Het vliegtuig van Lion Air dat vorige maand neerstortte in de Javazee was op de dag van het ongeluk niet "waardig om te vliegen", stelt het hoofd van het Indonesische veiligheidscomité voor transport (KNKT).

De crash van het Indonesische passagiersvliegtuig waarbij alle 189 inzittenden om het leven kwamen, had waarschijnlijk voorkomen kunnen worden. Ook tijdens de voorlaatste vlucht van het toestel zou het niet hebben mogen vliegen, blijkt uit een woensdag gepubliceerde voorlopige onderzoeksrapport van het KNKT.

Het vliegtuig stortte op 29 oktober in zee, kort na de start in de Indonesische hoofdstad Jakarta. In het rapport wordt niet de precieze oorzaak van de crash genoemd, maar wel wordt beschreven hoe de piloten probeerden de Boeing 737 MAX onder controle te krijgen na een "probleem met de vluchtcontrole".

De piloten kregen al direct na de start problemen met de besturing van het vliegtuig. Sensoren gaven verkeerde informatie, waardoor de neus van het vliegtuig telkens naar beneden dook.

Informatie van de gegevensdrager uit het vliegtuig toonde aan dat de 'stick shaker' vibreerde tijdens de vlucht. Dat is een systeem dat de piloot waarschuwt als een vliegtuig te langzaam vliegt en uit de lucht dreigt te vallen.

Na elf minuten verloren piloten controle

Meer dan 24 keer wisten de piloten het toestel handmatig weer recht te krijgen, maar na dertien minuten verloren zij definitief de controle over de Boeing 737 Max, waarna het vliegtuig in zee stortte. Bij de vlucht op de dag ervoor waren gelijksoortige problemen aan het toestel geconstateerd, zo stellen de onderzoekers.

De onderzoekers raden aan dat de luchtvaartmaatschappij haar "veiligheidscultuur" verbetert. "Dit is de basis van onze aanbeveling aan Lion Air. Naar onze mening was het vliegtuig niet luchtwaardig", aldus het hoofd van het KNKT op een persconferentie in Jakarta.

Softwareprobleem mogelijk oorzaak

Er wordt al geruime tijd gespeculeerd dat nieuw geïntroduceerde software die het hoogteroer van de machine automatisch bijstelt, de crash veroorzaakt zou kunnen hebben. De piloten kunnen die weer uitschakelen door middel van twee schakelaars in de cockpit, wat in dit geval niet gebeurd is.

Gegevens van de vluchtdatarecorder bevestigen de theorie van onderzoekers over een niet goed functionerend computersysteem in dit type Boeing. Dit systeem, MCAS, zou verkeerde informatie doorgeven, en piloten zouden niet goed geïnstrueerd zijn over wat te doen om dit systeem te overrulen.

Of dit ook echt de oorzaak van de crash is, moet nog blijken. "Het is nog te vroeg om hierover conclusies te trekken", reageren de onderzoekers op deze verhalen.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!