Het merendeel van de kiezers stemde zondag 'nee' bij het referendum in Griekenland. Alle stemmen zijn geteld en ruim 61 procent van de Grieken heeft tegen de voorstellen van de Europese geldschieters gestemd.

De opkomst lag uiteindelijk rond de 62 procent.

Komende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van het Griekse referendum. De eurogroep komt eerder die dag bijeen om de speciale Europese top voor te bereiden. Het is de tweede speciale top over Griekenland in korte tijd.

Het Syntagma-plein in de Griekse hoofdstad Athene stroomde zondagavond vol en ook in andere steden, zoals Thessaloniki, gingen mensen de straat op om de uitkomst te vieren. Vooralsnog zijn er geen noemenswaardige incidenten gemeld.

Tegen

De kiezers hebben met hun stem tegen de voorstellen ogenschijnlijk uitgesproken premier Alexis Tsipras te steunen. Hij riep de bevolking op tegen de plannen van de geldschieters te stemmen.

De Griekse regering kondigde onmiddellijk na het sluiten van de stembussen aan opnieuw te willen gaan praten met de geldschieters over een alternatief akkoord. ''De mening van het volk is duidelijk'', liet woordvoerder Gabriel Sakellaridis weten. 

Premier Alexis Tsipras heeft ook gezegd bereid te zijn te praten over nieuwe hervormingen. ''We gaan nu om tafel om het bankensysteem weer op poten te krijgen'', aldus Tsipras. ''Daarbij zijn we bereid te praten over nieuwe hervormingen.'' 

Van de ruim 9,8 miljoen Grieken die mochten stemmen, zijn er uiteindelijk zo'n 6 miljoen naar de stembus gegaan. Een kleine groep van 46.341 Grieken stemde blanco. 310.182 Grieken zagen hun stem verloren, omdat die werd afgekeurd. Zij hebben niet volgens de regels het stembiljet ingevuld.

Grexit

Tsipras benadrukte dat de Grieken met hun nee-stem niet hebben aangegeven uit de euro te willen stappen. ''Daar moeten we het helemaal niet meer over hebben. We moeten het nu hebben over onze schuldenlast.'' Voorafgaand aan de volksraadpleging werd, vooral van buiten Griekenland, gesuggereerd dat een overwinning voor de nee-stemmers wel eens zou kunnen leiden tot een einde van Griekenland als euroland.

Een 'grexit' is volgens Tsipras dus niet aan de orde. ''Ik ben er zeker van dat deze uitslag niet voor een botsing met Europa zorgt. De Griekse bevolking heeft een moedige keuze gemaakt. We hebben aangetoond dat de democratie niet kan worden onderdrukt. Vandaag zijn we aan een nieuw hoofdstuk in de Griekse geschiedenis begonnen.''

Video: 'Dit is geen breuk met Europa'

Europa

De verwachte uitslag van het Griekse referendum leidde zondag al tot actie van Europese leiders. De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande gaan maandag in gesprek over de uitslag. Premier Mark Rutte vindt dat de uitslag van het referendum in Griekenland de situatie nog ingewikkelder heeft gemaakt dan zij al was.

De Duitse minister Sigmar Gabriel van Economische Zaken zei dat het ''vrijwel onvoorstelbaar'' is te praten over een miljardenprogramma. Hij vindt het ondenkbaar om met de Grieken over een steunprogramma te praten als dat land zo duidelijk tegen verdere hervormingen heeft gestemd.

Voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement pleitte voor ''onmiddellijke'' humanitaire hulp voor de Grieken. Gepensioneerden kunnen bijvoorbeeld geen medicamenten meer kopen vanwege gedwongen sluiting van de banken.

Video: Meerderheid Grieken stemt 'nee'

ECB

Persbureau Reuters meldde zondag dat de Europese Centrale Bank (ECB) het plafond voor de noodsteun aan Griekse banken op 89 miljard euro handhaaft. Het bedrag dat de Griekse centrale bank met toestemming van de ECB aan Griekse banken mag lenen is al twee weken niet verhoogd.

De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, sprak zondag met Griekse bankiers. Het is de vraag of de banken überhaupt nog middelen hebben om het tot 20 juli uit te zingen. Griekenland wordt dan feitelijk een land zonder de euro.

Een regeringswoordvoerder zei dat het land om meer steun van de ECB vraagt en niet over een andere munteenheid piekert. Het gaat dan om de zogeheten ELA, wat staat voor 'emergency liquidity assistance'.

Griekenland stemt

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft zondag zijn stem uitgebracht in Athene. © ANP
In Griekenland zijn zondag om 6.00 uur (Nederlandse tijd) de stembussen opengegaan. © ANP
De regering houdt een referendum over een akkoord met de internationale geldschieters. © ANP
Als de Grieken tegen de voorstellen stemmen, krijgt het land geen nieuwe noodlening en wordt de huidige hulp stopgezet. © AFP
Als ze voor stemmen, krijgen ze te maken met nieuwe hervormingen. © AFP
De Griekse premier Alex Tsipras is faliekant tegen het akkoord en stuurt aan op een nee-stem. Zowel hij als de Griekse minister Yanis Varoufakis van Financiën denkt dat een akkoord ook mogelijk is als de Grieken 'nee' zeggen tegen de overeenkomst. © ANP
Een medewerker van een stemlokaal laat een stembiljet zien. © AFP
De stemmers kunnen naar verluidt kiezen tussen 'niet mee eens/nee’ of 'ja/mee eens’. De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet. © AFP
De premier brengt zijn stem uit in Athene. © AFP
De tien miljoen stemgerechtigde Grieken kunnen tot 18.00 uur (Nederlandse tijd) hun stem uitbrengen. De uitslag wordt rond middernacht verwacht. © AFP
Een bejaarde man zoekt zijn naam op de lijst van een stembureau in zijn buurt. © AFP
Zodra zich een duidelijke meerderheid voor de nee-stemmers aftekende, gingen mensen in Athene massaal de straat op. © ANP
De Grieken stemden zondag in een referendum tegen voorstellen van de schuldeisers. © ANP
De 'nee' lijkt een steunbetuiging te zijn aan premier Tsipras, die de eisen van de schuldeisers te ver vindt gaan. © ANP

Plotseling

Tsipras kondigde het referendum 26 juni plotseling aan, net toen de conflicten tussen Athene en zijn schuldeisers bezworen leken te worden met een nieuw akkoord. 

De stemmers konden naar verluidt kiezen tussen 'niet mee eens/nee' of 'ja/mee eens'. De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet. 

De eerste zin van die tekst luidt: ''Moeten we het ontwerpakkoord dat door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de Eurogroep van 25 juni naar voren is gebracht, accepteren?''