In Oekraïne zijn zondagochtend de stembussen opengegaan voor de presidentsverkiezingen. Opvallend genoeg heeft de 41-jarige komiek en acteur Volodymyr Zelenskiy volgens de peilingen de meeste kans om de eerste stemronde te winnen.

Zelenskiy neemt het op tegen de zittende president Petro Porosjenko en voormalig premier Joelia Tymosjenko, die in 2011 nog veroordeeld werd voor machtsmisbruik. Dit werd door de EU gezien als een politieke veroordeling.

Het wordt niet verwacht dat een van de drie genoemde kandidaten zondag meer dan de helft van de stemmen gaat krijgen. Dit zal betekenen dat op 21 april een tweede stemronde zal plaatsvinden om te bepalen wie de nieuwe president van Oekraïne wordt. In totaal doen 39 kandidaten mee aan de verkiezingen.

Het is de eerste presidentsverkiezing in Oekraïne sinds de onrustige machtswisseling in 2014. Op het spel staat de leiding van een land waar in het oosten al vijf jaar een oorlog woedt, en waarvan in 2014 de Krim werd geannexeerd door Rusland.

Beleggers zullen met grote interesse toekijken of de nieuwe president hervormingen zal gaan doorvoeren, die cruciaal zijn om aanspraak te blijven maken op buitenlandse geldstromen. Sinds de annexatie van de Krim hebben de EU, de Verenigde Staten en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de Oekraïense economie gesteund.

Satire wordt mogelijk werkelijkheid

De populariteit van Zelenskiy is grotendeels te danken aan een komedieserie waarin hij een onderwijzer speelt, en uiteindelijk president van Oekraïne wordt. Verder zet de acteur zichzelf neer als pro-EU, maar ook als iemand die de relatie met Rusland wil herstellen. Hij is daarnaast erg actief op sociale media, iets wat veel jonge kiezers aanspreekt.

Ook beloftes van Porosjenko om een einde te maken aan het Oekraïneconflict en frustraties bij Oekraïners over een lage levensstandaard en wijdverbreide corruptie, hebben de deur opengezet voor Zelenskiy. Daarnaast hoopten veel mensen dat Porosjenko hen naar economische vooruitgang en minder gesloten politiek zou leiden.

De huidige president heeft zich in zijn campagne onder meer hard gemaakt voor de Oekraïense taal en de oprichting van een nieuwe onafhankelijke orthodoxe kerk. Ook werpt hij zich op als de man die zal voorkomen dat Oekraïne opnieuw een Russische vazalstaat wordt

Tymosjenko brengt haar stem uit. (Foto: AFP)

'Verkiezingen zullen weinig veranderen aan situatie op Krim'

De presidentsverkiezingen zullen waarschijnlijk weinig aan de situatie op de Krim veranderen, omdat ook de Oekraïense politieke elite er vreemd genoeg belang bij heeft om de huidige status quo te handhaven, zo zei Rusland- en Oekraïnekenner Nicolaas Kraft van Ermel twee weken geleden nog tegen NU.nl.

Volgens hem is het Oekraïense politieke landschap "eigenlijk heel raar". "Politieke partijen op basis van ideologie, zoals wij die in Nederland kennen, zijn er niet. Politici zijn verbonden aan een elite van oligarchen die feitelijk de macht heeft, en zetten zich vooral in voor de - vooral economische interesses - van hun broodheren", aldus Kraft van Ermel. De belangrijke energiesector in het land is nog altijd in handen van een kleine groep oligarchen.

Saillant detail is dat de zender die de serie van Zelenskiy uitzendt eigendom is van een steenrijke oligarch, die tevens tegenstander is van Porosjenko. Zelenskiy heeft echter aangeven dat hij geen marionet is van de olie-industrie.

Huidig president Petro Porosjenko staat de media te woord, nadat hij zijn stem heeft uitgebracht in Kiev. (Foto: AFP)