De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdagavond (lokale tijd) in een toespraak vanuit het Oval Office gepleit voor de financiering van de grensmuur tussen de Verenigde Staten en Mexico. Ook legde hij opnieuw de schuld van de 'shutdown' bij de Democraten.

In het kort

  • Achttiende dag 'shutdown' overheid vanwege financiering grensmuur
  • Trump legt opnieuw schuld bij Democraten
  • Geen verrassende en nieuwe informatie in toespraak Trump
  • Trump dreigde in toespraak niet met noodtoestand

Trump begon zijn toespraak met de stelling dat zich een "groeiend veiligheidsrisico" voordoet aan de grens met Mexico. Hij hoopt met zijn toespraak aan het hele land steun te verwerven voor zijn geplande grensmuur. Hij wil dat het Congres hem 5 miljard dollar (zo'n 4,4 miljard euro) geeft, een deel van de circa 12 miljard die naar verwachting nodig is voor de bouw van de muur.

De Democraten, die een meerderheid hebben in het Huis van Afgevaardigden, weigeren akkoord te gaan met de financiering van de muur, die is opgenomen in de begroting van de Amerikaanse overheid. Als gevolg daarvan is er voor de derde maal tijdens het presidentschap van Trump een zogeheten 'shutdown'. Hierdoor is een kwart van de federale overheid sinds 22 december gesloten.

Ongeveer 800.000 ambtenaren krijgen momenteel niet betaald. Bijna de helft van deze mensen zit thuis, omdat ze geen essentiële taken hoeven uit te voeren. De andere functionarissen moeten onbetaald doorwerken. Ook zijn grote toeristische attracties dicht en hebben veel nationale parken minder voorzieningen, zoals toiletten en rondleidingen.

In tegenstelling tot in de afgelopen dagen, dreigde Trump in zijn toespraak niet met het uitroepen van de noodtoestand. De president wil via deze weg proberen de bouw van de muur buiten het Congres om te regelen.

Uitspraken Trump gecontroleerd op feitelijke juistheid

Trump haalde in zijn tien minuten durende toespraak meerdere argumenten aan die de bouw van de muur volgens hem ondersteunen. Zo zei hij dat alle Amerikanen "geraakt worden door de ongecontroleerde illegale migratie", die veel criminaliteit met zich zou meebrengen. "Immigratie belast openbare middelen en verlaagt de lonen en het aantal banen".

Verschillende Amerikaanse media controleerden de uitspraken van de president op feitelijke juistheid. Zo schrijft CNN dat het "lastig is om te bepalen hoeveel illegale immigratie de VS kost, maar dat veel deskundigen stellen dat immigratie geen belasting is voor de economie". Daarnaast is geen sprake van de "invasie" van migranten waar Trump over spreekt; de aantallen nemen al jaren af.

Er zijn ook geen bewijzen voor de stellingen dat illegale immigranten veelal crimineel zouden zijn (uit statistieken blijken zij juist minder crimineel dan Amerikanen) of dat terroristen de zuidgrens zouden gebruiken om de VS binnen te dringen.

Prototypes voor de grensmuur die Trump wil bouwen bij de Mexicaanse grens, ter hoogte van de stad Tijuana. (Foto: AFP)

Meeste illegale immigratie niet via zuidgrens

De regering-Trump sprak afgelopen week uitvoerig over de vierduizend mensen die in de afgelopen jaren aan de grenzen werden opgepakt op verdenking van terroristische misdrijven. Witte Huis-woordvoerder Sarah Sanders had echter geen inhoudelijk antwoord toen ze werd geconfronteerd met het feit dat een overgrote meerderheid van die verdachten werd gearresteerd op vliegvelden en niet aan de grens met Mexico.

De meeste illegale immigratie heeft zelfs geen betrekking op mensen die heimelijk over de zuidgrens worden gesmokkeld, meldde The New York Times. Veruit de meeste illegale migranten komen legaal het land binnen met een tijdelijk visum en verdwijnen in de illegaliteit wanneer dat verloopt.

Ook beweerde Trump dat er in de afgelopen twee jaar 266.000 vreemdelingen met een strafblad zijn gearresteerd. The New York Times schrijft dat dit aantal op papier klopt, maar dat het in de meeste gevallen om verkeersovertredingen en het bezitten en verkopen van drugs gaat.

Democratische leiders reageren op toespraak Trump

In zijn toespraak legde de president opnieuw de schuld van de shutdown bij de Democraten. "De overheid blijft gesloten door maar een reden: de Democraten willen de grensbeveiliging niet betalen", aldus Trump.

Hij liet weten dat de gesprekken met de Democraten woensdag verdergaan. "Deze situatie kan opgelost worden tijdens een vergadering van 45 minuten", aldus de president.

De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de Democratische politicus Nancy Pelosi, en de minderheidsvoorzitter in de Senaat, haar partijgenoot Chuck Schumer, reageerden na de toespraak van Trump ook live op televisie.

"De president heeft gekozen voor angst. Wij willen beginnen met de feiten", zei Pelosi. Volgens de Huis-voorzitter zat de toespraak van Trump "vol desinformatie".

Volgens Schumer heeft Trump de toespraak gebruikt om een "crisis te scheppen, angst aan te jagen en de aandacht af te leiden van de onrust en chaos binnen zijn regering".

Pelosi en Schumer gaven niet toe aan de president. "Trump moet stoppen met het gijzelen van de Amerikaanse burgers, hij moet stoppen met het veroorzaken van een crisis en moet de shutdown beëindigen", aldus de Huis-voorzitter.

Toespraak vanuit Oval Office bijzonder

Het komt niet vaak voor dat Amerikaanse presidenten live een toespraak op televisie geven vanuit hun kantoor in het Witte Huis, het Oval Office. Voor Trump was het de eerste keer in zijn presidentschap.

De plechtigheid vindt voornamelijk plaats om grote nieuwe beleidsinitiatieven aan te kondigen, ter gelegenheid van het vertrek van een president of tijdens nationale noodsituaties, zoals natuurrampen en oorlogen.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!