Het Amerikaanse Congres is er niet in geslaagd een sluiting van de federale overheid - de zogeheten shutdown - af te wenden. Een noodwet voor de financiering van de overheid werd aangenomen door het Huis van Afgevaardigden, maar sneuvelde in de Senaat.

Ondanks koortsachtige onderhandelingen werden de zestig stemmen die nodig waren om de noodwet aan te nemen niet behaald. De deadline voor het voorkomen van de sluiting verstreek om middernacht in de nacht van vrijdag op zaterdag (lokale tijd). Daarmee raakte het geld van de Amerikaanse landelijke overheid op.

49 van de in totaal honderd senatoren stemden tegen de noodwet en 50 stemden voor. De Republikeinse senator John McCain (Arizona) was niet aanwezig, omdat hij wordt behandeld voor hersenkanker.

Als het wetsvoorstel wel genoeg steun had vergaard, was de deadline verschoven naar 16 februari, waarmee er meer ruimte was gekomen voor verdere onderhandelingen.

Zowel het Democratische als het Republikeinse partijleiderschap heeft de hoop uitgesproken dat er dit weekeinde toch nog een overeenkomst kan worden bereikt, waarmee de gevolgen van de sluiting beperkt zouden blijven.

Beide partijen geven elkaar de schuld van de shutdown. De Democraten willen afspraken over de bescherming van illegale migranten uit het DACA-programma, de zogeheten Dreamers, die als kind naar de Verenigde Staten kwamen, terwijl de Republikeinen aandringen op een verhoging van de defensiebudgetten, die onder andere de muur op de grens met Mexico moeten bekostigen.

'Roekeloze eisen'

Meteen na het dichtdraaien van de federale geldkraan haalde het Witte Huis van president Donald Trump keihard uit naar de Democratische leden van de Senaat.

''De roekeloze eisen van de Democraten hebben er nu voor gezorgd dat ons land gegijzeld is en militairen en hulpverleners niet kunnen worden ingezet'', schreef het Witte Huis op Twitter.

Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, zei dat ''Trump alleen verantwoordelijk is'' voor de shutdown. ''De president heeft zijn senatoren steeds maar tegengehouden om te onderhandelen'', aldus Schumer, die Trump en de Republikeinen opriep om zaterdag door te praten om tot een oplossing te komen. ''Wij staan altijd open om te praten over een oplossing waar beide partijen het mee eens kunnen zijn.''

Mitch McConell, de Republikeinse leider in de senaat, vond net als Trump dat de Democraten schuld dragen aan de ontstane impasse. Hij beloofde zaterdag met een nieuw voorstel te komen om de geldkraan van de overheid in ieder geval tot 8 februari weer open te zetten.

Niet unaniem

Slechts vijf Democraten steunden het wetsvoorstel in de Senaat. Zij komen uit staten waar president Donald Trump tijdens de verkiezingen in 2016 won en vechten dit jaar voor herverkiezing.

Een groep conservatieve Republikeinen in het congres (de zogenoemde Freedom Caucus) is net zoals de meerderheid van de Democraten tegen het openhouden van de geldkraan. Zij zijn uit principe voor het verkleinen van overheidsuitgaven. Vooral op het gebied van sociale zaken en gezondheidszorg vinden zij dat de overheid minder moet uitgeven.

Onbetaald verlof

De overheidssluiting betekent dat honderdduizenden ambtenaren maandag waarschijnlijk niet op hun werk mogen verschijnen. Totdat er een akkoord over de overheidsfinanciering wordt bereikt, worden zij met onbetaald verlof gestuurd. Hoewel essentiële diensten, zoals politie en brandweer, niet mogen worden gesloten, gaan tientallen andere federale overheidsdiensten in het hele land op slot.

De laatste overheidssluiting vond plaats in 2013, toen de Republikeinen de invoering van Obamacare wilden dwarsbomen. Die shutdown duurde zeventien dagen, maar leverde niet het gewenste resultaat op: de Amerikaanse kiezer legde de verantwoordelijkheid voor de sluiting bij de Republikeinen.