In Berlijn zijn zondagavond zevenduizend lichtgevende ballonnen opgelaten om de 25e verjaardag van de val van de Berlijnse Muur te vieren.

De ballonnen symboliseren de afbraak van de Muur die tot 9 november 1989 de 'Ossies' van de 'Wessies' scheidden.

Onder begeleiding van Beethovens Ode an die Freude, beschouwd als het Europese volkslied, gingen de ballonnen de lucht in. Hier hingen persoonlijke boodschappen aan van inwoners van Berlijn.

Dat gebeurde langs de 15 kilometer route waar vroeger de Muur stond. Burgemeester Klaus Wowereit liet bij de Brandenburger Poort de eerste ballonnen op met de woorden 'voor vrede en vrijheid'.

Na Wowereit waren onder anderen oud-leider van de Sovjet-Unie Michail Gorbatsjov en nobelprijswinnaar Lech Walesa aan de beurt.

Het oplaten van de ballonnen was onderdeel van het avondprogramma waarmee de 25e verjaardag van de val van de Berlijnse Muur wordt afgesloten. Gedurende de hele avond en nacht zijn er nog diverse feesten in en buiten Berlijn.

Herdenking val Berlijnse Muur

Met een groot vuurwerkspektakel wordt zondag de herdenking van de val van de Berlijnse Muur afgesloten. © ANP
Het is 25 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel. De hele dag waren er activiteiten rond de herdenking. © ANP
Met een groot feest voor de Brandenburger Tor wordt zondag de herdenking van de val van de Berlijnse muur afgesloten. © ANP
Tijdens het feest bij de Brandenburger Tor werden de lichtgevende ballonnen losgelaten die langs de route van de vroegere Berlijnse muur waren gezet. © AFP
Mensen verzamelen zich zondagavond rond de muur van lichtgevende ballonnen die is geplaatst waar vroeger de Muur stond. © ANP
De Duitse bondskanselier Angela Merkel bij het afsluitende feest voor de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse zanger Udo Lindenberg (links) treedt op tijdens het feest in Berlijn. © ANP
De Duitse singer-songwriter Wolf Biermann treedt op bij het feest bij de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse hiphopformatie Die Fantastischen treedt op tijdens het feest bij de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse zangeres Anna Loos treedt op tijdens de herdenking in Berlijn. © AFP
Historische beelden worden afgespeeld op een groot scherm dat voor de Brandenburger Tor is gehangen. © ANP
Foto's worden getoond van mensen die vroeger geprobeerd hebben uit Oost-Berlijn te ontsnappen en daarbij om het leven zijn gekomen. © ANP
Grote drukte in de Berlijnse binnenstad. © ANP
Bondskanselier Angela Merkel nam zondagochtend deel aan een herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers van de Muur, bij een monument in de Bernauer Strasse. © ANP
Merkel stak samen met andere prominente gasten rozen tussen de stenen van de voormalige barrière. © ANP
De straat staat symbool voor de opdeling van Berlijn. © ANP
Na de bouw van de Muur in 1961 hoorde het ene deel van de straat bij het oosten en het andere kant bij het westen. © ANP
Een man kijkt tussen de muur door. © AFP
Kaarsen bij het monument voor de slachtoffers van de val van de Muur. © AFP
In Berlijn worden zondag tal van feestelijkheden rond de 25e verjaardag van de val van de Berlijnse Muur gehouden. © AFP
Merkel heeft zaterdag gewezen op de grote betekenis van de val van de Berlijnse Muur. © AFP
''Deze stad heeft geschiedenis geschreven'', zei Merkel bij het begin van een internationale conferentie in Berlijn over het einde van de Koude Oorlog. © AFP
''De menselijke drang naar vrijheid laat zich op de lange termijn niet onderdrukken'', aldus de bondskanselier. © AFP
Een man loopt langs een gedeelte van de muur van ballonnen bij de rivier de Spree, nabij het gebouw van de Rijksdag. © AFP
De achtduizend ballonnen zijn in het centrum te vinden op de plek waar de Berlijnse Muur jarenlang heeft gestaan. © AFP
De muur van ballonnen is vijftien kilometer lang. © ANP
Met het project Lichtgrenze (Lichtgrens) wordt de val van de muur 25 jaar geleden herdacht. © ANP
Berlijn wordt vrijdag tot en met zondag verlicht door achtduizend lichtgevende ballonnen die geplaatst zijn in het centrum waar vroeger de Berlijnse Muur stond. © ANP
De voormalig Sovjet-leider Michail Gorbatsjov is aanwezig bij de herdenking. © AFP
De Berlijnse burgemeester Klaus Wowereit opent vrijdag het project Lichtgrenze, waarbij achtduizend ballonnen op de plek staan waar ooit de Berlijnse muur stond. © AFP

Rustig verlopen

De politie heeft zondagavond laten weten dat de herdenking van de val van de Muur zondag rustig is verlopen. Wel tekent de politie aan dat de verkeerssituatie "catastrofaal'' was. "Alles was dicht. Wie met de auto kwam, moest veel geduld hebben", aldus een woordvoerder.

Met name rondom de Brandenburger Tor was het enorm druk. De festiviteiten aldaar trokken honderdduizenden mensen. Omdat het te druk dreigde te worden moesten de toegangswegen worden afgesloten. De toegang tot het 'burgerfeest' van de regering ging al ruim voor aanvang dicht.

In totaal hebben naar schatting ongeveer een miljoen mensen uit binnen- en buitenland deelgenomen aan de festiviteiten rond de 25e verjaardag van de val van de Muur.

Bijeenkomst

De plechtigheden rond de herdenking begonnen zondagochtend, toen de Duitse bondskanselier Angela Merkel een herdenkingsbijeenkomst bijwoonde voor slachtoffers van de Muur bij een monument in de Bernauer Strasse.

Merkel stak samen met andere prominente gasten rozen tussen de stenen van de voormalige barrière. Na de bouw van de Muur in 1961 hoorde het ene deel van de straat bij Oost-Berlijn en het andere deel bij West-Berlijn. De straat is zodoende symbool geworden voor de opdeling.

Rondleidingen

In de middag vonden diverse rondleidingen plaats waarbij de geschiedenis van de Muur werd belicht. Een van de plaatsen die bezocht konden worden, was de voormalige grensovergang Checkpoint Charlie. Rond 14.00 uur barstte een groot feest los bij de Brandenburger Tor onder het motto 'Moed tot vrijheid'.

Rond 19.00 uur werd het avondprogramma geopend door Peter Gabriel. Naast het loslaten van de ballonnen was hierbij een grote vuurwerkshow te zien en waren er optredens van onder anderen techno-dj Paul Kalkbrenner en rocklegende Udo Lindenberg.

Lees ook: 25 jaar Mauerfall: 'Het is niet eens een vrije dag 

Nederland profiteerde van de val van de Muur l Alles over de herdeking