De Amerikaanse speciaal aanklager Robert Mueller heeft zijn Ruslandonderzoek afgerond. Het rapport is vrijdag ingediend bij minister William Barr van Justitie. Het onderzoek draait om de vermeende inmenging van Rusland in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016.

Met de overhandiging van het eindrapport aan Barr komt er formeel een einde aan het Ruslandonderzoek, dat op 17 mei 2017 werd ingesteld en dus bijna twee jaar duurde.

Bronnen binnen het Witte Huis zeggen tegen ABC News dat de Amerikaanse president Donald Trump zou hebben gezegd dat hij "blij is dat het voorbij is".

De president viel Mueller en het Ruslandonderzoek tientallen keren publiekelijk aan. Hij noemt het onderzoek een "heksenjacht" die door de Democratische Partij is ingegeven en stelde dat Muellers team bevooroordeeld is.

Minister besluit over volgende stappen

De resultaten van het onderzoek zijn op dit moment niet openbaar. Het is nu aan Barr om te besluiten welke delen van het onderzoek zullen worden gedeeld met het Congres.

Barr staat bekend als een criticus van het Ruslandonderzoek, maar beloofde tijdens een hoorzitting die aan zijn aanstelling voorafging zo veel mogelijk informatie uit het onderzoek naar buiten te zullen brengen.

Het is mogelijk dat de advocaten van het Witte Huis verzoeken indienen om bepaalde delen van het rapport uit de openbaarheid te houden. Ze zullen dan aanvoeren dat de zaken die daarin staan beschreven onder de zogeheten 'executive privilege' vallen.

Dat is de bevoegdheid van een president en zijn kabinet, als uitvoerende macht, om interventies door de wetgevende en juridische machten te blokkeren.

Geen garantie op vervolging bij misdrijven Trump

Volgens een medewerker van het ministerie van Justitie worden door Mueller geen nieuwe aanklachten geadviseerd.

Mocht Mueller hebben vastgesteld dat Trump zich mogelijk zelf schuldig heeft gemaakt aan strafbare feiten, dan is het niet vanzelfsprekend dat de president daarvoor wordt vervolgd.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie hanteert een richtlijn die stelt dat dit bij een zittend staatshoofd niet mogelijk is. De vraag of die richtlijn in beton is gegoten, waar de deskundigen het niet over eens zijn, kan tot een slepend juridisch en politiek gevecht leiden.

Van minister Barr is in ieder geval bekend dat hij een voorstander van de richtlijn is.

Een andere optie waar veel over wordt gesproken, is afzetting. Dat is echter geen juridisch, maar een politiek proces, waarin een president wordt berecht door de Senaat.

Democraten willen rapport zo snel mogelijk zien

De Democraten in het Congres lieten vrijdag meteen weten het rapport snel te willen inzien, voordat Trump de kans krijgt het "in de doofpot te stoppen".

Ook vinden zij het van belang dat Trump de bevindingen niet eerst mag inzien en dat het Witte Huis zich niet bemoeit met welke stukken al dan niet openbaar worden gemaakt.

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemde in maart unaniem in met een resolutie die stelt dat het rapport in zijn geheel openbaar moet worden gemaakt. Die resolutie is niet bindend, maar het is tekenend dat ook de Republikeinse minderheid in het Huis er volmondig mee instemde.

Ook Trump heeft meerdere malen gezegd dat het rapport wat hem betreft openbaar mag worden gemaakt. Hij zegt niets te verbergen te hebben.

Veel aanklachten voortgekomen uit onderzoek

Uit het Ruslandonderzoek is een grote hoeveelheid aanklachten aan het adres van Trump-intimi, oud-medewerkers van de president en Russische inlichtingenmedewerkers gevloeid.

In totaal heeft Mueller aanklachten ingediend tegen of schuldbekentenissen losgekregen van 34 individuen en drie (Russische) bedrijven. Zes van de aangeklaagden zijn oud-adviseurs van Trump.

Ondanks de vele klachten van Trump en zijn aanhangers dat Mueller en zijn team het onderzoek eindeloos probeerden te rekken, lijkt hij zijn werk snel te hebben gedaan; historisch gezien hadden speciaal aanklagers daar gemiddeld bijna 2,5 jaar voor nodig.

'Einde Ruslandonderzoek is slechts het begin'

Het eindrapport van het Ruslandonderzoek markeert hoe dan ook niet het einde van de onderzoeken naar Trump en zijn regering.

De Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden heeft al verschillende onderzoeken gelanceerd en een groot aantal andere aangekondigd. De onderwerpen daarvan variëren van Trumps zakenverleden tot de aanpak van de nasleep van de orkaan Maria in Puerto Rico en het scheiden van migrantenfamilies aan de Amerikaanse zuidgrens.

Ook het Ruslandonderzoek zal de Democraten aanzetten tot nader onderzoek. De Democraat Jerry Nadler, voorzitter van de justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden, heeft al laten weten dat het de plicht van het Huis is om de bevindingen van Mueller te toetsen.

Daarnaast heeft de speciaal aanklager een aantal van zijn onderzoeksresultaten gemeld bij federale aanklagers, die naar aanleiding daarvan strafrechtelijke onderzoeken zijn gestart.