Australische veiligheidstroepen hebben in de nacht van maandag op dinsdag de zestien uur durende gijzeling in Sydney beëindigd door het café binnen te vallen. Daarbij zijn drie doden gevallen, waaronder de gijzelnemer. 

Dat bevestigt de politie maandag. Naast de gijzelnemer, de 50-jarige Iraanse asielzoeker Man Haron Monis, zijn een 34-jarige man en een 38-jarige vrouw overleden. Ook zijn er vier gewonden gevallen.

In het café werden meer dan zestien uur een totaal van zeventien mensen gegijzeld. Dit aantal was lange tijd onduidelijk. 

Het café werd bestormd toen een aantal gijzelaars wist te ontsnappen uit het café. Volgens politiecommissaris Andrew Scipione werd er toen geschoten in het gebouw, waarna de politie over ging tot een bestorming.

Totdat er werd geschoten in het café, was er niemand gewond, zei Scipione. Dat veranderde daarna, maar of de doden vielen door politiekogels of door schoten van Haron Monis wilde de commissaris niet zeggen. Wel zei hij dat ''als de agenten niet hadden ingegrepen op dat moment, er veel meer doden waren gevallen''.

De twee gegijzelde slachtoffers, een man en een vrouw, overleden uiteindelijk in het ziekenhuis.

Gijzeling Sydney

Australische veiligheidstroepen hebben in de nacht van maandag op dinsdag de zestien uur durende gijzeling in het café in Sydney beëindigd door het café binnen te vallen. © ANP
Daarbij zijn twee doden gevallen, waaronder vermoedelijk de gijzelnemer. © ANP
Na de inval van de politie ging ook het ambulancepersoneel het café in het zakendistrict van Sydney binnen. Zij kwamen met meerdere personen op brancards weer naar buiten. © ANP
Volgens de eerste berichten zijn er zeker drie zwaargewonden gevallen, waaronder een agent. © ANP
Even voor de inval van de politie onsnapten er meerdere gijzelaars. © ANP
In het café werd meer dan zestien uur een onbekend aantal mensen vastgehouden. © ANP
De gijzelnemer is een Iraanse asielzoeker, de radicale geestelijke Man Haron Monis. © ANP
De politie had gedurende de gijzelneming contact met de gijzelnemer. © ANP
Vijf mensen konden het café na enkele uren ontvluchten. Onder hen ook medewerkers van het café. © ANP
Beelden op de Australische televisie lieten tijdens de gijzelneming zeker drie mensen zien die met hun handen tegen de ramen stonden. © ANP
Rond 9.45 uur (lokale tijd) kwam er bij de politie een melding binnen van een gijzeling in het Lindt Chocolat Cafe aan Martin Place in het centrum van Sydney. © ANP
Evacués uit de omgeving van het café verzamelden zich in een nabijgelegen park. © ANP
De politie had de omgeving van de winkel geëvacueerd en afgezet. © ANP
De Australische premier Tony Abbott had het Nationale Veiligheids Comité bij elkaar geroepen vanwege de gijzeling. © ANP

Ambulancepersoneel

Na de inval van de politie ging ook het ambulancepersoneel het café in het zakendistrict van Sydney binnen. Zij kwamen met meerdere personen op brancards weer naar buiten. Er zijn geen explosieven gevonden in het café. 

Een van de mensen is met een schotwond in het ziekenhuis opgenomen. De vrouw wordt behandeld aan een been, liet het ziekenhuis weten. Twee andere vrouwelijke gijzelaars zijn zonder levensbedreigende wonden naar het ziekenhuis gebracht. Ook raakte een politie-agente gewond aan haar gezicht. 

De politie wil niet ingaan op theoriën waarom de gijzeling heeft plaatsgevonden. Scipione laat het incident eerst onderzoeken voordat er uitspraken over worden gedaan. Wel weet hij te zeggen dat het gaat om een eenmans-actie. 

"Laat dit niet je dagelijks leven beïnvloeden. En laat dit niet een wig drijven tussen gemeenschappen. We moeten juist nu tot elkaar komen", aldus Scipione.

Video: Drie doden, inclusief gijzelnemer

Bedanken

Premier Mike Baird van New South Wales, de staat waar Sydney de hoofdstad van is, bedankte de politie tijdens een persconferentie. ''Ik sta hier met een zwaar gemoed. De stad is zich rot geschrokken. Dit hadden we hier nooit verwacht. Onze gedachten zijn bij de slachtoffers.''

Scipione vervolgde. ''Deze mensen hebben zich enorm dapper gedragen en hebben moeilijke besluiten moeten nemen. Ze kwamen een kop koffie halen en belandden in deze situatie.''

Abott

"Een verschrikkelijke en onbeschrijfelijk tragische gebeurtenis." Zo noemde de Australische premier Tony Abbott de gijzeling in Sydney. "Het herinnert ons er ook aan dat een vrij, open, genereus en veilig land als het onze, kwetsbaar is voor politiek gemotiveerd geweld", zei hij tijdens een persconferentie dinsdagochtend.

Abbott betuigde namens alle Australiërs steun aan de nabestaanden van de slachtoffers. 

In Sydney kwamen veel mensen samen om hun steun te betuigen. Al snel lag er een bloemenzee voor de deur van het café en mensen lieten briefjes achter. "We zullen hier een aantal lessen uit trekken, maar welke dat zijn weten we nog niet", zei Abbott. De premier vertrekt dinsdagochtend naar Sydney om te praten met onder meer de politie en veiligheidsinstanties over het gijzelingsdrama

Eisen

Even voor de inval van de politie onsnapten er meerdere gijzelaars. Drie mannen en twee vrouwen wisten na zes uur het café te ontvluchten

De gijzelnemer liet eerder weten twee eisen te hebben: een vlag van IS en een telefoongesprek met de premier van Australië, Tony Abbott.

Man Haron Monis

De radicale geestelijke Man Haron Monis was in 1996 van Iran naar Australië gevlucht. Haron Monis was een bekende van de politie. Begin dit jaar moest hij voor de rechter verschijnen op verdenking van medeplichtigheid aan de moord op zijn ex-vrouw. Die werd neergestoken en in brand gestoken in een trappenhuis in Werrington.

In die zaak verdedigde hij zichzelf. Hij beweerde dat de Australische AIVD, de ASIO, hem middels een complot in de gevangenis wil krijgen. Ook zou hij eerder zijn veroordeeld voor het sturen van haatbrieven aan nabestaanden van Australische militairen die bij internationale operaties zijn gesneuveld.

Aangerand

In oktober werd een zaak tegen hem begonnen, omdat hij ruim tien jaar terug tientallen vrouwen zou hebben aangerand tijdens zijn werk als alternatief genezer die zwarte magie beoefende. De man zou zichzelf tot sjeik Haron hebben benoemd.

Vrijdag zou de zelfbenoemde sjeik nog een laatste, wanhopige poging hebben gedaan bij het hooggerechtshof om de aanklachten tegen hem te laten vervallen. Hij was vrij op borgtocht, totdat de aanrandingszaak en de moordzaak verder zouden gaan.