Prognose: Britse Conservatieve Partij verliest meerderheid

Op basis van 600 getelde zetels van de in totaal 650 plaatsen in het Britse Lagerhuis lijkt de Conservatieve Partij van Theresa May af te steven op een pijnlijke nederlaag: de partij blijft de grootste, maar raakt haar absolute meerderheid kwijt.

De tussenstand was vrijdagochtend rond 06.00 uur dat de Conservatieve Partij 289 zetels heeft gewonnen en Labour 247. Voor het vormen van een meerderheidsregering zijn 326 zetels nodig.

De Conservatieven zullen volgens de prognoses van 330 naar 318 zetels zakken. De grote winnaar van de verkiezingen lijkt Labour. De sociaaldemocraten zouden stijgen van 232 naar 262 zetels.

Labour-leider Jeremy Corbyn zei vrijdagochtend dat May haar conclusies moet trekken en dient op te stappen. "Als er één boodschap naar voren komt uit de uitslagen van vanavond is dat deze: de premier schreef deze verkiezing uit omdat ze een groter mandaat wilde", aldus Corbyn. "Nou, het mandaat dat ze heeft gekregen is verloren Conservatieve zetels, verloren steun en verloren vertrouwen." 

May

Ook binnen de Conservatieve Partij neemt de roep om het vertrek van May toe. Brexit-minister David Davis gaf vrijdagochtend toe dat de regering waarschijnlijk de steun van de kiezers om uit de douane-unie en gezamenlijke markt van de EU te stappen kwijt is geraakt. 

May zelf hield zich nog op de vlakte over haar toekomst. ''Ons land heeft een periode van stabiliteit nodig. Wat de uitkomst ook is, als Conservatieven zullen wij onze plicht vervullen om te zorgen voor stabiliteit'', verklaarde ze.

Het opkomstpercentage voor de verkiezingen was 68,55 procent.

Kleinere partijen

Bij de kleinere partijen wordt voorspeld dat de Scottisch National Party (SNP) zal eindigen op 33 zetels - een monsterverlies ten opzichte van de huidige 56 - en de Liberal Democrats (Lib Dem) op tien. De grootste verliezer is de UK Independence Party (UKIP), die waarschijnlijk de enige huidige zetel in het Lagerhuis verliest.

Met het vorderen van de telling wordt ook duidelijk welke politici niet zullen terugkeren in het parlement. De voormalige vice-premier Nick Clegg (Lib Dem) en de leider van de SNP in Westminster, vice-partijvoorzitter Angus Robertson, verloren hun zetels. Ook de Schotse oud-premier Alex Salmond ruimde het veld.

De Britse minister van Binnenlandse Zaken, Amber Rudd, is op het nippertje herkozen. Na hertelling bleek dat ze net iets meer stemmen had gekregen dan de Labour-kandidaat: 46,9 procent om 46,2 procent. 

Exitpoll

De exitpoll, die eerder op de avond werd gepubliceerd, werd uitgevoerd door de Britse zenders BBC, ITV en Sky.

Volgens de peiling zullen de Conservatieven 314 zetels in het Lagerhuis krijgen. Dat zou betekenen dat de partij van May 12 zetels tekortkomt voor een absolute meerderheid.

Labour krijgt in de peiling 266 zetels, de Liberaal-Democraten 14 en de SNP 34. De voorspelling is dat de rechts-populistische en eurosceptische UKIP geen zetels zal winnen. Oud-UKIP-leider Nigel Farage voorspelde vrijdagochtend op basis van de peiling een tweede referendum over de Brexit.

Minderheidsregering

Winst zonder behoud van de meerderheid is een pyrrusoverwinning voor de Conservatieve Partij. Gezien de grote verdeeldheid over de Brexit in het Britse politieke landschap wordt het een ingewikkelde klus om een regeringscoalitie te vormen of bondgenootschappen aan te gaan die een minderheidsregering mogelijk maken. 

De kleine Noord-Ierse protestantse partij Democratic Unionist Party (DUP) gaf in de verkiezingsnacht aan open te staan voor een akkoord met de Conservatieve Partij. Mogelijk stelt dat premier May in staat om aan te blijven.

Voor Labour zijn de voorlopige cijfers een zeer welkome verrassing: de partij zou met de voorspelde winst van 34 zetels een van de de grootste zetelwinsten uit de Britse geschiedenis behalen. Leider Corbyn en zijn partij wisten in de afgelopen weken in de peilingen een enorme achterstand op de Conservatieven grotendeels in te lopen.

Geen coalitie

Ongeacht de uitslag zullen de Liberal Democrats niet in een coalitieregering stappen, zei partij-icoon Menzies Campbell tegen de BBC. Volgens Campbell is zijn partij zwaar gestraft voor de vorige regeringsdeelname. Hij sluit ook een akkoord over gedoogsteun uit: Lib Dem-leider Tim Farron zei tijdens de campagne op meerdere gelegenheden daar geen oren naar te hebben.

De Liberal Democrats, toen onder leiding van de half-Nederlandse Nick Clegg, vormden van 2010 tot 2015 een coalitie met de Conservatieven van David Cameron.

Breed mandaat

De Britten gingen donderdag naar de stembus om de 650 leden van het Lagerhuis te kiezen. De vervroegde verkiezingen werden afgelopen april uitgeschreven door premier Theresa May.

Zij hoopte zo een breder mandaat te verkrijgen voor de onderhandelingen over de Britse uittreding uit de Europese Unie, de zogeheten Brexit. Als de resultaten uit de exitpolls dichtbij de uiteindelijke resultaten liggen, is May daar niet in geslaagd en komt haar premierschap mogelijk op losse schroeven te staan.

De conservatieve partijprominent en voormalig minister van Financiën, George Osbourne, zei na publicatie van de peilingen dat de voorspelde uitslag "een complete catastrofe" voor de Conservatieven zou zijn. 

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie