Op het Nederlandse deel van Sint Maarten zijn zeker één dode en "enkele gewonden" gevallen, zei minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) donderdagavond. Ook zijn er plunderingen geweest. 

Volgens Plasterk helpen de aanwezige militairen de plaatselijke politie bij het herstellen van de openbare orde. Er zijn er vijftig extra politieagenten vanaf Curaçao onderweg naar Sint Maarten. "Gelukkig hebben we al op voorhand militairen naar het eiland gestuurd."

Het openbaar bestuur op het eiland is door de gebrekkige communicatie niet functioneel, aldus de minister, die eerder op donderdag sprak met William Marlin, de premier van het eiland. Die maakt zich zorgen over onder meer huisvesting en de beschikbaarheid van medische hulp.

Er wordt de hele nacht doorgewerkt om het vliegveld van het eiland weer bruikbaar te maken voor militair vliegverkeer, zei de minister. 

Grootste natuurramp

"We hebben nu bevestigd gekregen dat er een dode is en er enkele gewonden zijn gevallen op Sint Maarten, maar ook dat beeld incompleet is", zei Plasterk, die benadrukte dat communicatie met het eiland nog moeizaam verloopt.

Plasterk spreekt van de ''grootste natuurramp die ons koninkrijk sinds heel lange tijd getroffen heeft''.

Overleven

"Veel mensen op Sint-Maarten zijn alleen maar bezig om te overleven en doen alles om aan eten en drinken te komen. We moeten de massa's in toom houden." Dat zegt de oud-minister-president van Sint-Maarten en huidige voorzitter van het parlement Sarah Wescot-Williams.

Plunderingen

Ze reageert daarmee op aanhoudende verhalen over plunderingen op het eiland dat woensdag werd getroffen door de allesvernietigende orkaan Irma. Er is volgens haar dringend hulp nodig.

"De verwoestingen door orkaan Irma op Sint-Maarten zijn zoveel erger dan bij alle eerdere orkanen die we hebben meegemaakt", zegt Wescot-Williams. "We hebben een enorme klap gehad. Niemand had dit verwacht. Iedereen is verbaasd over de kracht van de orkaan.”

De oud-premier zag auto’s wegvliegen "als luciferdoosjes door de wind".

Samenwerking

Nederland en Groot-Brittannië gaan de hulp aan de Cariben coördineren. Dat hebben minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken en zijn Britse ambtgenoot Boris Johnson donderdag afgesproken in Estland, waar een bijeenkomst van EU-ministers is. De Britse overzeese gebieden in de Cariben zijn ook zwaar getroffen door de orkaan.

Er wordt ook ''intensief" samengewerkt met de Fransen. Koenders in een persverklaring: ''Op operationeel, diplomatiek en politiek niveau is er continu contact en samenwerking, en worden mensen vanuit onder meer Defensie en Buitenlandse Zaken ingezet om de eerste hulp vorm te geven.''

De Europese Unie en verschillende landen in de Caribische regio hebben inmiddels hulp aangeboden.

Vliegtuigen

Twee vrachtvliegtuigen van de Koninklijke Luchtmacht zijn donderdagavond vanaf de vliegbasis Eindhoven vertrokken naar Curaçao, met hulpgoederen en extra militairen voor Sint-Maarten aan boord. Een C-130 Hercules steeg kort na 18.30 uur op. Een tweede transporttoestel, een KDC-10, vertrok om 20.00 uur.

De Hercules zal heen en weer gaan vliegen tussen Curaçao en Sint-Maarten, omdat het toestel geschikt is om te landen op primitieve en slecht bereikbare start- en landingsbanen.

Orkaan Irma veroorzaakt ravage op Bovenwindse Eilanden

Langzaamaan wordt er steeds meer duidelijk over de schade die orkaan Irma heeft veroorzaakt op Sint Maarten. © AFP
Vanuit de lucht is de schade op Sint Maarten goed te zien. © A
Hoge golven bij de kust van Sint Maarten. © ANP
De NH90-helikopter van de Koninklijke Marine maakte woensdagmiddag lokale tijd een eerste verkenningsvlucht boven het eiland. © ANP
Het vliegveld op Sint Maarten. © ANP
Point Blanche op Sint Maarten nadat orkaan Irma is langs geweest. © ANP
Lezers sturen foto's in van de situatie op Sint Maarten. © Koen Soonius en Dave Knotter
De schade op Sint-Maarten is aanzienlijk. © NU.nl/Koen Soonius en Dave Knotter
Hele huizen zijn ingestort als gevolg van de orkaan Irma. © ANP
Eerste beelden van Sint Maarten laten zien dat orkaan Irma op het eiland een enorme ravage heeft aangericht. © Youtube
De Franse overheid laat weten dat een aantal solide gebouwen, zoals een politiebureau en een kazerne schade hebben opgelopen, dus de verwachting is dat minder sterke gebouwen er niet veel beter aan toe zijn. © Peter Jan de Vin/Defensie
In de hoofdstad Philipsburg is sprake van zware overstromingen en schade. © AFP
Collomb heeft drie extra hulpploegen naar de zwaar getroffen eilanden Sint Maarten en Saint Barthélemy gestuurd. © Koninklijke Marine
Irma is een orkaan van de zwaarste categorie met windsnelheden tot 295 kilometer per uur. © Weerplaza
Berichten die bewoners van het getroffen eiland daar achterlaten, spreken van verwoesting als gevolg van de harde windstoten. Het gaat om weggewaaide daken en elektriciteitspalen, omgevallen bomen en zelfs brandjes in huizen. © @Zeliard91
Veel inwoners hebben de afgelopen dagen geprobeerd zoveel mogelijk voorbereidingen te treffen om Irma te weerstaan. © ANP
Ook hebben de meeste inwoners grote voorraden water en voedsel in geslagen om een aantal dagen in huis te kunnen overleven, mocht dat nodig zijn. © AFP

Bij de eerste herstelwerkzaamheden en het aanleveren van noodhulp is haast geboden. De volgende orkaan, Jose, wordt zaterdagochtend al verwacht. Naar verwachting zal die storm qua kracht in de derde categorie vallen.

Ministers die betrokken zijn bij de hulpverlening op de door de orkaan Irma getroffen eilanden komen vrijdag opnieuw bijeen in het Nationaal Crisis Centrum. Dat heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie laten weten. 

Negen doden

In het Caribisch gebied zijn zeker negen mensen omgekomen door orkaan Irma. De meeste doden vielen tot nu toe op het Franse deel van Sint Maarten: vier. Volgens de Franse premier Édouard Philippe raakten daarnaast zo'n vijftig mensen in Saint Martin gewond.

De andere doden vielen op de eilanden Barbuda, Barbados en Anguilla. Op Barbados kwam een persoon om het leven tijdens het surfen. Daarnaast zijn er 23 gewonden gevallen. In het Amerikaanse territorium Puerto Rico vielen drie doden. 

Het Britse eiland Anguilla is volgens meldingen van ooggetuigen ''getroffen als door atoombom''. Ook de Britse Maagdeneilanden hebben grote schade geleden, zei staatssecretaris Alan Duncan van het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Slecht bereikbaar

Het marineschip Zr. Ms. Pelikaan is inmiddels aangemeerd in de haven van Sint Maarten. Dat meldde de marine via Twitter. Het schip gaat snel materiaal aan land brengen.

De nadering van orkaan José kan voor problemen zorgen en de hulpwerkzaamheden bemoeilijken. Als de orkaan Sint Maarten aandoet, zullen de marineschepen uit de buurt van het eiland moeten zijn. ''De schepen moeten uit het pad van de orkaan blijven", zei Stoel.

De bewoners van de getroffen eilanden zijn grotendeels van de buitenwereld afgesloten. 

Adviesmail

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in het orkaangebied een mail gestuurd met informatie over wat ze het beste kunnen doen. De mail is gezonden aan mensen die zich hebben geregistreerd via nederlandwereldwijd.nl. Het ministerie roept iedereen die in het orkaangebied is op zich via die website bekend te maken.

Voor vragen is het ministerie 24 uur per dag bereikbaar op +31 247 247 247. Volgens een woordvoerster zijn er donderdag ongeveer honderdvijftig telefoontjes binnengekomen.

Herstelwerkzaamheden

Secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties heeft zich donderdag ontdaan getoond over de slachtoffers en immense schade die de orkaan Irma in het Caribisch gebied heeft veroorzaakt.

In een in New York uitgegeven verklaring betuigde Guterres zijn medeleven met de inwoners en regeringen van de getroffen landen en gebieden. Hij prees de overheden, die goed waren voorbereid en ook goed hebben gereageerd. Irma is de krachtigste tropische storm die ooit in de regio werd geregistreerd.