EU beschermt Europese bedrijven tegen effecten Amerikaanse sancties Iran

De Europese Unie heeft vrijdag een verordening in werking gesteld die de effecten van Amerikaanse sancties tegen Iran op Europese bedrijven moet blokkeren.

In het kort:

  • EU blokkeert effecten die Amerikaanse sancties hebben bedrijfsleven in Europa
  • Statuut verbiedt Europese bedrijven en rechtbanken mee te werken aan sancties van buitenaf
  • Maatregelen treden binnen twee maanden in werking
  • De VS stapte eerder uit nucleair akkoord met Iran

EU-leiders hebben de Iran-kwestie donderdag besproken tijdens een bijeenkomst in de Bulgaarse hoofdstad Sofia, meldt persbureau AP.

De EU neemt daarmee de eerste maatregelen om de gevolgen van de Amerikaanse sancties voor Europese bedrijven te verzachten via het zogeheten 'blokkeerstatuut'.

De maatregelen treden binnen twee maanden in werking, mits het Europees Parlement ze niet blokkeert.

De VS is eerder uit het nucleaire akkoord met Iran gestapt, maar de EU doet verwoede pogingen de deal toch in stand te houden. 

Cuba

Het statuut, een handelsmechanisme, werd in 1996 in het leven geroepen om het Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba te omzeilen. Het verbiedt Europese bedrijven en rechtbanken om mee te werken aan sancties van buiten de EU.

Verder bepaalt het statuut dat gerechtelijke uitspraken die buiten de EU over die sancties worden gedaan niet geldig zijn binnen de unie. Bedrijven in de EU kunnen worden gecompenseerd voor eventuele verliezen die ze door de sancties lijden.

Omdat in de Cuba-kwestie destijds een politieke oplossing werd bereikt, is het blokkeerstatuut niet eerder van kracht geweest.

Onvoorspelbaar

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zette donderdag in Sofia zijn aanvallen op de Amerikaanse president voort. "Het is niet het grootste geopolitieke probleem om een onberekenbare tegenstander of vijand te hebben. Het grootste probleem is als je beste vriend onvoorspelbaar is. Dat is nu geen grap meer", zei hij tijdens een gezamenlijke persconferentie met voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker.

Tusk heeft een dag eerder gezegd dat Trump de EU heeft "verlost van alle illusies" dat het Europese landenverbond op anderen kan rekenen. "Als je naar de meest recente beslissingen van Donald Trump kijkt, zou je zelfs kunnen denken: 'Als dat je vrienden zijn, wie heeft dan nog vijanden nodig?'"

Bedrijven

De Franse president Emmanuel Macron zei donderdag dat de mogelijkheid voor Europese bedrijven om in Iran actief te blijven een van de redenen is om de Iran-deal in stand te houden.

Verschillende bedrijven hebben al huiverig gereageerd op de Amerikaanse terugtrekking uit het akkoord. De Franse energiereus Total heeft gewaarschuwd dat het beëindigen van de activiteiten in Iran tot de mogelijkheden behoort. Ook het Deense zeetransportbedrijf Maersk en de Duitse verzekeraar Allianz hebben aangekondigd hun aanwezigheid in Iran te zullen afbouwen.

In 2015 is de nucleaire overeenkomst met Iran niet alleen getekend door EU-leden Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, maar ook door leden van VN-Veiligheidsraad Rusland en China. De beide landen hebben ook aangekondigd de overeenkomst te willen laten voortbestaan, mits Iran zich aan de voorwaarden blijft houden.

Rusland

Een handelsdelegatie onder leiding van Rusland tekende donderdag een voorlopige handelsovereenkomst met Iran en liet weten op termijn te streven naar een vrijhandelszone. Amerikaanse sancties zijn voor de Russen minder bedreigend, omdat veel grote Russische bedrijven al opereren onder economische beperkingen vanwege de Russische overname van de Krim.

De Chinese regering heeft ook gezegd van plan te zijn de "normale en transparante, praktische samenwerking met Iran" voort te zetten. Het Iraanse ministerie van Olie maakte donderdag bekend dat het Chinese staatsoliebedrijf CNPC klaarstaat om de rol van het Franse bedrijf Total bij de exploitatie van een groot gasveld in Iran over te nemen.

Tip de redactie