Secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO heeft Rusland maandag opgeroepen om de Oekraïense bemanningsleden, die het land zondag heeft opgepakt, vrij te laten. Volgens de NAVO is er geen rechtvaardiging voor de acties van Moskou.

In het kort:

  • Rusland heeft zondag drie Oekraïense schepen aangevallen en ingenomen. De schepen voeren in Straat van Kertsj
  • Beide landen zien de territoriale wateren als eigen grondgebied
  • Drie Oekraïense bemanningsleden raakten gewond, 24 worden vastgehouden door Rusland
  • Vanaf woensdag geldt staat van beleg in Oekraïne voor dertig dagen
  • NAVO-landen en VS veroordelen acties van Rusland

"Alle bondgenoten van de NAVO hebben hun volledige steun voor de soevereiniteit van Oekraïne geuit. Wij zien geen rechtvaardiging voor het gebruik van militair geweld tegen de Oekraïense schepen en bemanning", aldus Stoltenberg.

De secretaris-generaal zei ook dat Rusland alle commerciële schepen volledige toegang tot de Oekraïense havens zou moeten geven. "We houden de situatie nauwlettend in de gaten en we evalueren voortdurend wat we nog meer kunnen doen. Rusland moet begrijpen dat deze acties consequenties hebben."

De NAVO was maandag bijeengeroepen door Oekraïne, nadat Rusland zondag drie Oekraïense oorlogsschepen enterde die naar de Zee van Azov wilden varen. Volgens Moskou was daar geen toestemming voor gevraagd. 

Ook zijn 24 bemanningsleden van de schepen opgepakt door Rusland. Volgens de Russische commissaris voor de mensenrechten zijn drie van hen lichtgewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. Oproepen tot vrijlating van de bemanningsleden heeft het land tot nu toe naast zich neergelegd.

Het conflict vond plaats in de Straat van Kertsj. De zeestraat ligt tussen Rusland en Oekraïne en grenst aan het schiereiland de Krim. Het eiland is al jarenlang onderwerp van spanningen tussen de landen, sinds Rusland het schiereiland in 2014 annexeerde.

Vanaf woensdag geldt staat van beleg in Oekraïne

Het Oekraïense parlement heeft maandagavond ingestemd met het staat van beleg dat president Petro Poroshenko eerder afkondigde. Hij tekende maandagmiddag een decreet voor een staat van beleg van dertig dagen, dat zal ingaan vanaf woensdag.

In het decreet worden elf maatregelen genoemd. Ze voorzien in het mobiliseren van reservetroepen, in de organisatie van de luchtverdediging van belangrijke staatsfaciliteiten, in het verbeteren van cyberbeveiligingsmaatregelen en in het waarborgen van de openbare orde.

Geen van de elf maatregelen heeft directe gevolgen voor de burgers. Normaal gesproken leidt een staat van beleg tot beperkingen van de media, een avondklok en een samenscholingsverbod, maar geen van deze maatregelen is aangekondigd.

VS veroordeelt acties van Rusland

De Amerikaanse VN-ambassadeur, Nikki Haley, waarschuwde Rusland maandag tijdens een zitting van de VN-Veiligheidsraad dat de inbeslagname van de schepen en de arrestatie van de bemanning een "schandalige schending van het soevereine Oekraïense grondgebied" is. Ze spoorde Moskou aan de spanningen te verminderen.

"De VS zal de sancties tegen Rusland, opgelegd vanwege de situatie in de Krim, handhaven. Verdere escalatie door Rusland zal de zaken alleen maar erger maken en zal de positie van Rusland in de wereld verslechteren. Ook de relatie tussen Rusland en de VS en tussen Rusland en andere landen zal verder verzwakken", aldus Haley.

Oekraïense VN-ambassadeur roept internationale gemeenschap op tot sancties

De Oekraïense VN-ambassadeur, Volodymyr Yelchenko, heeft bij de vergadering de internationale gemeenschap opgeroepen een "nieuw pakket van sancties" in te voeren. Hij stelt dat verhoogde politieke druk op Moskou helpt de situatie te de-escaleren. Maar waarschuwde ook dat Oekraïne "klaar is om alle beschikbare middelen te gebruiken ter zelfverdediging".

De Russische viceambassadeur van de VN, Dmitry Polyanskiy, beschuldigde Oekraïne van het uitlokken van het conflict. "De Oekraïense president Petro Poroshenko heeft dit gedaan om de populariteit van het volk terug te winnen, omdat er volgend jaar verkiezingen zijn."

De Veiligheidsraad van de VN heeft de afgelopen jaren al tientallen keren vergaderd over de crisis in de Krim. Aangezien Rusland een van de vijf permanente leden met vetomacht is, kan de raad niet tot actie overgaan.