VN vraagt Iraakse Koerden af te zien van referendum over onafhankelijkheid

De Verenigde Naties (VN) hebben de Iraaks-Koerdische leider Massud Barzani deze week gevraagd af te zien van een omstreden referendum over Koerdische onafhankelijkheid van Irak. De VN wil dat de Koerden gaan onderhandelen met de Iraakse regering.

Jan Kubis, de hoogst geplaatste VN-gezant in Irak, biedt internationale bemiddeling bij onderhandelingen tussen de Koerdische Autonome Regio (KRG) in Noord-Irak en de federale Iraakse regering in Bagdad, meldt AFP zondag.

Kubis bracht afgelopen donderdag een bezoek aan KRG-president Barzani om het voorstel te overhandingen. Hij bood "gestructureerde, langdurige, intensieve en op resultaten gerichte partnerschapsonderhandelingen" om "alle problemen en spelende kwesties" tussen de partijen op te lossen.

In het voorstel van de VN, dat door het Franse persagentschap is ingezien, zullen die onderhandelingen worden gefaciliteerd door de Veiligheidsraad.

De gesprekken moeten "binnen twee tot drie jaar" tot een overeenkomst leiden, waarin de "principes en regelingen" voor de toekomstige relatie tussen Bagdad en de KRG zijn vastgelegd.

De Koerdische regionale regering is gevestigd in de Noord-Iraakse stad Erbil. Daar stemde het parlement vrijdag met een overweldigende meerderheid voor een referendum over onafhankelijkheid. Die volksraadpleging moet plaatsvinden op 25 september. 

Alternatief

Barzani zei zaterdag tijdens een campagnebijeenkomst in Dohuk, in het westen van Iraaks Koerdistan, dat het referendum "niet afgeblazen of uitgesteld zal worden".

De Koerdische president voegde daar echter aan toe dat "elk echt alternatief" welkom is, en dat de deur op een kier blijft staan voor onderhandelingen.

Barzani heeft eerder gedreigd met geweld als het Iraakse leger of sjiitische milities proberen gebieden te betreden die onder controle staan van Koerdische strijders, de Peshmerga.

De Iraakse premier Haider al-Abadi zei zondag tegen AP dat de Iraakse regering bereid is militair in te grijpen als het referendum leidt tot geweld. 

"Als je de grondwet in twijfel trekt, de grenzen van Irak en de grenzen van de regio in twijfel trekt, dan is dat een publieke uitnodiging aan andere landen in de regio om ook de Iraakse grenzen te schenden, wat een gevaarlijke escalatie vormt", aldus al-Abadi.

Afkeuring

Internationaal is met afkeuring gereageerd op het Koerdische voornemen. Buurlanden Turkije en Iran vrezen dat een onafhankelijke Koerdische staat in Irak de roep om zelfbeschikking bij hun eigen Koerdische minderheden zal doen toenemen.

Ook langdurige bondgenoot de Verenigde Staten heeft de KRG streng aangeraden van de stembusgang af te zien. Volgens de Amerikanen zou het referendum afleiden van de strijd tegen Islamitische Staat (IS) en pogingen om de situatie te stabiliseren in gebieden die zijn bevrijd van de terroristische organisatie. De Peshmerga worden al jaren bewapend door de VS.

Irak en de KRG verschillen van mening over kwesties als de verdeling van de opbrengsten uit de olie-export, federale toelages en de machtsverdeling in etnisch diverse gebieden, zoals de in een olierijke regio gelegen stad Kirkuk. Daar wonen naast Koerden veel mensen van Arabische of Turkmeense afkomst.

Lees meer over:
Tip de redactie