Radovan Karadzic moet levenslang krijgen. Dit eist hoofdaanklager Serge Brammertz van het Joegoslavië-Tribunaal in het genocideproces tegen de ex-president van Republika Srpska.

Dat blijkt uit een document dat het VN-hof in Den Haag vrijdag heeft gepubliceerd, vooruitlopend op de mondelinge slotpleidooien in de rechtszaak, die volgende week worden gehouden.

Karadzic is aangeklaagd wegens onder meer zijn rol bij de genocide na de val van de Bosnische moslimenclave Srebrenica in 1995.

De Nederlandse VN-militairen van Dutchbat konden toen niet voorkomen dat het Bosnisch-Servische leger duizenden moslimmannen en -jongens doodde.

Genocidaal plan

De aanklagers achten bewezen dat Karadzic al voor de val van de enclave op 11 juli heeft meegedaan aan een genocidaal plan tegen de moslims van Srebrenica.

In eerdere rechtszaken was gesteld dat de beslissing tot de massaexecuties pas in de nacht van 11 op 12 juli 1995 is genomen door Karadzic' legerleider, generaal Ratko Mladic, en enkele getrouwen.

Mladic was verbolgen over het voor hem onbevredigende verloop van een gesprek met Dutchbat-commandant Thom Karremans en vertegenwoordigers van de burgers van Srebrenica.

'Enige gepaste straf'

Tijdens de oorlog in Bosnië, van 1992 tot 1995, was Karadzic de politiek leider van de etnische Serven, die niet in een door moslims gedomineerd Bosnië wilden leven. Jarenlang liet hij de hoofdstad Sarajevo belegeren.

Ook waren er concentratiekampen waar moslims en Kroaten werden opgesloten. Er werd gemoord en gemarteld. Als de rechters Karadzic aan een ''substantieel deel'' van die misdaden uit de aanklacht schuldig achten, dan is levenslang ''de enige gepaste straf''.

Met de vrede van Dayton kwam een einde aan de oorlog die al aan meer dan 100.000 mensen het leven had gekost. De inmiddels 69-jarige Karadzic werd in 2008 na een jarenlange klopjacht gearresteerd in Servië.

Boeten

De voormalige Bosnisch-Servische leider Karadzic ''moet boeten voor de genocide die hij in Bosnië heeft gepleegd en hij moet levenslang zitten daar waar hij thuishoort, namelijk in de gevangenis''. Dit zegt voorzitter Munira Subasic van de vereniging Moeders van Srebrenica vrijdag in een reactie op de eis tegen Radovan Karadzic.

''De rechters van het tribunaal zijn het aan zichzelf verplicht om de eis van aanklager Brammertz te honoreren'', zei Subasic. Het Tribunaal is in 1993 immers door de Veiligheidsraad van de VN opgericht om namens de slachtoffers misdadigers te vervolgen en verdere misdaden te voorkomen. Op die manier moest het ook de vrede in Bosnië herstellen, aldus Subasic.

Een profiel van Radovan Karadzic

De mislukte 'veilige haven' Srebrenica