Opkomst Duitse verkiezingen op zelfde niveau als in 2013

Het opkomstpercentage voor de Duitse verkiezingen lijkt zondag nauwelijks af te wijken van de opkomst tijdens de laatste verkiezingen in 2013. Om 15.30 uur werd met de officiële tussenstand bekendgemaakt dat 41.1 procent van de kiesgerechtigden stem had uitgebracht. 

De federale kiescommissie stelde dat het opkomstpercentage dat zondag om 12.00 uur gemeten is, daarmee licht lager ligt dan in 2013. Toen had om 12.00 uur 41.4 procent van de Duitsers een stem uitgebracht. 

Eerder op zondag leek het opkomstpercentage juist iets hoger uit te vallen. In steden als Hamburg had 37,4 procent van de kiezers voor 11.00 uur gestemd, terwijl dat vier jaar geleden 35,4 procent was. In Bremen had op het middaguur 27,1 procent gestemd tegenover 24,9 procent vier jaar geleden en ook in München lag de opkomst met 57,1 procent tegen 44,3 procent bij de vorige verkiezingen, flink hoger. 

Uit de officiële cijfers blijkt nu dat er over heel Duitsland dus nauwelijks verschillen zijn in de tussenstand van 12.00 uur.  

Twee stemmen

Zondagochtend om 8.00 uur openden de kieslokalen. In de peilingen ligt de CDU van bondskanselier Angela Merkel op kop, op afstand gevolgd door de SPD van Martin Schulz en Alternative für Deutschland (AfD).

De 61,5 miljoen Duitse kiezers brengen twee stemmen uit. Een stem is voor een nationale partij. Op basis van het percentage van landelijke stemmen wordt de helft (299) van de 598 zetels in de Bondsdag verdeeld. 

De tweede stem is voor een lokale kandidaat uit het eigen district van de kiezers. De kandidaten met de meeste stemmen per district bezetten de andere helft van de plekken in het parlement. De kiesdrempel voor politieke partijen bedraagt 5 procent van het totale aantal stemmen.

Om 18.00 uur sluiten de kieslokalen en rond 18.15 uur verschijnen de eerste exitpolls. Doorgaans is de uitslag van de Duitse verkiezingen op basis van die peilingen vrij goed te voorspellen. De eerste voorlopige uitslagen worden rond 22.00 uur verwacht.

Immigratie

De 62-jarige Merkel leidt Duitsland sinds 2005 en gaat nu voor haar vierde termijn. Haar vluchtelingenbeleid blijft een gevoelige kwestie voor veel Duitsers. Vanaf 2015 arriveerden er meer dan een miljoen vluchtelingen en migranten in Duitsland, wat leidde tot een dip in de populariteit van de bondskanselier.

Die bleek echter tijdelijk. In een recente peiling zei 59 procent van de ondervraagden tevreden te zijn over haar werk - een cijfer waar veel internationale leiders jaloers op zullen zijn.

Naast immigratie zijn andere belangrijke verkiezingsthema's de groeiende sociale ongelijkheid, de dreiging van het terrorisme en klimaatverandering.

CDU

Merkel en de CDU liggen op koers om weer de grootste partij te worden, maar mogelijk krijgt de overwinning een zwart randje. In recente peilingen kregen de christen-democraten van de bondskanselier 34 procent van de stemmen. Dat is aanzienlijk minder dan de 41,5 procent waarmee Merkel en de haren de vorige verkiezingen wonnen. 

Tijdens de campagne beloofde Merkel te zullen ijveren voor belastingverlagingen, vooral voor jonge families. Ook wil ze de werkloosheid verder terugdringen (hoewel die nu al op het laagste punt in jaren verkeert) en duizenden nieuwe politieagenten werven. De CDU is tegen een limiet op het aantal asielzoekers. 

Bondsdagverkiezingen in Duitsland

n meerdere Duitse steden gingen zondagavond honderden mensen de straat op om te demonstreren tegen het populistische Alternative für Deutschland. © ANP
Voor het gebouw aan de Alexanderplatz in Berlijn waar AfD-kopstukken en -aanhangers hun verkiezingssucces vierden, waren tegen de duizend mensen op de been. Ze riepen leuzen tegen de AfD en lieten met gefluit hun afkeuring blijken. © ANP
Ook in andere steden werd gedemonstreerd, waaronder Keulen, Frankfurt, Hamburg, München en Düsseldorf. © ANP
De exitpolls van 18.00. © ANP
© ANP
© AFP
De 61,5 miljoen Duitse kiezers brengen twee stemmen uit. Een stem is voor een nationale partij, de tweede voor een lokale kandidaat. © AFP
In de peilingen ligt de CDU van bondskanselier Angela Merkel op kop, op afstand gevolgd door de SPD van Martin Schulz en Alternative für Deutschland (AfD). © AFP
Om 18.00 uur sluiten de kieslokalen en rond 18.15 uur verschijnen de eerste exitpolls. Doorgaans is de uitslag van de Duitse verkiezingen op basis van die peilingen vrij goed te voorspellen. De eerste voorlopige uitslagen worden rond 22.00 uur verwacht. © AFP
Naast immigratie zijn andere belangrijke verkiezingsthema's de groeiende sociale ongelijkheid, de dreiging van het terrorisme en klimaatverandering. © AFP
De kiesdrempel voor politieke partijen bedraagt 5 procent van het totale aantal stemmen. © AFP
Bondskanselier Angela Merkel en de CDU liggen op koers om weer de grootste partij te worden. Dat zou een historische vierde termijn betekenen voor Merkel, die het land sinds 2005 leidt. © AFP
De Duitse bondskanselier bracht haar stem uit in Berlijn. © AFP
De voornaamste tegenstander van de CDU is de SPD van oud-voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz. Hij en zijn echtgenote brachten hun stem uit in de West-Duitse plaats Wuerselen. © AFP
Alternative für Deutschland (AfD) staat in de peilingen op de derde plaats. Het wordt mogelijk de eerste extreem-rechtse partij met zetels in de Bondsdag in meer dan vijftig jaar. © AFP
De Duitse president Frank-Walter Steinmeier en zijn echtgenote brachten hun stem uit in hoofdstad Berlijn. © AFP
Traditiegetrouw komen veel kiezers naar het stemlokaal in traditionele klederdracht, zoals deze vrouw, die zich hulde in Sorbische kledij. © EPA
Ook deze dame was gekleed in de Sorbische traditie. © AFP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

SPD

De voornaamste tegenstander van de CDU is de SPD van oud-voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz. Aan het begin van de verkiezingscampagne leken de vooruitzichten veelbelovend voor de sociaal-democraten, totdat er flinke verliezen werden geleden in drie belangrijke deelstaatverkiezingen. Het meest pijnlijk was de nederlaag in Noordrijn-Westfalen, dat als traditioneel SPD-bolwerk wordt gezien.

Schulz wil de belastingen verhogen voor de hoogste inkomens en verlagen voor de middeninkomens. Hij zegt dat het Duitse begrotingsoverschot deels wordt aangewend voor het verbeteren van de infrastructuur en het steunen van de Europese Unie. Net als de CDU wil ook de SPD het aantal asielzoekers niet limiteren. Ook willen de sociaal-democraten dat Amerikaanse kernwapens uit Duitsland worden verwijderd.

Alternative für Deutschland

De rechts-populistische anti-immigratiepartij AfD maakt voor het eerst kans om in de Bondsdag te komen. In de laatste peilingen wordt de partij de op twee na grootste.

Wat de AfD parten speelt, zijn twee incidenten. In januari kwam de fractievoorzitter in Thüringen, Björn Höcke, in opspraak toen hij zei dat Duitse kinderen niet meer moeten leren over de Holocaust, maar over helden uit de Duitse geschiedenis. Het landelijk bestuur van de partij startte een procedure om hem uit de partij te zetten en die loopt nog.

Begin september riep ook AfD-lijsttrekker Alexander Gauland brede verontwaardiging over zichzelf af door in een redevoering te pleiten voor nationale trots op de militaire prestaties van Duitse soldaten in de twee wereldoorlogen.

De politieke basis van de AfD is massa-immigratie. De partij wil dat Duitsland de landsgrenzen weer permanent gaat bewaken en dat de buitengrenzen van de EU hermetisch worden afgesloten voor migranten. Voor asielzoekers moeten er strengere controles komen.

Ook wil de partij dat de islam in Duitsland harder wordt aangepakt, met een verbod op buitenlandse financiering van moskeeën, een boerkaverbod en een goedkeuringsprocedure voor imams.

Lees meer over:
Tip de redactie