Wereldmachten bereiken historisch akkoord atoomprogramma Iran

Er is na jaren onderhandelen een akkoord bereikt over de afbouw van het atoomprogramma van Iran.

Dat hebben EU-buitenlandchef Federica Mogherini en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif dinsdagochtend gemeld.  

De ministers van de zes wereldmachten, Iran en de VN hebben het akkoord inmiddels ondertekend. In het akkoord staat dat Iran zijn nucleaire programma zal afbouwen. In ruil worden internationale sancties tegen het land opgeheven.

Ministers van de zes wereldmachten - de Verenigde Staten, Rusland, China, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland - en Iran zijn om 10.30 uur in Wenen bij elkaar gekomen voor deze beslissende vergadering. 

"We maken een einde aan tien jaar crisis", stelt Mogherini na afloop tijdens een gezamenlijke persconferentie met Zarif. 

Video: Mogherini en Zarif melden akkoord atoomprogramma Iran

Historisch

"De beslissing die we vandaag hebben genomen is een teken van hoop", aldus Mogherini voorafgaand aan de beslissende vergadering. Volgens haar kan de overeenkomst "de weg openen naar nieuwe internationale relaties''.

Zarif sprak van een historisch moment. "Het is een win-winsituatie. We bereiken een akkoord dat niet voor iedereen perfect is, maar het is een belangrijk resultaat. Een nieuw hoofdstuk, laten we van hieruit verder bouwen", aldus Zarif. 

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier grapte dat hij al had verwacht dat 30 juni, de eigenlijke deadline die de onderhandelaars zichzelf hadden gesteld, een lange dag zou worden. "Maar dat hij 348 uur zou duren, daar had ik geen rekening mee gehouden.''

Wapenembargo

Iran gaat westerse inspecteurs volledige toegang geven tot zijn nucleaire complexen. In ruil voor de afbouw van het programma worden de internationale sancties tegen het land en het VN-wapenembargo afgebouwd.

Volgens diplomaten blijft het VN-wapenembargo nog vijf jaar van kracht. In het akkoord is volgens de diplomaten vastgelegd dat de sancties weer worden opgelegd zodra Iran de afspraken schendt.

Miljarden

Het Iraanse nationale persagentschap IRNA meldt dat Iran weer de beschikking krijgt over miljarden dollars die door de sancties jarenlang waren bevroren. 

Sancties en beperkingen troffen Iran jarenlang op allerlei terreinen, waarbij met name de gevolgen voor investeringen op het gebied van olie en gas hard aankwamen. Aan die restricties komt nu een einde.

Ook andere sectoren zullen volgens IRNA flink profiteren: luchtvaart, de centrale bank van Iran, scheepvaartlijnen, machine-industrie, technologie en de nationale luchtvaartmaatschappij.

Beloond

''Het harde werk is beloond en we hebben een akkoord gesloten'', zei een Iraanse diplomaat dinsdagochtend tegen Reuters.

In de nacht van maandag op dinsdag verstreek een deadline die eerder deze maand werd gesteld.

Twee eerdere deadlines werden uitgesteld sinds de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry eind juni in Wenen arriveerde voor de besprekingen. Kerry zei maandag nog dat de gesprekken in ieder geval niet "tot het einde der tijden" zouden gaan duren.

Netanyahu

Nog voor het akkoord met Iran officieel een feit was, had de Israëlische premier Benjamin Netanyahu daar al een oordeel over. Hij noemde de overeenkomst een ''historische vergissing''.

Volgens Netanyahu maakt het akkoord voor Iran de weg vrij om atoomwapens te maken. ''Veel van de beperkingen die zijn opgelegd, zullen worden omzeild'', aldus de premier.

Video: Persconferentie directeur Atoomenergie Agentschap

IAEA

Intussen heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) laten weten met Iran een stappenplan te zijn overeengekomen waarmee alle vragen over het nucleaire programma van het land worden beantwoord. 

Inzicht voor de IAEA in de militaire mogelijkheden van dat atoomprogramma was een van de belangrijkste voorwaarden in het akkoord om sancties tegen het land op te heffen.

Volgens de IAEA zullen voor 15 december alle vragen over Irans programma zijn beantwoord. Zo zullen inspecteurs van de IAEA ook toegang krijgen tot het Parchincomplex, het belangrijkste militaire complex in Iran.

Lees meer over:
Tip de redactie