Een keurmerk op een product betekent niet altijd dat arbeiders of boeren beter worden behandeld, blijkt uit onderzoek van Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo). De verschillen tussen gewone en gecertificeerde plantages zijn vaak klein.

Soms is de situatie zelfs beter op een plantage zonder keurmerk, schrijft dagblad Trouw.

Een voorbeeld in het onderzoek is de bloementeelt in Ethiopië, waar de omstandigheden voor arbeiders op een plantage zonder certificaat beter waren dan op een fairtrade-plantage. 

Volgens Somo worden de rechten van arbeiders vaak geschonden. In het rapport staat een overzicht van de misstanden op plantages met een certificaat.

 "Supermarkten en levensmiddelenproducenten moeten niet vertrouwen op duurzame keurmerken als hun belangrijkste instrument om de arbeidsomstandigheden in hun productieketen te verbeteren", zegt Somo-onderzoeker Sanne van der Wal in Trouw.

Uit eerdere onderzoeken bleek al dat leefomstandigheden en keurmerken niet per se verband met elkaar houden. Het Internationale Initiatief voor Impact Evaluatie analyseerde alle relevante onderzoeken die tussen 1990 en 2016 verschenen en daaruit kwamen geen bemoedigende resultaten. Veel effecten bleken "zwak of niet significant".