Oorlogsmisdadiger Mladic krijgt levenslang voor genocide

De voormalige Bosnisch-Servische legerleider Ratko Mladic is woensdag schuldig bevonden aan het plegen van genocide in Srebrenica. Het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag heeft hem woensdag een levenslange gevangenisstraf opgelegd.

Zijn misdaden behoren tot de "meest gruwelijke misdaden die de mensheid heeft gekend", zei de rechter.

Mladic wordt door het tribunaal verantwoordelijk gehouden voor de massaslachtingen rond de Bosnische plaats Srebrenica in 1995. Meer dan zevenduizend moslimjongens en -mannen werden om het leven gebracht. 

Ook wordt hij verantwoordelijk gehouden voor het stelselmatig beschieten van burgers in omsingeld Sarajevo en het nalaten iets te doen tegen ondergeschikten die oorlogsmisdaden pleegden. De rechters oordelen dat Mladic niet schuldig is aan de andere genocide-aanklacht tegen hem.

Hoger beroep

De straf is conform de eis van de aanklagers. Het proces tegen Mladic duurde ruim vijf jaar. Mladic, inmiddels 74 jaar oud, werd in 2011 in Servië opgepakt na een klopjacht van zestien jaar. Na de uitspraak liet de oud-Bosnisch Servische legerleider via zijn advocaat en zijn zoon weten in hoger beroep te zullen gaan. Volgens de verdediging dient Mladic als "zondebok".

In het hoger beroep hoeft geen nieuw feitenonderzoek te worden gedaan en worden ook geen nieuwe getuigen meer gehoord. De hogere rechters kijken puur naar de manier waarop de rechters van het Joegoslavië-Tribunaal hun juridische oordeel hebben gevormd. Het beroep zal dan ook hooguit 2 tot 2,5 jaar duren, zei advocaat Geert-Jan Knoops naar aanleiding van het vonnis over de Bosnisch-Servische generaal.

Het hoger beroep wordt behandeld door het MICT, een afgeslankt instituut dat het werk van onder meer het Joegoslavië-Tribunaal overneemt. MICT staat voor International Residual Mechanism for Criminal Tribunals. Het tribunaal zelf sluit binnenkort.

Bloeddruk

De advocaat van Mladic sprak van het ''totale falen'' van het tribunaal. Hij vroeg van de VN Veiligheidsraad tekst en uitleg over de medische zorg voor haar woensdag tot levenslang veroordeelde cliënt. De defensie uit al lange tijd haar ontevredenheid over het niveau van die zorg. Woensdag, tijdens het voorlezen van het vonnis, kampte Mladic met een ''levensgevaarlijk'' hoge bloeddruk, stelde advocaat Dragan Ivetic.

Op een persbijeenkomst stelde de raadsman van Mladic dat er al vaak is geklaagd, maar dat hij bij het tribunaal steeds nul op het rekest krijgt. De Veiligheidsraad richtte het Joegoslavië-Tribunaal op in 1993.

Vanwege die ''levensgevaarlijk'' hoge bloeddruk had de verdediging gevraagd om ofwel schorsing van de bijeenkomst, ofwel versneld voorlezen van de uitspraak. De rechters deden daar niets mee.

Dutchbat

Het Nederlandse VN-bataljon Dutchbat kon de volkenmoord in Srebrenica op duizenden Bosnische moslims niet voorkomen. De circa zeshonderd Nederlandse blauwhelmen bij de VN-enclave werden op 11 juli 1995 overrompeld door Mladic' troepen. Het Joegoslavië-Tribunaal bestempelde de slachtpartij al in 2004 als volkerenmoord. De nasleep van de Srebrenica-slachting leidde tot de val van het kabinet-Kok II in 2002.

De Nederlandse rechter Fons Orie, die het vonnis uitsprak, zei dat de misdaden in en rond Srebrenica niet waren begaan zonder Mladic. Het tribunaal oordeelt dat hij een belangrijk oordeel had in deze operatie en daarmee schuldig is aan genocide, uitroeiing en gedwongen verhuizing.

Ook misleidde Mladic de media door niet te vertellen wat er met de moslimmannen en -jongens gebeurd was.

Sarajevo

Tijdens de belegering van Sarajevo tussen 1992 en 1995 schoten de strijdkrachten volgens de rechter met opzet op de bevolking. Daarbij werden honderden burgers gedood en raakten duizenden mensen gewond. Het tribunaal oordeelt dat Mladic persoonlijk bevel gaf voor deze aanvallen. Hij was volgens de rechter persoonlijk betrokken bij het bepalen van wie er wel en niet beschoten werden.

Ook oordeelt het tribunaal onder andere dat Mladic in 1995 voorstelde om Sarajevo te bombarderen en daarbij niet op de bevolking te letten. In 1996 gaf hij volgens de rechter bevel om water- en elektrische voorzieningen in de stad af te sluiten, zodat mensen gedwongen werden de stad te verlaten. Buiten hun huizen werden burgers vervolgens blootgesteld aan beschietingen door scherpschutters.

De aanklagers stelden de oud-generaal daarnaast verantwoordelijk voor volkerenmoord in diverse andere dorpen, maar de rechters hebben hiervan geen overtuigend bewijs gezien. 

Verwijderd

Mladic, die woensdag zelf aanwezig was in de rechtszaal, werd tijdens het voorlezen van het vonnis uit de zaal verwijderd. Hij wilde een schorsing, maar dit verzoek werd geweigerd.

Kort daarvoor had de rechter wel een korte plaspauze van vijf minuten toegestaan, maar een half uur later was Mladic nog niet terug in de zaal.  

Zijn advocaten vroegen om uitstel van het voorlezen van het vonnis maar daar wilde de rechter niet aan. Toen het verzoek om schorsing werd afgewezen, werd Mladic kwaad.

De advocaat van Mladic verklaarde voorafgaand aan de zitting dat zijn cliënt "onder protest" aanwezig zou zijn bij het voorlezen van het vonnis. Volgens de raadsman is de gezondheid van Mladic dermate slecht, dat hij door de spanning elk moment kon overlijden. Het tribunaal achtte hem fit genoeg om te komen.

Lees meer over:
Tip de redactie