Aan de Griekse parlementsverkiezingen doen zondag 22 partijen mee. Er is een kiesdrempel van 3 procent. Daarnaast wordt de grootste partij beloond met vijftig extra zetels. 

Zo is circa 38 procent van de stemmen genoeg voor een meerderheid van 151 van de 300 zetels. Volgens recente peilingen vallen waarschijnlijk meer dan vijftien partijen af.

De grootste partij wordt naar verwachting met 33,5 tot 35,5 procent van de stemmen de links-radicale oppositiepartij Syriza van de 40-jarige ex-communist en voormalig studentenleider Alexis Tsipras.

 Hij wil stoppen met de bezuinigingen die de EU, de ECB en het IMF eisen als tegenprestatie voor hulp die vooral aan de financiering van de staatsschuld van 320 miljard euro opgaat.

De betaling van schulden en rente is een te grote belasting voor het land in crisis en daarom moeten er nieuwe onderhandelingen komen, vindt Tsipras.

Te grote voet

De huidige regeringspartij Nieuwe Democratie (ND) van premier Antonis Samaras (63) wordt waarschijnlijk de tweede partij. Ze zou 26,5 procent behalen.

Samaras wil zijn hervormingsbeleid voortzetten en de overheidsuitgaven zoals de geldschieters eisen blijven terugdringen om de staatshuishouding op orde te krijgen. Griekenland leefde lang op te grote voet.

Over de overige kandidaten voor parlementszetels zijn peilingen onduidelijk. In maart is er een nieuwe liberale en pro-Europese middenpartij opgericht door tv-presentator Stavros Theodorakis (51), To Potami (De Rivier).

Die kreeg in de Europese verkiezingen in mei 6,6 procent en zou dat weer kunnen halen. Toch staat To Potami in peilingen op circa 5 procent.

Xenofoob

Een andere kandidaat voor een derde plaats is de neofascistische Gouden Dageraad. De partij is extreem xenofoob en nationalistisch. Gouden Dageraad wil buitenlanders wegjagen en zelf uit de EU. Crediteuren kunnen het verder schudden. Samenwerking met deze partij in een coalitie lijkt niet realistisch.

De huidige coalitiepartner van Samaras is de oude en ooit dominerende socialistische Pasok. De partij lijkt naar een nieuw electoraal dieptepunt te zakken met circa 5 procent van de stemmen.

De kwijnende Pasok werd begin dit jaar verlaten door partijprominent Giorgos Papandreou die voor zichzelf is begonnen met de Beweging van Democraten en Socialisten (Kidiso).

Stalinistisch

Kleinere partijen met kans op zetels zijn voorts de stalinistische KKE, de Communistische Partij van Griekenland en de Onafhankelijke Grieken, rechtse tegenstanders van het bezuinigingsbeleid.

Als een partij een absolute meerderheid behaalt, moet er binnen drie dagen een kabinet komen. Als er geen duidelijke meerderheid voor een partij is, moet de leider van de grootste fractie proberen binnen drie dagen een coalitieregering te vormen.

Lukt dat niet, dan krijgt de leider van de op één na grootste partij die opdracht en anders de leider van de op twee na grootste fractie. Als dat allemaal mislukt, komen de partijleiders bijeen met de president en proberen toch een coalitie te vormen. Lukt dat ook niet, dan volgen weer nieuwe verkiezingen.