WikiLeaks-voorman Julian Assange is donderdag door de Britse politie gearresteerd in de ambassade van Ecuador in Londen. De arrestatie vond plaats na een uitleveringsverzoek door de Verenigde Staten, aldus Assanges advocaat en de Britse politie. Het is nu aan de Britse rechter wat er met de Australiër gaat gebeuren.

In het kort:

  • WikiLeaks-oprichter Assange zat sinds 2012 in ambassade van Ecuador in Londen
  • Ecuador trok asiel van Assange in, waarna Britse politie ambassade betrad
  • WikiLeaks publiceerde materiaal over oorlogen in Irak en Afghanistan
  • Assange vreest uitlevering aan VS

De Britse autoriteiten betraden de ambassade in Londen donderdagochtend, nadat Ecuador het politiek asiel voor Assange had ingetrokken. De politie laat weten dat een uitleveringsverzoek van de VS ten grondslag heeft gelegen aan de actie.

Assange verbleef sinds augustus 2012 in de ambassade van Ecuador. De Australiër vluchtte daarheen om uitlevering aan Zweden te voorkomen, nadat hij daar werd beschuldigd in een verkrachtingszaak.

Ook vreest de oprichter van WikiLeaks aan de VS te worden uitgeleverd vanwege de publicatie van Amerikaanse overheidsgeheimen via het klokkenluidersplatform WikiLeaks. Daarop werden onder meer onthullingen over de Amerikaanse oorlogen in Irak en Afghanistan openbaar gemaakt.

Zo publiceerde WikiLeaks in 2010 de video Collateral Murder. Op de beelden uit 2007 is onder meer te zien hoe Amerikaanse helikopterpiloten het vuur openen op een plein in de Iraakse hoofdstad Bagdad. Daarbij kwamen een groep Iraakse burgers en twee journalisten van persbureau Reuters om het leven.

Amerika heeft meer informatie gegeven over uitleveringsverzoek

De VS heeft gevraagd om de uitlevering van Assange. Het is duidelijk dat hij door de Britse politie is gearresteerd in het kader van dit uitleveringsverzoek, maar het is niet duidelijk wanneer dit uitleveringsverzoek door de VS gedaan is.

De Amerikaanse openbaar aanklager heeft inmiddels bekendgemaakt dat Assange is gearresteerd in verband met zijn betrokkenheid bij het misbruik van wachtwoorden van een beveiligde computer van de Amerikaanse staat. De De Britse overheid stelde eerder dat Assange in de VS wordt verdacht van "computergerelateerde misdrijven".

De VS spreekt van betrokkenheid bij een van de grootste inbreuken op vertrouwelijkheid van beveiligde informatie in de Amerikaanse geschiedenis.

Journalisten verzamelen zich voor het gebouw van de rechtbank waar Assange op donderdagmiddag voorgeleid wordt. (Foto: AFP)

Ecuadoraanse minister: 'Assange werkte met Russische hackers'

De Ecuadoraanse minister María Paula Romo (Binnenlandse Zaken) zei eerder op donderdag ook al dat Assange en zijn organisatie zich bemoeiden met Ecuadoraanse zaken. Hij zou daarvoor onder meer hebben samengewerkt met twee Russische hackers.

Ook de Ecuadoraanse minister van Defensie Ricardo Patiño zou bij de zaak betrokken zijn geweest. Op Twitter weerspreekt hij dit, door te stellen dat Paula Romo een "verzonnen verhaal" heeft verteld.

'Geen uitlevering aan land als hij doodstraf riskeert'

De Britse onderminister Alan Duncan zegt donderdagmiddag dat het Verenigd Koninkrijk geen mensen uitlevert aan landen als zij daar ter dood veroordeeld zouden kunnen worden. Eerder stelde Ecuadoraanse president Lenín Moreno al dat het VK voor de arrestatie in de ambassade de garantie had gegeven dat Assange niet zal worden uitgeleverd aan een dergelijk land.

In november werd via per ongeluk openbaar gemaakte rechtbankdocumenten bekend dat er in het geheim een aanklacht is ingediend tegen iemand met de achternaam Assange. Om welke beschuldiging de zaak precies draait, is door gebrek aan details onduidelijk.

Assange in ambassade om Zweedse verkrachtingszaak

De Zweedse autoriteiten hebben het onderzoek naar de vermeende verkrachting in mei 2017 gestaakt. Desondanks wilden de Britse autoriteiten hem alsnog arresteren zodra hij de ambassade zou verlaten, omdat hij de wet had overtreden door naar de ambassade te vluchten.

De advocaat van het vermeende slachtoffer van de verkrachting heeft Zweden na de arrestatie opgeroepen om de zaak te heropenen. De Zweedse openbaar aanklager heeft in een reactie laten weten het nieuws over ontwikkelingen rond Assange in de gaten te houden, maar nog geen tijd te hebben gehad om de situatie nader te bestuderen.

De spanningen tussen Assange en Ecuador liepen de laatste tijd op. Dit gebeurde sinds Assange zich in de ambassade van het Zuid-Amerikaanse land aan strengere huisregels moest houden. Naar verluidt moest de WikiLeaks-oprichter zijn telefoonrekeningen gaan betalen en moest hij de rommel van zijn kat opruimen. In oktober verloor Assange een rechtszaak over de discussie.

De WikiLeaks-oprichter kreeg in 2012 politiek asiel van de toenmalige Ecuadoraanse president Rafael Correa, die een vijandige relatie met de VS onderhield. Correa werd in 2017 na verkiezingen opgevolgd door Lenín, die de relatie met de VS wil verbeteren.