De Amerikaanse senator John McCain van Arizona is zaterdag op 81-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van hersenkanker. Eerder deze week besloot McCain zich niet langer medisch te laten behandelen voor zijn hersentumor.

"Op het moment dat hij overleed, waren zijn vrouw Cindy en hun familie bij de senator aanwezig. Ten tijde van zijn dood heeft hij de Verenigde Staten van Amerika zestig jaar trouw gediend'', luidt de verklaring uit Washington.

De Republikeinse politicus, die regelmatig in de media kwam met stevige kritiek op de Amerikaanse president Donald Trump, was al geruime tijd ernstig ziek. 

McCain had een agressieve hersentumor en wist al dat de prognose slecht was. De diagnose werd een jaar geleden gesteld.

Eerder was McCain, Vietnamveteraan en oorlogsheld, al behandeld wegens huidkanker. Ondanks de nieuwe fysieke tegenslag in 2017 bleef hij politiek actief en uitgesproken. Hij was Republikein, maar stemde vaak mee met de Democraten omdat hij het oneens was met het beleid van Trump.

Voormalig president Barack Obama en zijn voormalig tegenstander McCain tijdens een bijeenkomst in het Witte Huis in 2009. (Foto: AFP)

'John stelde het algemeen belang altijd boven zijn eigen'

Op Twitter uit Trump zijn "diepste medeleven en respect" voor de familie van McCain. "In onze gedachten en gebeden zijn we bij jullie", schrijft de Amerikaanse president. 

Oud-president Barack Obama, van wie McCain de presidentsverkiezingen verloor in 2008, laat weten dat maar weinigen zo op de proef zijn gesteld als hij. "Waar we allemaal kunnen streven naar de moed om het algemeen belang boven dat van ons te stellen. John heeft ons op zijn best laten zien wat dat betekent."

"Hij was een vriend die ik erg ga missen'', laat George W. Bush in een verklaring weten. "John McCain was een man van diepe overtuiging en een patriot van de hoogste orde'', aldus de oud-president.

Een non-conformist die tegen de partijlijn in ging

McCain was een Republikein, maar stond binnen en buiten zijn partij bekend om zijn onafhankelijkheid. Hij werd vaak een maverick genoemd, een non-conformist die er niet voor terugdeinsde om tegen de partijlijn in te gaan als die hem niet zinde.

Met die reputatie werd hij een van de belangrijkste Amerikaanse senatoren en kwam hij zeer dicht bij het presidentschap.

Gouverneur bepaalt wat er met zetel gebeurt

Nu McCain is overleden, moet de gouverneur van zijn staat Arizona bepalen wie hem opvolgt tot 2020. Het is nog te vroeg om een officiële nieuwe kandidaat aan te wijzen voor de belangrijke tussentijdse Congresverkiezingen in november.

Als mogelijke kandidaten worden Cindy, de weduwe van McCain genoemd, en voormalig senator Jon Kyi. De Republikeinen zullen er bij de gouverneur op aandringen dat hij snel een opvolger kiest. De Republikeinen hebben in de senaat een marginale meerderheid; nu de plek van McCain vacant is, hebben zij nog maar vijftig van de honderd zetels.

De Democraten hebben 49 zetels.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!