De NAVO stond er sinds de Koude Oorlog niet zo slecht voor als nu. De veiligheidsrisico's waren sinds het einde van dit conflict niet zo groot. Dat staat in het rapport De toekomst van de NAVO en de veiligheid van Europa van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). 

Volgens de AIV ontbreekt het vanuit de Verenigde Staten aan leiderschap en 'door onderlinge meningsverschillen zal overeenstemming over een nieuw strategisch concept moeilijk te verwezenlijken zijn'. In 2010 werd het laatste strategische concept gemaakt, maar in het rapport staat dat sindsdien de veiligheidssituatie 'ingrijpend is veranderd'.

De AIV constateert ook dat de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen zwak zijn en gemakkelijk in te nemen zijn door Rusland. Op de lange termijn zal Rusland het niet winnen van de NAVO, maar het land kan wel snel een 'zeer grote troepenmacht samenstellen'. 

Op dit moment lijkt een Russische aanval niet waarschijnlijk, maar uit te sluiten valt dat niet. Het zou volgens de AIV bijvoorbeeld kunnen gebeuren als reactie op het optreden van de VS in een ander werelddeel of als de NAVO en de Europese Unie door een crisis elders zijn afgeleid.

Om de Russische dreiging te verlagen denkt de AIV dat het goed is om de dialoog tussen de NAVO en Rusland weer op gang te brengen. Sinds Rusland in 2014 het Oekraïense schiereiland de Krim inlijfde, zijn er bijna geen gesprekken meer geweest tussen Rusland en de NAVO.

'NAVO functioneert goed, maar er moet geïnvesteerd worden'
35
'NAVO functioneert goed, maar er moet geïnvesteerd worden'

Investeren

Minister Ank Bijleveld van Defensie gaat het rapport bestuderen. Volgens haar werkt het bondgenootschap goed, maar is iedereen bij de NAVO ervan doordrongen dat er wel degelijk moet worden geïnvesteerd in defensie. ''En dat zullen we ook gaan doen.''

De NAVO is kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht en de leden werken op het gebied van defensie samen. Als een van de NAVO-landen wordt aangevallen betekent dit automatisch dat alle andere landen die lid zijn van de NAVO dat zien als een aanval op hun land.

De NAVO-landen hebben toegezegd om in 2024 2 procent van het nationaal inkomen aan Defensie uit te geven. De VS levert met 3,61 procent de grootste bijdrage. Nederland liep in 2016 met 1,16 procent ver achter op het gemiddelde van 1,47 procent. Het nieuwe kabinet kondigde wel aan meer in defensie te gaan investeren.