De Republikeinse voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden Paul Ryan vindt dat de recente schietpartij op een middelbare school in Florida geen bedreiging hoort te vormen voor de wapenwetten in de Verenigde Staten, die toestaan dat burgers een vuurwapen mogen bezitten. 

Bij de schietpartij van woensdag kwamen zeventien mensen om het leven. Zeker veertien anderen raakten gewond. De verdachte, een 19-jarige oud-leerling van de middelbare school in de stad Parkland, werd na het bloedbad opgepakt.

Donderdag werd bekend dat Cruz na de massaslachting iets minder dan twee uur lang door een naastgelegen buurt zwierf, waarbij hij zich voordeed als vluchtende scholier. Hij bezocht twee fastfoodrestaurants en een warenhuis. 

Voorzitter Ryan laat donderdag weten dat er nog veel onduidelijk is over het incident. "Ik vind niet dat je het gesprek moet laten draaien om het afpakken van burgerrechten", zegt de Republikein over de schietpartij en de opnieuw oplaaiende discussie over legaal wapenbezit. "In dit stadium moeten we even ademhalen en de feiten verzamelen."

Volgens lokale media kon verdachte Nikolas Cruz legaal een semi-automatisch wapen van het type AR-15 kopen. Daarmee schoot hij willekeurig op mensen in de school waar hij was weggestuurd, de Marjory Stoneman Douglas-school. Van de gewonden zijn er nog drie in kritieke toestand.

Cruz was enige tijd betrokken met de Republiek van Florida, een groepering die de ideologie van witte suprematie aanhoudt. De leider van de militie meldt dat hij had meegedaan aan een paramilitaire training. Of zijn interesse in deze ideologie iets te maken heeft met de schietpartij, is niet bekend. Zijn motief wordt nog onderzocht. 

Verward

Cruz stond bekend als uiterst verward en gevaarlijk, melden lokale media. Hij werd psychiatrisch behandeld en is van school gestuurd. Toen hij nog op school zat was het personeel zo bang voor hem, dat hij geen tas meer mocht meenemen. 

Volgens rechercheurs had Cruz ''een zorgwekkende internethistorie''. Hij had bijvoorbeeld een Instagrampagina waar dode dieren en wapens op werden afgebeeld. Mogelijk liet hij ook de mededeling "Ik word een professionele schoolschutter" achter onder een YouTube-video. Een andere gebruiker informeerde de FBI over dat bericht, maar de politiedienst kon de identiteit van de plaatser destijds niet achterhalen.

Volgens oud-klasgenoten is de man een wapenliefhebber. Volgens zijn buren stond hij erom bekend dat hij kleine dieren zoals eekhoorns en vogels doodschoot. De politie kwam regelmatig bij hem aan de deur.

De FBI kreeg vorig jaar een waarschuwing over de man, nadat hij dreigende berichten op het internet had geplaatst. Het onderzoek werd stilgelegd omdat ze Cruz niet konden vinden. De recherchedienst laat onderzoek doen naar de manier waarop deze zaak is behandeld. 

Jim Lewis, de advocaat die de familie van Cruz bijstaat, verklaart dat de familie geloofde dat de tiener depressief was. Dit was niet vanwege een geestesziekte, maar het overlijden van zijn moeder in november. "De familie zag geen enkel gevaar", zegt Lewis tegen CNN.

Trump

President Donald Trump heeft donderdag met een toespraak op de schietpartij gereageerd. Daarin riep hij op tot saamhorigheid en liet hij weten mee te leven met de slachtoffers en nabestaanden. Critici vinden dat Trump te summier op het drama in Florida heeft gereageerd.

De focus van zijn toespraak lag op de mentale problemen van de jonge schutter. Er werd niets gezegd over de wapens die Cruz in bezit had of de huidige wapenwetgeving.

In de staat Florida is het erg makkelijk een wapen te kopen. Er is een voorgeschreven bedenktijd van drie dagen, maar de koop is zonder verdere controle of vergunning mogelijk. Er is geen registratie van vuurwapens. Ook de verkopers hebben geen vergunning nodig om vuurwapens te verkopen.

Strenger

Minister van Justitie Jeff Sessions beloofde eerder op donderdag actie te ondernemen om de federale wapenwet en wetgeving over gewelddadige misdaad streng toe te passen en om ''eventuele massamoordenaars'' preventief in beeld te krijgen.

Trump beloofde in zijn toespraak scholen veiliger te maken. Hoe hij dit precies wil gaan doen, werd niet meteen duidelijk. Zijn voorganger Barack Obama verklaarde hierna op Twitter dat "Amerikanen niet machteloos staan". De oud-president pleitte in zijn tweet opnieuw voor wapenveiligheidsvoorschriften.

Obama voerde als president van de Verenigde Staten een wet in waardoor het moeilijker werd voor mensen met mentale problemen om aan een vuurwapen te komen. Vorig jaar draaide Trump deze maatregel terug.

Sinds de schietpartij op de Sandy Hook-basisschool in december 2012, waarbij 26 mensen om het leven kwamen, zijn in de Verenigde Staten zeker 239 schietpartijen op scholen geweest. Hierbij raakten 438 mensen gewond, 138 van hen overleefden het niet.