Journaliste Frederike Geerdink is dinsdag in Turkije opgepakt, dat liet de Nederlandse correspondente begin van de middag zelf laten weten via Twitter. Na enkele uren verhoor werd ze weer vrijgelaten.

Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken dinsdagmiddag.

Geerdink wordt naar eigen zeggen verdacht van het verspreiden van ''propaganda voor een terroristische organisatie''.

''Leden van de anti-terrorismepolitie hebben zojuist mijn huis doorzocht, een team van acht mannen. Ze nemen mij nu mee naar het bureau'', schreef Geerdink in het Engels. Na het verhoor liet ze weten naar huis te worden gebracht.

"Ik ben niet in bewaring gesteld, al zeiden ze dat aanvankelijk. Alleen een statement. Acht man sterk gewapend terrorisme team bij de deur zeer intimiderend", twitterde ze later na haar vrijlating.

Koenders

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken is dinsdag in Turkije. Hij liet weten geschrokken te zijn van de arrestatie en het te bespreken met zijn Turkse collega Mevlüt Çavuşoğlu, meldt het ministerie via Twitter. Later meldde de minister dat de zaak was besproken Çavuşoğlu en dat Geerdink weer vrij was. 

"Opgelucht. Persvrijheid Turkije en deze zaak blijven belangrijk punt van aandacht."

Geerdink is onder meer werkzaam voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en het radioprogramma Dichtbij Nederland van de NTR en de Moslimomroep. Tussen 2006 en 2013 was ze correspondente voor het ANP. Ook in Turkije mengt ze zich regelmatig in het openbare debat over de Koerden, een uiterst gevoelige kwestie in het land.

Video: 'Bronnen Geerdink moeten zich ernstig zorgen maken'

Opheldering

VVD en CDA hebben minister Koenders om opheldering gevraagd. "Wij willen weten wat er precies aan de hand is", zegt Mark Verheijen (VVD). Wat CDA'er Pieter Omtzigt betreft verlaat Koenders Turkije niet voordat hij daar een verklaring heeft afgelegd.

De twee partijen zien de arrestatie als een nieuw dieptepunt, dat niet los kan worden gezien van het bezoek van Koenders aan Turkije. "Dat Turkije precies nu een Nederlandse journaliste oppakt heeft veel weg van een bewuste provocatie", aldus Verheijen. "Het gaat van kwaad tot erger. Erdogan laat steeds meer zijn ware gezicht zien."

Volgens het CDA moet de Europese geldkraan naar Turkije onmiddellijk worden dichtgedraaid. Omtzigt: "Turkije is de grootste openluchtgevangenis voor journalisten ter wereld. Nergens zitten er meer journalisten vast dan in Turkije."

Europese Unie

Onlangs besloot de EU, nadat de Turkse autoriteiten invallen deden bij verschillende Turkse media, zich ferm tegen het beleid van Erdogan uit te spreken, maar hield de Europese bijdrage richting Turkije nog overeind.

Nu een Nederlandse journalist is opgepakt, is het wat het CDA betreft tijd om de jaarlijkse EU-bijdrage richting Turkije opnieuw op de Europese agenda te zetten.

'Zeer alarmerend'

Algemeen secretaris Thomas Bruning van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) zegt in een reactie op de vrijlating van Geerdink: "Wij zijn natuurlijk blij met haar vrijlating, maar maken ons wel ernstig  zorgen om haar journalistieke bronnen. Haar huis is waarschijnlijk leeggehaald en haar telefoon ook, dus haar bronnen lopen mogelijk ernstig gevaar."

Bruning noemde de arrestatie eerder al ''zeer alarmerend''. De NVJ zegt dat het de eerste keer is dat een Nederlandse journalist in dat land op deze manier wordt aangepakt. ''Tot nu werden buitenlandse journalisten redelijk ongemoeid gelaten."

''Ze moesten zich meestal meer zorgen maken over degenen die ze spraken, dan om zichzelf. Maar nu lijken buitenlandse journalisten het volgende slachtoffer te zijn, met het oppakken en doorzoeken van woningen als nieuwe stappen. Het lijkt wel of het optreden van de Turkse autoriteiten steeds brutaler wordt. Het bevestigt de uiterst slechte reputatie van Turkije op het gebied van persvrijheid.''

Volgens Bruning lijken de Turkse autoriteiten nu het credo ''terroristische activiteiten'' te gebruiken om journalisten op te kunnen pakken.

Eerder vonden enkele kleinere incidenten plaats rond Nederlandse journalisten in Turkije. Zo werd voormalig Turkije-correspondent Bram Vermeulen anderhalf jaar geleden op een 'zwarte lijst' geplaatst waardoor hij op problemen stuitte als hij van en naar het land wilde reizen.