Berlijn herdenkt val Muur 25 jaar geleden

Berlijn staat zondag stil bij de val van de Muur 25 jaar geleden. Bondskanselier Angela Merkel nam in de ochtend deel aan een herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers van de Muur, bij een monument in de Bernauer Strasse.

Merkel stak samen met andere prominente gasten rozen tussen de stenen van de voormalige barrière. De straat staat symbool voor de opdeling van Berlijn. Na de bouw van de Muur in 1961 hoorde het ene deel van de straat bij het oosten en het andere kant bij het westen.

In de middag starten op diverse plaatsen, zoals de voormalige grensovergang Checkpoint Charlie, rondleidingen om de geschiedenis toe te lichten van de Muur, die de Duitse hoofdstad van 1961 tot 1989 in tweeën spleet.

Vanaf 14.00 uur wordt aan de Brandenburgse Poort het 'burgerfeest' van de regering gevierd, onder het motto Moed tot vrijheid.

Herdenking val Berlijnse Muur

Met een groot vuurwerkspektakel wordt zondag de herdenking van de val van de Berlijnse Muur afgesloten. © ANP
Het is 25 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel. De hele dag waren er activiteiten rond de herdenking. © ANP
Met een groot feest voor de Brandenburger Tor wordt zondag de herdenking van de val van de Berlijnse muur afgesloten. © ANP
Tijdens het feest bij de Brandenburger Tor werden de lichtgevende ballonnen losgelaten die langs de route van de vroegere Berlijnse muur waren gezet. © AFP
Mensen verzamelen zich zondagavond rond de muur van lichtgevende ballonnen die is geplaatst waar vroeger de Muur stond. © ANP
De Duitse bondskanselier Angela Merkel bij het afsluitende feest voor de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse zanger Udo Lindenberg (links) treedt op tijdens het feest in Berlijn. © ANP
De Duitse singer-songwriter Wolf Biermann treedt op bij het feest bij de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse hiphopformatie Die Fantastischen treedt op tijdens het feest bij de Brandenburger Tor. © ANP
De Duitse zangeres Anna Loos treedt op tijdens de herdenking in Berlijn. © AFP
Historische beelden worden afgespeeld op een groot scherm dat voor de Brandenburger Tor is gehangen. © ANP
Foto's worden getoond van mensen die vroeger geprobeerd hebben uit Oost-Berlijn te ontsnappen en daarbij om het leven zijn gekomen. © ANP
Grote drukte in de Berlijnse binnenstad. © ANP
Bondskanselier Angela Merkel nam zondagochtend deel aan een herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers van de Muur, bij een monument in de Bernauer Strasse. © ANP
Merkel stak samen met andere prominente gasten rozen tussen de stenen van de voormalige barrière. © ANP
De straat staat symbool voor de opdeling van Berlijn. © ANP
Na de bouw van de Muur in 1961 hoorde het ene deel van de straat bij het oosten en het andere kant bij het westen. © ANP
Een man kijkt tussen de muur door. © AFP
Kaarsen bij het monument voor de slachtoffers van de val van de Muur. © AFP
In Berlijn worden zondag tal van feestelijkheden rond de 25e verjaardag van de val van de Berlijnse Muur gehouden. © AFP
Merkel heeft zaterdag gewezen op de grote betekenis van de val van de Berlijnse Muur. © AFP
''Deze stad heeft geschiedenis geschreven'', zei Merkel bij het begin van een internationale conferentie in Berlijn over het einde van de Koude Oorlog. © AFP
''De menselijke drang naar vrijheid laat zich op de lange termijn niet onderdrukken'', aldus de bondskanselier. © AFP
Een man loopt langs een gedeelte van de muur van ballonnen bij de rivier de Spree, nabij het gebouw van de Rijksdag. © AFP
De achtduizend ballonnen zijn in het centrum te vinden op de plek waar de Berlijnse Muur jarenlang heeft gestaan. © AFP
De muur van ballonnen is vijftien kilometer lang. © ANP
Met het project Lichtgrenze (Lichtgrens) wordt de val van de muur 25 jaar geleden herdacht. © ANP
Berlijn wordt vrijdag tot en met zondag verlicht door achtduizend lichtgevende ballonnen die geplaatst zijn in het centrum waar vroeger de Berlijnse Muur stond. © ANP
De voormalig Sovjet-leider Michail Gorbatsjov is aanwezig bij de herdenking. © AFP
De Berlijnse burgemeester Klaus Wowereit opent vrijdag het project Lichtgrenze, waarbij achtduizend ballonnen op de plek staan waar ooit de Berlijnse muur stond. © AFP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Protestbeweging

Tijdens een kerkdienst in Dresden stond de EKD, de koepel van de protestantse kerken in Duitsland, stil bij de rol die de door Luther geïnspireerde religieuze stroming heeft gespeeld bij de omwenteling in Oost-Duitsland.

De protestbeweging, die de DDR-politie op een gegeven moment niet meer uit elkaar durfde te knuppelen, ging uit van gelovigen die in plaatsen als Leipzig na kerkdiensten - ook onder het Sovjet-communisme een soort beschermde zone - de straat op gingen om te betogen voor vrijheid en burgerrechten.

''In een situatie waarin anders niemand het protest ruimte en stem had kunnen geven, stonden de deuren van de kerk open'', aldus de bisschop van Saksen, Jochen Bohl.

Ballonnen

Om 19.00 uur vormt de Ode an die Freude van Beethoven, het 'Europese volkslied', de opmaat tot de afsluitende ceremonie.

President Joachim Gauck en voormalige DDR-burgerrechtenactivisten laten de eerste van zo'n zevenhonderd lichtgevende ballonnen op. Die geven sinds vrijdag over een lengte van enkele kilometers in het centrum van Berlijn, de plaats aan waar ooit de Muur stond.

Tot de gasten behoort de laatste president van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov.

Paus Franciscus

Paus Franciscus heeft zondag de wens uitgesproken dat alle ''muren geslecht worden die de wereld nog verdelen''. Tijdens het Angelus, het gebed dat hij op zondag uitspreekt op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad, herinnerde het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk eraan dat op 9 november 1989 het ''symbool van de ideologische splitsing van Europa en van de wereld'' verdween.

''Waar er muren zijn, zijn er ook opgesloten harten'', aldus de jezuïet. ''Het zijn bruggen die ontbreken, niet muren.''

Franciscus herinnerde eraan dat zijn voorganger Johannes Paulus II een vooraanstaande rol heeft gespeeld bij het overwinnen van de deling van Europa en de daarmee samenhangende geopolitieke spanningen.

Juncker

De val van de Berlijnse Muur 25 jaar geleden heeft de wereld voor altijd veranderd. Dit verklaarde de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, zondag. ''Met moed en passie en strevend naar vrede, vrijheid, eenheid, democratie en welzijn overwonnen de mensen de deling'', aldus de Luxemburger.

Vandaag de dag moet eraan worden herinnerd dat vrede in Europa geen vanzelfsprekendheid is, vindt Juncker. ''Meer dan ooit moet Europa zijn verantwoordelijkheid voor vrede en vrijheid laten gelden.''

Volgens Juncker zijn er scheuren ontstaan in ''de bruggen die in Europa aan het einde van de Koude Oorlog zijn gebouwd''. De voorzitter wil dat die scheuren worden gedicht.

Lees ook25 jaar Mauerfall: 'Het is niet eens een vrije dag 

Nederland profiteerde van de val van de Muur l Alles over de herdenking

Lees meer over:
Tip de redactie