De 29 NAVO-landen moeten in 2020 bij een dreiging snel een fors leger op de been kunnen brengen. Dertig gemechaniseerde bataljons, dertig squadrons gevechtsvliegtuigen en dertig oorlogsschepen moeten dan binnen uiterlijk dertig dagen naar een crisis kunnen worden gedirigeerd.

De defensieministers van het bondgenootschap geven donderdag op het hoofdkwartier in Brussel groen licht voor dit zogenoemde 4x30-plan. "Het is essentieel in een steeds onvoorspelbaardere wereld dat we de juiste troepen op het juiste moment op de goede plaats hebben", aldus NAVO-chef Jens Stoltenberg. Een bataljon bestaat uit zeshonderd tot duizend man en een squadron uit minstens tien vliegtuigen.

Mede vanwege de Russische "assertiviteit" is de alliantie al langer bezig de paraatheid te verhogen, vooral op aandringen van de Amerikanen en Oost-Europese landen. Om sneller te kunnen reageren, gaat ook de commandostructuur op de schop.

Er komen twee nieuwe commandocentra om militaire transporten over land en zee te stroomlijnen, in respectievelijk het Zuid-Duitse Ulm en Norfolk in de Verenigde Staten. Het aantal NAVO-medewerkers gaat met ruim twaalfhonderd omhoog, onder hen zo'n vijftig Nederlanders.

Nederland

Nederland speelt een voortrekkersrol bij het verbeteren van de militaire mobiliteit in Europa, zowel bij de NAVO als de Europese Unie. De Europese Commissie stelde woensdag voor na 2020 6,5 miljard euro uit te trekken voor het tankbestendig maken van wegen, bruggen en spoorlijnen.

Eerder werken Nederland, België en Denemarken al samen om een snel inzetbaar NAVO-hoofdkwartier te realiseren. Het zogeheten Composite Special Operations Component Command (CSOCC) moet in 2020 operationeel zijn. Minister Ank Bijleveld (Defensie) heeft een overeenkomst hierover ondertekend met haar Belgische en Deense ambtgenoten.

Ook wordt gewerkt aan het wegwerken van juridische (douane)obstakels. Volgens Stoltenberg kan het project uitgroeien tot een "vlaggenschip" van de NAVO. "Het is makkelijker voor toeristen om door Europa te reizen dan voor onze soldaten."

Afschrikking

"Het passeren van Europese grenzen in een militaire truck kan weken duren", aldus Bijleveld. Er moet veel sneller diplomatieke toestemming komen voor grensoverschrijdend transport, vindt zij. Ze wijst op de "ring van instabiliteit rond Europa en een steeds assertiever Rusland".

"Meer militaire mobiliteit betekent ook meer afschrikking", stelt Bijleveld. De bewindsvrouw zet zich ervoor in dat de regeringsleiders hier volgende maand op de NAVO-top in Brussel toezeggingen over doen.