Een ontwerpfout zou toch niet de oorzaak zijn geweest van het fatale ongeval met een Nederlandse Apache-helikopter in Mali. Volgens De Groene Amsterdammer was het onderdeel dat de crash veroorzaakte waarschijnlijk beschadigd tijdens onderhoud of bij de productie.

Door het ongeval in maart 2015 kwamen kapitein René Zeetsen (30) en eerste luitenant Ernst Mollinger (26) om het leven. Het tweetal was bezig met een schietoefening. Na de crash werd door de Koninklijke Luchtmacht een commissie ingesteld om het ongeval te onderzoeken.

De toenmalige minister van Defensie, Jeanine Hennis-Plasschaert, deelde de uitkomsten van het rapport eind 2016. Ze verklaarde dat het ongeval was veroorzaakt door "het technisch falen van een component in het besturingssysteem".

Maar de volledige toedracht van het ongeval is nooit bekendgemaakt, schrijft De Groene Amsterdammer woensdag op basis van het onderzoeksrapport en andere documenten. Het weekblad meldt dat het desbetreffende onderdeel al voor de crash verbogen was en uiteindelijk brak door vermoeiing.

'Beschadiging bij productie of tijdens reparatie'

Naast de productie van het onderdeel zou er maar één moment zijn geweest waarop het beschadigd kon raken. Dit was tijdens een reparatie in 2008 door een externe partij in de Verenigde Staten.

Volgens het blad kan de luchtmacht niet meer achterhalen wat voor onderhoud toen is verricht en zijn er aanwijzingen dat het onderhoud 'niet of onvoldoende volgens de toen geldende normen is uitgevoerd'.

Het onderzoeksrapport zou, los van de oorzaak van het ongeval, ook verwijzen naar organisatorische en structurele problemen die hebben gespeeld bij de luchtmacht. Deze zouden gevolgen hebben gehad voor de veiligheid.

De berichtgeving door De Groene Amsterdammer wordt door generaal-majoor Mario Verbeek "tendentieus" genoemd, meldt de NOS. Er zouden verkeerde conclusies zijn getrokken.

De militair benadrukt dat het ongeval niet veroorzaakt is door gebrekkig onderhoud. "Dat blijkt juist niet uit het rapport", aldus Verbeek, die achter de eerdere uitspraken van Hennis-Plasschaert staat.

Nederland voor VN-missie in Mali

Nederland draagt in Mali met ongeveer 250 militairen bij aan VN-missie Minusma, waar Zeetsen en Mollinger onderdeel van uitmaakten. De militairen houden zich met name bezig met het verzamelen en analyseren van informatie.

In 2016 kwamen nogmaals twee Nederlandse militairen om het leven in het Afrikaanse land. Zij werden tijdens een oefening geraakt door een mortier die te vroeg ontplofte. De mortier kwam uit een partij granaten waarvan was geadviseerd om die af te keuren. 

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) was Defensie "ernstig tekortgeschoten" bij het laatste ongeval, waarna minister Hennis-Plasschaert besloot op te stappen.

Afgelopen zomer besloot het kabinet de Nederlandse militairen uit Mali te halen. De missie loopt officieel tot eind dit jaar, maar waarschijnlijk blijven de militairen een paar maanden langer voor de overdracht van hun activiteiten aan een ander land.

De Tweede Kamer wil opheldering over de kwestie. Isabelle Diks van GroenLinks wil een debat, maar kreeg daarvoor geen steun. Defensie moet eerst in een brief op de zaak ingaan. "Het is belangrijk dat we opheldering krijgen", aldus Hanke Bruins Slot van het CDA. Sadet Karabulut (SP) heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!