het Ruslandonderzoek naar het Congres gestuurd. Het rapport is ook openbaar gemaakt.

Conclusies Ruslandrapport

  • Geen bewijzen dat Trump-team samenwerkte met Russen
  • Geen oordeel van Mueller over belemmering rechtsgang door Trump
  • Justitieminister Barr: Geen grond voor vervolging wegens belemmering
  • Democraten eisen volledige inzage eindrapport
  • Democraten willen dat Mueller onder ede komt getuigen

Op een persconferentie herhaalde Barr dat speciaal aanklager Mueller geen aanwijzingen voor samenzwering tussen Rusland en het team van Trump heeft gevonden. Lees het rapport hier (pdf).

Rusland probeerde de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 wel te beïnvloeden, onder meer via sociale media; een conclusie van Mueller die al langer bekend is en wordt ondersteund door Amerikaanse inlichtingendiensten. Mueller vond echter geen enkel bewijs dat Amerikanen bij die pogingen betrokken waren, zei Barr.

Verschillende Amerikanen werkten wel mee aan het verspreiden van door Russische hackers verkregen gestolen informatie, maar er is volgens de minister geen bewijs dat leden van het campagneteam van Trump zich in die context schuldig hebben gemaakt aan samenzwering met de Russen.

Belemmering van de rechtsgang

Ook over de tweede tak van het Ruslandonderzoek - de vraag of president Trump zich schuldig heeft gemaakt aan belemmering van de rechtsgang - besloten Barr en zijn onderminister Rod Rosenstein dat er niet genoeg grond is om Trump te vervolgen.

"Het rapport zet tien momenten waarbij de president betrokken was op een rij en bespreekt mogelijke juridische theorieën om deze handelingen aan een aanklacht wegens belemmering van de rechtsgang te koppelen", zei Barr.

De minister voegde daaraan toe dat hij en Rosenstein het met die juridische theorieën van Mueller oneens waren en "concludeerden dat de bewijslast die door de speciaal aanklager is aangevoerd niet afdoende is om vast te stellen dat de president de rechtsgang heeft belemmerd".

Ook andere spelers in Ruslandonderzoek buiten schot gebleven

Ook de andere spelers in het Ruslandonderzoek worden veelvuldig genoemd in het rapport. Zo wordt er aangehaald dat er bewijs is dat Trump Paul Manafort, zijn oud-campagneleider, heeft aangemoedigd om niet mee te werken met Mueller.

Tijdens het Ruslandonderzoek werd dan ook duidelijk dat Manafort herhaaldelijk had gelogen. Hij is veroordeeld tot 47 maanden cel wegens fraude en samenzwering tegen de Amerikaanse staat, maar bewijs voor een connectie tussen de oud-campagneleider en de Russen is er niet gevonden.

Bovendien stelt Mueller in het rapport dat Trump Manafort wel degelijk liet doen geloven dat hij gratie aan hem zou kunnen verlenen.

Er is echter volgens Mueller niet genoeg bewijs dat aan verdere vervolging van Manafort mogelijk maakt. Dit komt ook naar voren in relatie tot Donald Trump Jr., de oudste zoon van de president.

Zo stelt het rapport dat er "sterke vermoedens" bestaan dat Donald Trump Jr. de wetten met betrekking tot campagnefinanciering heeft overtreden, maar dat er niet genoeg grond was voor een aanklacht.

Voorzitter justitiecommissie van Huis eist dat Mueller getuigt

Barr bood een opvallende verdediging voor het handelen van Trump. "Zoals het rapport van de speciaal aanklager ook meldt, is er een aanzienlijke hoeveelheid bewijs dat aantoont dat de president gefrustreerd en boos was, vanwege zijn oprechte geloof dat het onderzoek zijn presidentschap ondermijnde, werd aangejaagd door zijn politieke tegenstanders en gevoed werd door illegale lekken."

De voorzitter van de justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden, de Democraat Jerrold Nadler, eist dat speciaal aanklager Mueller voor 23 mei komt getuigen over het Ruslandonderzoek. Mueller is daar per brief van op de hoogte gesteld. Tijdens de persconferentie op donderdag zei Barr dat hij daar geen bezwaar tegen heeft.

CNN heeft de volledige tekst van de verklaring van Barr tijdens de persconferentie online gezet.

Conclusies van Barr leidden tot roep om openbaarmaking Ruslandrapport

Barr leverde eerder een door hem geschreven samenvatting van vier pagina's aan het Congres, waarin hij de conclusies van het meer dan vierhonderd pagina's tellende eindrapport van Mueller op een rijtje zette.

De minister nam vervolgens enkele weken de tijd om het volledige rapport te redigeren. Naar eigen zeggen heeft hij alleen feiten gecensureerd die niet openbaar mogen worden gemaakt, bijvoorbeeld omdat ze betrekking hebben op lopende onderzoeken.

Leden van bepaalde congressionele commissies, zowel Republikeinen als Democraten, krijgen wel een versie van het rapport onder ogen. Daar zijn alleen gegevens die zijn verkregen door een onderzoeksjury uitgehaald, aldus Barr. Een rechter moet toestemming geven om informatie die zo is verkregen openbaar te maken.

Barr benadrukte tijdens de persconferentie dat alleen juristen van het ministerie van Justitie hebben geoordeeld over welke delen van het rapport gecensureerd moesten worden. Ook het Witte Huis had daar geen enkele zeggenschap over, impliceerde Barr.

Het team van Mueller was naar verluidt niet blij met de eerdere samenvatting van Barr. Anonieme leden zeiden tegen The New York Times dat de minister bevindingen die zeer schadelijk kunnen zijn voor Trump heeft weggelaten.

Democraten: 'Barr wil publieke opinie manipuleren'

De persconferentie van Barr is ook tegen het zere been van de Democraten in het Congres. Die zien het als een poging van de justitieminister om het Ruslandrapport wat politieke spin mee te geven, voordat de congresleden het onder ogen krijgen. Ze riepen Barr op het persmoment af te blazen, maar die gaf daar geen gehoor aan.

"Deze persconferentie, waar speciaal aanklager Mueller blijkbaar niet bij aanwezig zal zijn, is onnodig en ongepast, en lijkt te zijn gepland om de publieke opinie over het rapport te beïnvloeden voordat iemand het kan lezen", liet de oppositiepartij woensdag weten in een verklaring. "Deze nieuwe stappen van de justitieminister versterken onze zorg dat hij president Trump probeert te beschermen."

Donald Trump liet na het verschijnen van de samenvatting van Barr weten dat hij de conclusies van het Ruslandonderzoek beschouwt als 'complete en totale vrijspraak'. (Foto: AFP)

Ruslandonderzoek kende twee hoofdrichtingen

Het Witte Huis, conservatieve media en de president zelf hebben in de laatste weken luidkeels de victorie gekraaid over de conclusie van Mueller dat hij geen samenzwering met de Russen heeft vastgesteld. Die boodschap werd vlak na het verschijnen van de samenvatting van het eindrapport door minister Barr al uitgedragen door Trump. "Geen samenzwering, geen belemmering, complete en totale VRIJSPRAAK", schreef hij op Twitter.

Het Ruslandonderzoek draaide in de eerste plaats om Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, maar werd al snel uitgebreid naar de reacties van Trump op het onderzoek. Toen dat nog in handen van de FBI was, ontsloeg Trump FBI-directeur James Comey. Die zegt dat de president tot dat besluit kwam nadat Comey weigerde Trumps oud-veiligheidsadviseur, Michael Flynn, uit de wind te houden. De rel rond het ontslag van Comey leidde tot de aanstelling van speciaal aanklager Mueller.

Critici zien door Trump aangestelde Barr als partijdig

Het is een kerntaak van een speciaal aanklager om te besluiten of er genoeg grond is voor strafrechtelijke vervolging, maar dat is niet wat Mueller deed. Hij besprak die feiten met Barr en onderminister Rosenstein en liet de beslissing over vervolging aan hen.

Critici zijn niet blij met die keuze van Mueller. Barr is niet alleen aangesteld door Trump, voeren zij aan, maar werd door de president geselecteerd omdat hij geen geheim maakte van zijn mening dat een zittend staatshoofd niet kan worden vervolgd.

Het Ruslandonderzoek nam in totaal 22 maanden in beslag en leidde tot aanklachten aan het adres van 34 individuen en drie (Russische) bedrijven.