'Hoge opkomst bij referendum onafhankelijkheid Koerden Noord-Irak'

Grote aantallen Koerden hebben maandag een stem uitgebracht in een referendum over onafhankelijkheid voor de Koerdische Autonome Regio (KRG) in Noord-Irak. 

Die stembusgang vond plaats ondanks druk uit Bagdad, dreigementen uit Turkije en Iran en waarschuwingen over de stabiliteit van de regio uit de internationale gemeenschap.

De opkomst was volgens Koerdische media hoog. Televisiezender Rudaw meldde maandag een uur voordat de stembussen sloten een opkomstpercentage van 76 procent in KRG-hoofdstad Erbil in Noord-Irak. Het tellen van de stemmen begon maandag aan het begin van de avond.

Op verschillende plekken in de regio stonden toen nog lange rijen wachtenden bij de kieslokalen. 

De resultaten worden binnen 72 uur verwacht.

Avondklok

Na het sluiten van de stembussen werd in de de betwiste stad Kirkuk, die sinds 2014 in Koerdische handen is, een avondklok ingesteld uit angst voor ongeregeldheden tussen inwoners van de verschillende etnische groepen. De Arabische en Turkmeense burgers voelen over het algemeen weinig voor consolidatie van de Koerdische controle over Kirkuk. 

Naar verwachting zullen de ja-stemmen met een ruime marge de overwinning behalen. De uitkomst van de volksraadpleging is niet bindend, maar het referendum is ontworpen om de Koerdische president Masoud Barzani te voorzien van een kiezersmandaat bij de onderhandelingen over afscheiding van Irak.

Barzani beschuldigt de Westerse landen die protesteerden tegen het referendum van hypocrisie. "Ons volk vragen op een vreedzame manier hun stem uit te brengen is geen misdaad", zei hij afgelopen zondag. "Als democratie slecht is voor ons, waarom is dat dan niet zo voor ieder ander?"

Volgens de Koerdische president is de "mislukte partnerschap" met de "theocratische, sectarische Iraakse staat" voorbij.

Olie

Het referendum werd georganiseerd door het regionale Koerdische parlement, dat zetelt in Erbil. De KRG is momenteel een regio met een mate van zelfbestuur binnen de Iraakse stad. 

De Iraakse premier Haider al-Abadi heeft de Iraakse veiligheidsdiensten opdracht gegeven "de burgers die worden bedreigd en onder druk worden gezet te beschermen", nadat er onbevestigde berichten de ronde deden dat etnisch-Arabische inwoners van een klein stadje in de KRG werden gedwongen ja te stemmen. 

Voor de Iraakse Koerden is de handel in olie de belangrijkste inkomstenbron; de KRG ligt in een olierijk gebied. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan dreigde maandag de pijpleiding naar Turkije - de Koerdische ingang tot de internationale oliemarkt - af te sluiten.

"Laten we hierna eens kijken via welke kanalen de Noord-Iraakse regionale regering zijn olie verstuurt, of waar ze die gaan verkopen", zei Erdogan maandag in Istanbul. "Wij hebben de kraan. Op het moment dat wij die kraan dichtdraaien, is het afgelopen."

Koerdistan

De Iraakse Koerden streven al sinds de val van het Ottomaanse Rijk, na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), naar de vestiging van een eigen staat. Zij zijn de grootste etnische minderheid in de regio. Koerdistan, het traditionele leefgebied van het zo'n dertig miljoen mensen tellende volk, strekt zich uit van Turkije in het westen, tot de Kaukasus in het noorden en westelijk Iran in het oosten. 

Koerden vormen tussen de 15 en 20 procent van de bevolking van Irak. Ze werden decennia met geweld onderdrukt. 

Ook onder Koerdische minderheden in landen zoals Turkije, Iran en Syrië is de roep om een onafhankelijke staat al decennia een probleem voor nationale regeringen. Daarom vrezen zij dat het Koerdische referendum in Irak een gevaarlijk precedent schept. Turkije heeft op voorhand aangegeven de uitkomst niet te zullen erkennen.

Zowel Irak als Turkije voerden afgelopen weekende militaire oefeningen uit aan de grenzen van de KRG.

Ook buiten het Midden-Oosten is met afkeuring gereageerd op de Koerdische stembusgang. De Verenigde Staten - doorgaans de belangrijkste Koerdische bondgenoot - waarschuwde dat "het houden van een referendum in betwiste gebieden buitengewoon provocerend en destabiliserend is".

Lees meer over:
Tip de redactie