De leiders van de Republikeinen en de Democraten in de senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken willen dat de Amerikaanse president Donald Trump een onderzoek instelt naar de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman en zijn rol in de dood van journalist Jamal Khashoggi.

De senatoren zeggen dit nadat Trump dinsdagavond in een verklaring zei dat de VS een "standvastige" bondgenoot van Riyad moet blijven.

De president sluit niet uit dat de machtige Saoedische kroonprins kennis had van de moord op de journalist, maar onderneemt geen actie. Hij zegt grote zakelijke afspraken met Saoedi-Arabië te hebben gemaakt. Trump is naar eigen zeggen bang dat deze contracten naar China en Rusland gaan als de VS deze afspraken afzegt vanwege de dood van Khashoggi.

Trump stelt dat de zeventien Saoedi's die worden verdacht van het doden van de journalist al door de VS zijn gestraft. Ook claimt hij dat Khashoggi een "staatsvijand" van Saoedi-Arabië was, omdat hij lid zou zijn van de Moslimbroederschap.

Critici van de president stelden dinsdagavond dat Trump hiermee ongefundeerde uitlatingen van het Saoedische regime over de kritische journalist overneemt.

Trump negeert conclusies van zijn eigen veiligheidsdiensten

De president stelt de laatste lezing van de Saoedi's te geloven. Het land stelt dat kroonprins Mohammed Bin Salman geen weet had van het doden van Khashoggi. Hiermee negeert Trump conclusies van de CIA dat dit wel het geval zou zijn.

Het is niet de eerste keer dat Trump adviezen van zijn veiligheidsdiensten in de wind slaat. Hij stelde bijvoorbeeld meerdere malen dat er geen Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen is geweest, terwijl Amerikaanse veiligheidsdiensten hebben bevestigd dat dit wel het geval was.

Ook Republikeinen willen actie tegen 'barbaarse daad'

Senatoren Bob Corker van de Republikeinen en Bob Menendez van de Democraten doen in een brief gericht aan Trump een beroep op een mensenrechtenwet. Die wet draagt de president op te onderzoeken of een buitenlandse persoon verantwoordelijk is voor een mensenrechtenschending, zoals het doden van Khashoggi.

De Republikeinse senator Lindsey Graham maakte ook bekend dat er vanuit beide partijen steun is voor sancties tegen Saoedi-Arabië. "Dat is inclusief bepaalde leden van de koninklijke familie, voor de barbaarse daad die ingaat tegen alle beschaafde normen", voegde hij daaraan toe.

Afgevaardigde Eliot Engel, de hoogste Democraat in de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden, zei dat Washington moet overwegen de wapenhandel met Riyad te verminderen om het gedrag van Saoedi-Arabië te beïnvloeden. 

President prijst Saoedi-Arabië als 'standvastige partner'

Trump beklemtoonde dinsdag Saoedi-Arabië als "standvastige partner" te willen behouden, hoewel de Saoedische kroonprins Mohammed Bin Salman naar verluidt wist van plannen voor het doden van de journalist. De verklaring die het Witte Huis dinsdag verstuurde, begint met de waarschuwing dat de wereld "een zeer gevaarlijke plek is".

Khashoggi woonde in de Verenigde Staten en was een criticus van de Saoedische kroonprins. De journalist ging begin oktober naar het Saoedische consulaat in Istanboel om documenten te regelen zodat hij kon trouwen met zijn Turkse vriendin en kwam het consulaat nooit meer uit.

Inmiddels heeft Saoedi-Arabië erkend dat de journalist gedood is, maar de vermeende betrokkenheid van de kroonprins wordt bestreden. "Het kan zijn dat de kroonprins weet had van de plannen", aldus Trump. "We weten misschien nooit alle feiten rond deze zaak."

Iran reageert honend op de uitlatingen van Trump

Trump benadrukt dat de relatie van de VS met Saoedi-Arabië hetzelfde blijft, omdat die belangrijk is in de strijd tegen Iran. Hij wijst er wel op dat de Amerikaanse inlichtingendiensten de zaak nog onderzoeken. De verklaring van Trump leidde tot een stortvloed aan verontwaardigde en boze reacties

Mohammed Javad Zarif, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, liet op Twitter weten het bizar te vinden dat Trump zijn land zonder enige onderbouwing als grote schurk afschildert, terwijl hij Saoedi-Arabië de hand boven het hoofd houdt. "Misschien zijn wij ook wel verantwoordelijk voor de bosbranden in Californië", schamperde Zarif.

'Een nieuw dieptepunt' voor Trump

The Washington Post, de krant waar Khashoggi voor schreef, liet dinsdag in een reactie weten dat dit "zelfs voor Trump een nieuw dieptepunt" is.

"De verklaring van de president over de moord op Khashoggi staat vol leugens en negeert alle conclusies van de eigen veiligheidsdiensten. Bovendien miskent hij alle Saoedi's die enige kritiek op het regime durven te uiten", schreef eindredacteur Karen Attiah op Twitter.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!