Félix Tshisekedi, een oppositiekandidaat, heeft de verkiezingen in de Democratische Republiek Congo gewonnen. Hij versloeg de kandidaat van de regeringspartij van de zittende president Joseph Kabila.

Dat meldt de Congolese kiescommissie in de nacht van woensdag op donderdag. Hij zou 38,57 procent van de stemmen hebben gekregen. Dat staat gelijk aan zeven miljoen stemmen.

"Ik zal een president voor alle Congolezen zijn", zei Tshisekedi donderdag tijdens zijn overwinningstoespraak. Duizenden mensen kwamen in de hoofdstad Kinshasa samen om steun aan hem te betuigen.

Tshisekedi bedankte ook Kabila en beschreef hem als een "belangrijk politieke partner".

De uitslag is verre van onomstreden. Verkiezingswaarnemers meldden onrechtmatigheden en de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Yves Le Drian, liet donderdag weten dat de aangekondigde resultaten "niet stroken met de resultaten die in het veld zijn waargenomen". 

Le Drian zei tegen Cnews: "We moeten duidelijk hebben over deze uitslagen, die het tegenovergestelde zijn van wat wij verwachtten. De katholieke kerk van Congo heeft ook stemmen geteld, en compleet andere resultaten bekendgemaakt."

De katholieke kerk van Congo bevestigde later op donderdag dat de eigen telling niet overeenkomt met die van de kiescommissie.

Eerste oppositiewinnaar

Wanneer Tshisekedi beëdigd wordt, is het de eerste keer sinds de onafhankelijkheid van België in 1960 dat een oppositiekandidaat zich de nieuwe president van de Democratische Republiek Congo mag noemen.

Kabila, de huidige president die bijna achttien jaar regeerde, deed niet mee aan de verkiezingen. Zijn voormalige minister van Binnenlandse Zaken, Emmanuel Ramazani Shadary, was de kandidaat voor de regeringspartij. Hij kreeg 4,4 miljoen stemmen.

De andere oppositiekandidaat, Martin Fayulu, werd eerder door de katholieke kerk nog als winnaar aangewezen op basis van opiniepeilingen. Veel Congolezen zijn katholiek en de kerk heeft een grote maatschappelijke rol. Fayulu heeft volgens de kiescommissie 6,4 miljoen stemmen gekregen.

Geruchten over verkiezingsmanipulatie

Fayulu heeft de uitslag donderdag verworpen en noemde het een "verkiezingscoup". "De uitslag heeft niets te maken met de waarheid", zei hij in een interview met Radio France Internationale.

Er gaan geruchten dat Kabila onder geen beding wil dat Fayulu president wordt en dat de uitslag daarom gemanipuleerd is. Een week geleden heeft de regering het internet platgelegd en zijn de spanningen in het land toegenomen. Die waren al hoog; de verkiezingen werden twee jaar uitgesteld, nadat in 2016 zeventien mensen omkwamen bij demonstraties tegen het regime van Kabila. Volgens de oppositie diende het uitstel om Kabila zijn grip op de macht te laten behouden.

De bekendmaking van de officiële uitslag stond gepland op 6 januari, maar werd een aantal dagen uitgesteld.

Fayulu vermoedt complot tussen Kabila en Tshisekedi

Het verlies voor de regeringspartij zou zo groot zijn, dat ze hun verlies wel hebben moeten nemen. Er zo zijn gevreesd voor grootschalig geweld als de kiescommissie Shadary zou uitroepen tot winnaar. Volgens de geruchten heeft Kabila daarom een machtsdeal heeft gesloten met Tshisekedi.

De partij van Tshisekedi heeft toegeven dat er contact met vertegenwoordigers van de president is geweest, maar ontkennen zo'n deal. 

Waarnemers van de verkiezingen hebben dinsdag gemeld dat er bij het tellen van de stemmen ruim vijftig onregelmatigheden zijn geconstateerd. Bij 92 procent van de bezochte tellocaties werd verzuimd de calculatieformulieren openbaar te maken.

Congolese activisten kondigden eerder aan dat wanneer de uitslag niet overeen zou komen met de waarheid, ze massaal de straat op zouden gaan. Door de hoofdstad Kinshasa staat oproerpolitie opgesteld om in te grijpen. Hoe de situatie op dit moment is in het Afrikaanse land, is onbekend.

Verkiezingen verliepen chaotisch

De verkiezingen in het Afrikaanse land vonden plaats op 30 december, er deden 21 kandidaten mee. De dag verliep chaotisch door stroomstoringen, problemen met apparatuur en storm. Volgens de oppositie zijn er vier personen om het leven gekomen door verkiezingsgeweld.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!