De Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó heeft zichzelf woensdagavond beëdigd als interim-president van het Zuid-Amerikaanse land. Meerdere landen hebben aangegeven de benoeming te erkennen.

Honderdduizenden Venezolanen lopen woensdagavond een mars door de hoofdstad Caracas. In aanloop naar het protest vielen vier doden, aldus de Venezolaanse politie en de Venezolaanse ngo Observatorium voor Sociale Conflicten.

De 35-jarige Guaidó is de nieuwe voorzitter van het de Nationale Assemblée, het Venezolaanse parlement. De demonstranten hopen dat hij erin slaagt het politieke verzet tegen Maduro te verenigen.

Guaidó maakte bij zijn aantreden aan het begin van het jaar bekend dat het parlement de president zal negeren en op 11 januari stelde hij zichzelf aan als interim-president en kondigde hij aan nieuwe verkiezingen te zullen uitschrijven.

Volgens de Venezolaanse grondwet mag de parlementsvoorzitter interim-president worden als er sprake is van machtsmisbruik of een machtsvacuüm.

Guaidó probeert het Venezolaanse leger mee te krijgen door amnestie te beloven aan militairen die zich tegen Maduro keren. Ook het hooggerechtshof, dat het parlement in 2017 onwettig heeft verklaard, is op de hand van de president. Het Venezolaanse Openbaar Ministerie onderzoekt of Guaidó strafbare feiten heeft gepleegd.

Veel internationale steun voor Guaidó

Guaidó wordt gesteund door de Verenigde Staten, de EU en andere landen die het regime van Maduro veroordelen en de legitimiteit van de verkiezingen die hem zijn tweede ambtstermijn bezorgden in twijfel trekken.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft kort na de beëdiging laten weten Guaidó te erkennen als interim-president. Mike Pompeo, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, zegt dat Trumps regering Maduro zal vragen op te stappen "ten gunste van een legitieme leider die de wil van het volk weerspiegelt".

In een reactie op deze uitspraken heeft Maduro de diplomatieke banden met de Verenigde Staten verbroken. Amerikaanse diplomaten moeten binnen 72 uur het land verlaten.

Maduro stelt dat de oppositie een coup probeert te plegen met steun van de Amerikaanse autoriteiten, die op hun beurt mee zouden willen regeren in de Venezolaanse regering. Hij heeft de hulp van het leger ingeroepen om de "eenheid en discipline" te bewaren in zijn land.

Meerdere landen spreken steun uit

Mexico was begin dit jaar het enige land van de zogeheten Lima-groep, een samenwerkingsverband tussen veertien landen, dat de nieuwe ambtstermijn van Maduro erkende. Een woordvoerder van de Mexicaanse regering zegt woensdagavond dat op dit moment geen wijzigingen worden doorgevoerd in dit beleid.

Meerdere landen van de Lima-groep hebben inmiddels laten weten Guaidó te erkennen als interim-president. Het gaat om Colombia, Paraguay, Brazilië, Peru, Chili, Argentinië, Guatemala en Costa Rica.

Bolivia heeft aangegeven aan de kant van Maduro te staan.

Venezuela verkeert in diepe crisis

Venezuela is onder het bewind van Maduro, de opvolger van de in 2013 overleden socialistische demagoog Hugo Chávez, verder afgegleden in een diepe economische en maatschappelijke crisis. Economen verwachten dat de inflatie in het land dit jaar de 10 miljoen procent zal bereiken.

De economische crisis heeft voor onder meer grote tekorten aan voedsel en medicatie en een grote vluchtelingenstroom naar buurlanden gezorgd.

Ook in 2014 en in 2017 vonden massale demonstraties tegen de regering-Maduro plaats. In het laatstgenoemde jaar kwamen bij botsingen tussen demonstranten en de veiligheidsdiensten zeker 125 mensen om het leven.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!