De Congolese vrouwenarts en mensenrechtenactivist Denis Mukwege (59) heeft de prestigieuze Sacharovprijs voor de vrijheid van denken gewonnen.

Het gaat om een onderscheiding van het Europees Parlement. De winnaar werd dinsdagavond in het EU-parlement in Straatsburg bekendgemaakt.

Mukwege zet zich al bijna zijn hele leven in voor slachtoffers van seksueel geweld in de Democratische Republiek Congo. Hij schroomt daarbij niet om schuldigen aan te wijzen en heeft daarom veel vijanden.

In 2012 overleefde hij ternauwernood een aanslag waarbij zijn lijfwacht werd gedood.

Gynaecoloog

Mukwege werd in 1955 geboren als zoon van een protestantse predikant. Hij volgde een opleiding tot gynaecoloog en groeide later uit tot mensenrechtenactivist. In 1999 zette hij in Bukavu in het oosten van Congo een ziekenhuis op waarvan hij nog steeds directeur is.

In het hospitaal behandelt hij slachtoffers van groepsverkrachtingen en seksueel geweld. Mukwege opereert verminkte slachtoffers, soms nog geen drie maanden oud, en helpt ze bij de verwerking van de gruwelijkheden die zij hebben ondergaan. Ook helpt hij ze bij de terugkeer in de maatschappij.

Mukwege wordt algemeen beschouwd als expert op het gebied van opvang en hulp bij seksueel geweld.

De Congolese arts kreeg eerder de Mensenrechtenprijs van de VN en de Olof Palme-prijs. Zijn naam werd eerder deze maand ook genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor de Vrede. Die ging nog aan zijn neus voorbij.

Andrej Sacharov

De Sacharovprijs is genoemd naar de in 1989 gestorven Sovjetdissident en wetenschapper Andrej Sacharov. De uitreiking van de prijs is op 26 november in Straatsburg.

De Nederlandse ex-politica Ayaan Hirsi Ali maakte dit jaar aanvankelijk ook kans op de onderscheiding. De feministe en critica van de islam was genomineerd door eurosceptische EU-parlementariërs, maar zij kwam niet door de selectie.