Bij de officieuze volksraadpleging van zondag in Catalonië heeft ruim 80 procent van de stemmers gekozen voor onafhankelijkheid van Spanje.

Dat heeft vice-president van de regio Joana Ortega zondagavond laat bekendgemaakt. Ze baseert dit resultaat op 88 procent van alle stemmen die al geteld zijn.

Ruim 2,3 miljoen van de 5,5 miljoen stemgerechtigde Catalanen brachten hun stem uit. Volgens analisten zijn vooral voorstanders van een onafhankelijk Catalonië naar de stembus gegaan. ''Dit lijkt meer op een protest dan op verkiezingen".

Ongeveer 10 procent van de kiezers heeft liever dat Catalonië als aparte staat bij Spanje blijft horen. Bijna 5 procent wil helemaal geen onafhankelijkheid.

Het referendum heeft geen juridische basis, zo zei de regeringsleider Arthur Mas van Catalonië eerder. Met de stemming wordt de steun voor de onafhankelijkheid gemeten.

Bekijk video:
Bekijk video:

Campagne

Organisaties die voor een onafhankelijk Catalonië zijn, hadden volop campagne gevoerd om mensen aan te moedigen naar de stembus te gaan. Die inspanning lijkt zijn vruchten af te werpen. 

Volgens analisten moet er met enige terughoudendheid naar de resultaten worden gekeken; omdat de stemmen niet bindend zijn. Vooral ja-stemmers zouden van zich laten horen.

De volksraadpleging geldt slechts als graadmeter voor de kracht van de onafhankelijkheidsbeweging. Volgens opiniepeilingen staat de helft van de inwoners achter onafhankelijkheid.

Echt referendum

De Catalaanse regering had een echt referendum willen houden, maar het Spaanse Constitutionele Hof weigerde daarvoor het groene licht te geven. De centrumrechtse regering in Madrid is ook fel gekant tegen de peiling, maar besloot die te tolereren op voorwaarde dat de lokale regering zich niet bemoeit met de organisatie.

Mas deed daarom een beroep op vrijwilligers. Ruim 40.000 vrijwilligers boden aan de stembusgang in goede banen te leiden. Volgens Mas deden 942 van de 947 gemeenten mee en kon in ruim 1.300 bureaus worden gestemd.

Vooral door de industrie behoort Catalonië tot de belangrijkste economische centra van Spanje. Veel Catalanen vinden dat ze meer geld aan Spanje moeten afdragen dan dat ze terugkrijgen.

Op internet hebben winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede, zoals Desmond Tutu en Adolfo Pérez Esquivel, een manifest getekend voor een referendum over onafhankelijkheid van Catalonië. Onder de ondertekenaars is ook Johan Cruijff, die als profvoetballer en trainer heeft gewerkt bij FC Barcelona, de voetbalclub van de hoofdstad van Catalonië.

Onafhankelijkheidsstemming Catalonië

In het centrum van Pamplona demonstreren inwoners voor het 'recht om te kiezen'. De Catalaanse overheid had graag gezien dat het referendum een bindend karakter had, maar dat werd door de rechter verboden. © ANP
Demonstranten betogen in Barcelona met Spaanse vlaggen tegen het referendum. © ANP
Bij een tegendemonstratie van nationalisten in Barcelona wordt een Catalaanse vlag verbrand. © ANP
Artur Mas, de president van de federale regering in Catalonië, brengt zijn stem uit in Barcelona. © ANP
Ondanks het slechte weer staan honderden Spanjaarden in de rij voor de stembureaus waar de officieuze peiling plaatsvindt. © ANP
Catalanen doen zondag mee aan een stemming over de onafhankelijkheid van het Spaanse Catalonië. De officieuze stemming moet worden gezien als een peiling. © AFP
Het referendum heeft geen juridische basis, zo zei de regeringsleider Arthur Mas van Catalonië eerder. Met de stemming wordt de steun voor de onafhankelijkheid gemeten. © AFP
De uitslag van de peiling moet op 10 november bekend zijn. © AFP
De Spaanse regering had het constitutionele hof gevraagd een stokje te steken voor het referendum, omdat het zou indruisen tegen de grondwet. © AFP
Volgens premier Mariano Rajoy bepaalt de grondwet van 1979 dat over soevereiniteitskwesties alle Spanjaarden moeten beslissen, niet alleen de vijf miljoen Catalanen. © AFP
Het hof nam de zaak in behandeling, waarmee de volksraadpleging automatisch werd opgeschort. Een beslissing van het hof kan jaren op zich laten wachten, zei een woordvoerster vorige maand. © AFP

Protest

In verschillende Spaanse steden werd zaterdag en zondag ook gedemonstreerd tegen de stemming. Zowel ja- als nee-stemmers lieten hun stem horen. Ook werd gedemonstreerd voor het kiesrecht door betogers die een bindend referendum willen over de Catalaanse onafhankelijkheid.

Bij een betoging van rechtse nationalisten in Barcelona werden zondag Catalaanse vlaggen verbrand. Het kwam in de stad tot schermutselingen tussen voor- en tegenstanders. De politie haalde de heethoofden uit elkaar, maar er werd niemand gearresteerd.

In Madrid luisterden honderden mensen naar een toespraak van Nobelprijswinnaar Mario Vargas Llosa. Hij noemde de peiling respectloos "ten aanzien van de wet of de werkelijke wil van het volk".

In de Catalaanse stad Girona werd vreedzaam gedemonstreerd.

Vijf vragen over het referendum over een onafhankelijk Catalonië