De Zuid-Soedanese president Salva Kiir heeft beloofd dat hij een vredesakkoord met rebellenleider Riek Machar gaat tekenen. Eerder deze week weigerde hij dat te doen.

Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken donderdag bekendgemaakt.

Internationale bemiddelaars reageerden met verbijstering toen Kiir op maandag weigerde het akkoord te tekenen dat een einde moet maken aan de burgeroorlog die Zuid-Soedan de laatste twintig maanden in zijn greep heeft gehouden.  

Machar, leider van rebellengroep Soedan Volksbevrijdingsbeweging-in oppositie (SPLM-IO)  tekende wel op maandag, onder het toeziend oog van het intergouvernementele regionale orgaan IGAD en waarnemers van de VN, de VS, China en een aantal andere landen. Volgens Al-Jazeera was hij niet op de hoogte van Kiirs weigering.

De besprekingen in de Ethiopische hoofdstad Addis Ababa gingen gepaard met een deadline: als Kiir en Machar niet tot oplossingen kwamen, riskeerde Zuid-Soedan een VN wapenembargo, gerichte sancties tegen politieke kopstukken en een ingrijpen door de Afrikaanse Unie.

De VS noemen de toezegging van Kiir "bemoedigend", maar hebben een ontwerpresolutie voor een wapenembargo voorgelegd aan de VN Veiligheidsraad. Dit embargo zou al in september van kracht moeten worden.  

Levensvatbaar

Onder de bepalingen van de vredesovereenkomst wordt Machar 'eerste vice-president' in een overgangsregering onder Kiir. De rebellen krijgen een derde van de macht in de nationale regering en een meerderheidsvertegenwoordiging in de drie provincies die hun machtsbasis vormen. De hoofdstad Juba wordt gedemilitariseerd.

Ondanks Kiirs verandering van standpunt is het volgens deskundigen de vraag of de overeenkomst levensvatbaar is. Een week voor de onderhandelingen in Ethiopië zegden een aantal generaals en politici van de SPLM-IO hun vertrouwen in Machar op. Een van de generaals, havik Peter Gadet, heeft gezworen zowel de regering als zijn vorige kameraden te bevechten.

Ook zijn er zorgen dat de huidige vice-president, James Igga Wani, niet gelukkig zal zijn met de overeenkomst. Hij geniet veel steun van de equatoriale stammen in het land.

Het huidige conflict in Zuid-Soedan, 's werelds jongste natiestaat, ontstond in 2013, toen de huidige president en oud-SPLA-leider Salva Kiir, zijn voormalige vice-president Riek Machar beschuldigde van het voorbereiden van een staatsgreep. Het land werd langs etnische breuklijnen verdeeld. Tienduizenden Zuid-Soedanezen kwamen sindsdien om het leven en miljoenen sloegen op de vlucht.