Speciaal aanklager Robert Mueller heeft geen aanwijzingen gevonden dat de Amerikaanse president Donald Trump of diens medewerkers samenwerkten met Rusland.

De Amerikaanse minister van Justitie, William Barr, heeft zondag een samenvatting (pdf) van vier pagina's van het onderzoek naar vermeende Russische inmenging tijdens de presidentsverkiezingen van 2016 overhandigd aan het Congres.

Er zijn geen bewijzen dat Trump of zijn campagneteam "samenzwoeren of coördineerden" met Rusland, hoewel de Russische regering wel verschillende pogingen deed hen daartoe te overreden, concludeert het onderzoek, dat bijna twee jaar duurde.

Over de tweede grote vraag rond de Amerikaanse president, of hij een misdrijf heeft begaan door te proberen het Ruslandonderzoek te belemmeren, doet Mueller in zijn rapport bewust geen uitspraken.

De speciaal aanklager heeft die mogelijkheid uitvoerig onderzocht, maar besloot geen "traditioneel aanklagersoordeel" te vellen. Mueller schrijft dat "hoewel dit rapport niet concludeert dat de president een misdrijf heeft begaan, pleit het hem ook niet vrij".

Barr en zijn onderminister Rod Rosenstein bekeken de feiten die Mueller heeft verzameld. Zij concluderen dat er niet genoeg grond is om Trump te vervolgen wegens belemmering van de rechtsgang, schrijft Barr, die benadrukt dat dit besluit losstaat van een omstreden justitierichtlijn die stelt dat een zittend president nooit kan worden vervolgd.

Trump: 'Schande dat land dit mee moest maken'

"Het is een schande dat het land dit mee moest maken", heeft Trump in een eerste reactie laten weten. Een woordvoerder van het Witte Huis noemde de uitkomst van het Ruslandonderzoek zondagavond "een totale en volledige vrijpleiting van de president van de Verenigde Staten".

Trump zelf sloot zich in een tweet aan bij de woorden van zijn woordvoerder: "Geen samenzwering, geen obstructie en totale vrijpleiting."

Vicepresident Mike Pence stelde dat de uitkomsten van het rapport door alle Amerikanen geaccepteerd moeten worden. "De speciaal aanklager heeft geconcludeerd wat president Trump al die tijd al heeft gezegd: dat er geen enkele sprake was van samenwerking", aldus Pence in een verklaring.

Democraten willen hele rapport zien

De Democratische afgevaardigde Jerry Nadler, voorzitter van de justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden, maakte de brief van Barr openbaar op Twitter.

Nadler schreef later: "Maar speciaal aanklager Mueller spreekt de president duidelijk niet expliciet vrij. Wij moeten van minister Barr horen hoe hij zijn beslissingen heeft genomen en al het onderliggende bewijs bekijken, zodat het Amerikaanse volk alle feiten krijgt te horen".

Barr zal worden opgeroepen om over het Ruslandonderzoek te komen getuigen in het Huis, aldus Nadler. Hij vindt dat de samenvatting van de minister "zeer zorgwekkende discrepanties" bevat.

Mocht het Witte Huis besluiten bezwaar aan te tekenen tegen openbaarmaking van delen van het eindrapport, dan kan er een juridische strijd volgen die uiteindelijk moet worden beslist door het Hooggerechtshof.

Barr schreef in zijn brief dat hij met Mueller zal overleggen om te bepalen welke delen van het Ruslandonderzoek openbaar kunnen worden gemaakt.

Trumps advocaat Giuliani: 'Beter dan verwacht'

Trumps advocaat Rudy Giuliani noemde de samenvatting van het eindrapport van Mueller zondag "nog beter dan ik had verwacht".

Trump zelf bevond zich dit weekend op zijn golfresort Mar-a-Lago in Florida en liet weinig van zich horen. The New York Times meldt op basis van bronnen dichtbij de president dat hij zei te geloven dat speciaal aanklager Mueller met zijn rapport een "coup" lanceert. Trump keert zondagavond terug in Washington.

Ruslandonderzoek is niet het einde

De conclusies van Mueller betekenen niet het einde van de juridische problemen van de Amerikaanse president.

De Democraten in het Huis hebben een groot aantal eigen onderzoeken gelanceerd of aangekondigd, zowel naar de persoon Trump als het functioneren van zijn regering.

Ook zijn verschillende zaken die boven water zijn gekomen in de loop van het Ruslandonderzoek overgenomen door andere aanklagers. In New York wordt bijvoorbeeld het zakenimperium van Trump onderzocht, net als zijn betrokkenheid bij zwijggeldbetalingen aan twee vrouwen die beweren een affaire met hem te hebben gehad. Trumps oud-advocaat, Michael Cohen, is daar al voor veroordeeld.

Het Ruslandonderzoek duurde 22 maanden en kostte ongeveer 25 miljoen dollar (22 miljoen euro). Mueller vervolgde of sloot schikkingen met 37 individuen en drie (Russische) bedrijven. Verschillende van die zaken zijn nog onder de rechter.