De Europese Commissie legt het conflict met Polen over de verlaging van de pensioenleeftijd van rechters voor aan het Europees Hof van Justitie. De stap volgt op de weigering van de conservatieve PiS-regering in Warschau om de maatregel ondanks eerdere aanmaningen terug te draaien.

Door de pensioenleeftijd van rechters te verlagen van 70 naar 65 jaar, zouden 27 van de 72 rechters van het Poolse hooggerechtshof vervangen moeten worden. De commissie gaf Polen half augustus nog een maand om de wet aan te passen, omdat die indruist tegen de scheiding der machten en het principe dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven.

Warschau blijft echter de mening toegedaan dat het zo’n wijziging wel mag doorvoeren. Het wil de rechtspraak naar eigen zeggen ontdoen van erfenissen uit de communistische tijd. Brussel vraagt het EU-hof Polen in afwachting van een vonnis te gelasten de uitvoering op te schorten.

Ook het hooggerechtshof wil dat de maatregel wordt opgeschort. Het had de Poolse wet die in april van kracht werd ook al voorgelegd aan het EU-hof in Luxemburg, maar in dat geval kan er alleen een opinie worden gegeven, en geen bindend oordeel.

Er loopt ook een strafprocedure tegen Polen

"Het is cruciaal dat een Europese rechter hiernaar kijkt, want dit gaat om de Europese waarden en om het onderlinge vertrouwen in elkaars onafhankelijke rechtspraak, een basisvoorwaarde voor politie- en justitiesamenwerking in Europa", zegt Europarlementariër Sophie in ’t Veld van D66.

De Europese Commissie heeft overigens in december vorig jaar een strafprocedure gelanceerd tegen Polen, omdat de rechtsstaat er volgens vicevoorzitter Frans Timmermans ernstig onder druk staat. In theorie kan deze procedure ertoe leiden dat het stemrecht van Warschau in Europese raden wordt opgeschort. Ook tegen Hongarije loopt een soortgelijke procedure.

Polen ook al stemrecht Europees netwerk voor rechtspraak verloren

Het Europese netwerk van Raden voor de Rechtspraak (ENCJ) heeft Polen half september geschorst. Het land heeft daardoor haar stemrecht verloren maar is nog wel lid. Het is de eerste keer dat het netwerk een lid schorst.

Volgens de ENCJ wordt de onafhankelijkheid van de Poolse Raad voor de Rechtspraak (KRS) niet meer gewaarborgd. Het netwerk is het centrale orgaan dat verschillende Europese organisaties voor rechtspraak binnen de EU aan elkaar verbindt en vertegenwoordigt.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!