In de Catalaanse hoofdstad Barcelona zijn zondagochtend honderden mensen gewond geraakt bij botsingen tussen betogers en de Spaanse oproerpolitie in verband met het omstreden referendum voor onafhankelijkheid van Catalonië. 

  • De Spaanse politie heeft zondag hard opgetreden om een illegaal referendum over onafhankelijkheid van de autonome regio Catalonië te voorkomen.
  • Volgens de Catalaanse regering zijn er zondag zeker 465 burgers gewond geraakt, van wie twee ernstig. 
  • Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken spreekt over twaalf gewonde medewerkers van de veiligheidsdiensten.
  • Gedurende de dag verschenen er tientallen foto's en video's van politieagenten die kiezers aan hun haren uit de kieslokalen sleepten en vreedzame demonstranten aanvielen. 
  • Ook was te zien hoe politieagenten in een Catalaans dorp werden bekogeld met stenen. 
  • Catalaanse politici en leden van de oppositie in het nationale parlement eisen het aftreden van premier Mariano Rajoy.

De Catalaanse gezondheidsdiensten melden dat een van de zwaargewonden een man is die in zijn oog werd geraakt door een rubberen kogel van de politie. De ander is een man die een hartinfarct kreeg tijdens de ontruiming van een kieslokaal, schrijft de krant El País.

Het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken maakte rond 17.00 uur bekend dat er drie arrestaties zijn verricht wegens ongehoorzaamheid en mishandeling. Een van de arrestanten zou een minderjarig meisje zijn.

Er zijn tot 15.00 uur op zondagmiddag in heel Catalonië 336 stembureaus gesloten, zeggen het ministerie en lokale autoriteiten. In totaal zouden er meer dan tweeduizend kieslokalen zijn.

Aftreden

In een verklaring heeft burgemeester Ada Colau van Barcelona de landelijke regering opgeroepen de politie-acties in Catalonië te staken.  "Onmiddellijk, want het is onacceptabel dat de politie wordt ingezet tegen een bevolking die zich heeft gemobiliseerd om zijn stemrecht uit te oefenen, die zich volledig vreedzaam gedraagt en weerloos is."

Colau zei dat pas daarna worden gepraat over het referendum en de status van Catalonië binnen Spanje. Ze eist ook dat premier Rajoy aftreedt.

"Volgens mij draait vandaag niet om de vraag of Catalonië onafhankelijk moet worden, ja of nee, en we hebben het ook niet over een splitsing tussen Catalonië en Spanje", aldus de burgemeester. "We hebben het over een splitsing tussen Mariano Rajoy en zijn regering en Catalonië."

Opkomst

Separatistische instellingen die zich hebben ingezet voor het referendum, hebben hun beoogd aantal stemmers naar beneden bijgesteld. Jordi Sànchez, voorzitter van de invloedrijke Nationale Catalaanse Vergadering, zei bijvoorbeeld tegen Spaanse media dat hij nu een miljoen uitgebrachte stemmen een heel groot succes zou vinden. Twee weken geleden zei Sànchez nog pas blij te zijn met het dubbele. 

Behalve door sluiting van stembureaus is de stembusgang ook vaak misgegaan door afwezigheid van kiesregisters, het uitblijven van identificatie van kiezers of niet-functionerend internet. Officieel zijn er 5,3 miljoen stemgerechtigden.

Hardhandig

Enkele honderden mensen die stonden te wachten bij een stembureau in een school in Barcelona werden door de politie hardhandig uiteen gedreven. De politie schoot daarbij met rubberen kogels. Ook op andere locaties greep de politie hardhandig in om de stembusgang te voorkomen. 

De burgemeester van Barcelona, Ada Colau, riep de Spaanse regering op om het politiegeweld te stoppen. Ook moet premier Mariano Rajoy onmiddellijk aftreden, aldus Colau.

Professioneel

Tijdens een persconferentie zei de Spaanse vice-premier Soraya Sáenz de Santamaría dat "de absolute onverantwoordelijkheid van de Catalaanse regering moest worden beantwoord met de professionaliteit van de landelijke veiligheidsdiensten".

Volgens haar zijn "met fermheid en proportionaliteit" de plannen van het Catalaanse kabinet in de war gegooid. "Er heeft geen referendum plaatsgevonden, noch iets wat daar op lijkt. Hier zal niets goeds uit voortvloeien."

Schermutselingen

De schermutselingen ontstonden nadat de Spaanse nationale politie samen met de paramilitaire Guardia Civil begonnen waren met het in beslag nemen van stembussen en stembiljetten, waarvoor de Spaanse regering opdracht had gegeven.

Ook viel de politie een stemlokaal in Girona binnen, waar de Catalaanse premier Charles Puigdemont van plan was te gaan stemmen. Desondanks slaagde Puigdemont erin zijn stem ergens anders uit te brengen, aldus de Catalaanse regering.

Niet overal in Catalonië probeerde de politie mensen te verhinderen deel te nemen aan het referendum. Duizenden Catalanen meldden op sociale media dat zij gewoon een stem konden uitbrengen en rond de kieslokalen geen politie troffen.

Afdrukken

De Catalaanse regering heeft laten weten dat de kiezers zondag overal hun stem mogen uitbrengen waar ze dat maar kunnen. Volgens de regering is, ondanks pogingen vanuit Madrid om de volksraadpleging te dwarsbomen, 73 procent van de aangewezen stemlocaties operationeel.

De separatisten die gaan stemmen kunnen volgens de organisatie hun stembiljet zelf thuis afdrukken en naar een stembus brengen. De separatistische regering hoopt hiermee de opkomst op te schroeven, volgens meldingen van de krant La Vanguardia uit Barcelona.

Het referendum wordt tegengewerkt door de rechterlijke macht en de Spaanse regering omdat het in strijd met de grondwet is. Tegenstanders van de afscheiding van Spanje boycotten naar verwachting deze omstreden stembusgang net zoals een soortgelijk referendum in 2014. 

Onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië

In de Catalaanse hoofdstad Barcelona zijn zondagochtend tientallen mensen gewond geraakt bij botsingen tussen betogers en de Spaanse oproerpolitie. © AFP
Een onbekend aantal stembureaus in Catalonië ging rond 9.00 uur open voor het omstreden referendum over onafhankelijkheid. © AFP
De schermutselingen ontstonden, nadat de Spaanse nationale politie samen met de paramilitaire Guardia Civil begonnen waren met het in beslag nemen van stembussen en stembiljetten, waarvoor de Spaanse regering opdracht had gegeven. © AFP
Ook viel de politie een stemlokaal in Girona binnen, waar de Catalaanse premier Charles Puigdemont van plan was te gaan stemmen. © AFP
Desondanks slaagde Puigdemont erin zijn stem ergens anders uit te brengen, aldus de Catalaanse regering. © AFP
Volgens de regering is, ondanks pogingen vanuit Madrid om de volksraadpleging te dwarsbomen, 73 procent van de aangewezen stemlocaties operationeel. © AFP
Catalanen vormden zondagochtend vroeg al rijen voor de stembureaus. ​Veel stembureaus zijn in scholen ingericht. Separatisten hebben de hele nacht een onbekend aantal schoolgebouwen bezet gehouden, om te voorkomen dat de politie deze afgrendelt. © AFP
In circa dertig gemeenten in de Catalaanse provincie Lerida hebben voorstanders van de volksraadpleging tractoren voor de stembureaus gezet om de politie tegen te houden. © AFP
Enkele honderden mensen die stonden te wachten bij een stembureau in een school in Barcelona, werden door de politie hardhandig uiteen gedreven. © AFP
De burgemeester van Barcelona, Ada Colau, riep de Spaanse regering op om het politiegeweld te stoppen. © AFP
Ook gingen op zaterdag in verschillende Spaanse steden duizenden mensen de straat op om te protesteren tegen het referendum. © AFP
Volgens de laatste peilingen is ongeveer 40 procent van de 7,5 miljoen Catalanen voor onafhankelijkheid. © AFP

Scholen

Catalanen vormden zondagochtend vroeg al rijen voor de stembureaus. ​Veel stembureaus zijn in scholen ingericht. Separatisten hebben de hele nacht een onbekend aantal schoolgebouwen bezet gehouden, om te voorkomen dat de politie deze afgrendelt.

In circa dertig gemeenten in de Catalaanse provincie Lerida hebben voorstanders van de volksraadpleging tractoren voor de stembureaus gezet om de politie tegen te houden. 

Op zaterdag sloot de politie in Catalonië bijna alle 2.316 stembureaus. Toch hadden groepen mensen zich zondagochtend ook rond deze locaties verzameld, meldt persbureau AP.

Initiatief

De stembusgang is een initiatief van de separatistische Catalaanse regering. De regering-Puigdemont stoelt op twee separatistische partijen die in de regionale verkiezingen in 2015 bijna 48 procent van de stemmen kregen. Maar ze behaalden daarmee in het regioparlement een meerderheid van 72 van de 135 zetels.

Ook gingen op zaterdag in verschillende Spaanse steden duizenden mensen de straat op om te protesteren tegen het referendum.

Volgens de laatste peilingen is ongeveer veertig procent van de 7,5 miljoen Catalanen voor onafhankelijkheid.