Het officiële dodenaantal van de aardbeving en tsunami is vastgesteld op 2.010 en naar schatting zijn er nog 5.000 slachtoffers niet gevonden. Jakarta heeft regels opgesteld voor internationale hulporganisaties en lijkt hiermee de touwtjes in eigen handen te willen houden. Heeft dit gevolgen voor de Nederlandse hulpverlening op het eiland?

De Indonesische regering staakt donderdag de zoektocht naar vermisten in het rampgebied op Sulawesi.

De meeste mensen die vermist worden, zijn inwoners van Balaroa en Petobo, de twee delen van de stad Palu die het zwaarst werden getroffen op 28 september. De kans dat er twee weken na de natuurramp nog overlevenden zijn, is miniem.

Duizend dorpen hebben grote schade opgelopen en 50.000 mensen zijn ontheemd. Bovendien hebben bijna 200.000 mensen noodhulp nodig. Er zijn negen Nederlandse hulporganisaties actief op Sulawesi, verenigd onder Giro555.

Regels alleen voor organisaties die nieuw zijn

De nationale rampenbestrijdingsdienst BNBP twitterde deze week over nieuwe regels voor ngo's. Buitenlandse hulpverleners die zich bevinden op Sulawesi zouden door de Indonesische regering gevraagd zijn het land te verlaten. Heeft dit gevolgen voor de Nederlandse hulpverlening?

Grote organisaties, die geregistreerd zijn in Indonesië als lokale ngo's, of samenwerken met deze organisaties, mogen wel blijven. De overheid stelt dat alle buitenlandse hulp moet worden gekoppeld aan lokale Indonesische organisaties, zoals het Indonesische Rode Kruis.

Volgens een woordvoerder van Giro555 hebben de maatregelen geen gevolgen voor hun werk. "Al onze organisaties werken via lokale partners. De regels hebben betrekking op internationale organisaties die nog geen voet aan de grond hebben en dus nieuw zijn. Zij mogen geen eigen hulp bieden."

Indonesische regering wil hulp beter coördineren

In een verklaring laat het Indonesische ministerie van Buitenlandse Zaken woensdag weten met de maatregelen de hulpverlening beter te kunnen coördineren. "We willen voorkomen dat er op een bepaalde plek hulp wordt verleend waar al voldoende capaciteit is, terwijl er op andere plekken juist meer hulp nodig is", aldus het ministerie.

Het is niet de eerste keer dat de regering de hulp deels aan banden legt. Na de aardbeving op Lombok van afgelopen zomer stelde de regering geen buitenlandse hulp nodig te hebben. Volgens Indonesiëkenner Henk Schulte Nordholt van het Koninklijk Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde (KITLV) is de houding van Jakarta terug te leiden naar de ramp van 2004, toen de provincie Atjeh op het eiland Sumatra zwaar werd getroffen door een tsunami.

"De omvang van die ramp was onvoorstelbaar groot. Een Amerikaans marineschip dat in de buurt lag, schoot meteen te hulp. Andere buitenlandse hulporganisaties volgden, maar ongecoördineerd. De landen gingen hun eigen gang. Dit was een licht traumatische gebeurtenis voor Indonesië." Sindsdien wil Jakarta laten zien dat ze het zelf kunnen."

'Er dreigt een misverstand over noodhulp'

Volgens Schulte Nordholt dreigt er een misverstand te ontstaan en lijkt het alsof Indonesië nu geen hulp wil. "Dit is niet waar, ze willen alleen wel dat de hulp lokaal gecoördineerd wordt. Dit heeft er wel toe geleid dat de hulp dit keer langzaam op gang kwam."

Dat het ook om trots gaat bij de Indonesische regering beaamt Schulte Nordholt. "De president wil laten zien dat ze het zelf aankunnen. De vicepresident zei laatst nog dat de hulp van het Amerikaanse marineschip in 2004 geen zoden aan de dijk heeft gezet, maar dat is natuurlijk niet zo."

Nationale actiedag voor Sulawesi

Nederlandse hulporganisaties hebben eerder aangekondigd 4 miljoen euro uit te trekken voor de hulpverlening aan de slachtoffers op Sulawesi. Het geld komt uit het budget dat de organisaties hebben gekregen van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Minister Sigrid Kaag voor Ontwikkelingssamenwerking had ook al 1 miljoen euro beschikbaar gesteld aan het Rode Kruis om te helpen bij de eerste hulpverlening. Elf landen, waaronder Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, hebben vliegtuigen met hulpgoederen naar het rampgebied gestuurd.

Met de actie Giro555 is 11.255.854 euro ingezameld voor hulp aan Sulawesi. Het Indonesische eiland werd bijna twee weken geleden getroffen door een verwoestende aardbeving en tsunami.

Het bedrag werd woensdagavond 10 oktober na een landelijke actiedag bekendgemaakt tijdens een uitzending van Pauw. De inzamelingsdag was woensdagmiddag begonnen met een voorlopige opbrengst van bijna 6,1 miljoen euro.

De inzamelingsactie voor Sulawesi gaat nog door. Giro555 ontvangt nog een onbekend bedrag van kerken, organisaties en privé-initiatieven.