In Schotland wordt donderdag gestemd over onafhankelijkheid. Schotland kan zich voor het eerst sinds 1707 als land afscheiden van het Verenigd Koninkrijk. Vier dingen die u over het referendum moet weten.

Schotten kunnen donderdag alleen 'ja' of 'nee' stemmen.

Op het stembiljet staat de vraag: "Moet Schotland een onafhankelijk land zijn?". Alle Schotten vanaf zestien jaar mogen stemmen, mits ze in Schotland woonachtig zijn.

800.000 Schotten die in andere delen van het Verenigd Koninkrijk wonen, mogen dus niet stemmen. 400.000 inwoners van Schotland die uit andere delen van het Koninkrijk komen, mogen wél stemmen. In totaal zijn meer dan 4 miljoen mensen stemgerechtigd. 

De stembussen gaan donderdag om 7.00 uur open en ze sluiten om 22.00 uur. Daarna beginnen de 32 regionale centra met het tellen van de stemmen. De uitslag wordt vrijdag verwacht. Peilingen geven aan dat het heel spannend wordt: de YES-campagne heeft vooral de afgelopen maanden aan populariteit gewonnen. 

Olie is een belangrijk punt van discussie.

Premier Alex Salmond, leider van de Scottish National Party (SNP) en de man die de campagne voor onafhankelijkheid opzette, claimt dat Schotland mede vanwege de olie-inkomsten een van de rijkste landen ter wereld kan worden. Salmond wil een oliefonds oprichten waarin een deel van de winst uit olie wordt veiliggesteld voor toekomstige generaties. Noorwegen heeft ook een dergelijk fonds. 

Tegenstanders stellen dat Salmond te veel focust op een olievoorraad die uiteindelijk zal zijn uitgeput. De Britse premier David Cameron benadrukt dat het nu al steeds moeilijker wordt om de olie te winnen, en dat dat in de toekomst in sterkere mate het geval wordt. De olie-industrie moet volgens hem juist nu met de "brede schouders van het Verenigd Koninkrijk" worden gesteund.

Mocht Schotland onafhankelijk worden, dan moet bepaald worden welk deel van de olie uit de Noordzee voor Schotland is, en welke prijs gaat gelden voor de Schotse olie. Op dit moment gaan alle oliewinsten in een grote Britse pot. Schotland kan straks een aandeel krijgen gebaseerd op de ligging van de olievelden op de kaart, of op basis van het Schotse bevolkingsaandeel.

Het Verenigd Koninkrijk is de grootste olieproducent van de Europese Unie (EU). Ongeveer 90 procent van de olie komt uit gebieden die naar alle waarschijnlijkheid worden geclaimd door Schotland als de Schotten kiezen voor onafhankelijkheid.

Als Schotland onafhankelijk wordt, zijn er nog veel vraagtekens. 

Zo maakt een onafhankelijk Schotland opeens geen deel meer uit van de EU, of van de NAVO. Salmond presenteert het opnieuw lid worden van de internationale organen als een formaliteit, maar EU-leiders hebben aangekondigd dat het land zich opnieuw kandidaat zal moeten stellen en door de andere lidstaten geaccepteerd moet worden.

De NAVO heeft laten weten dat een onafhankelijk Schotland niet in het orgaan wordt opgenomen als de plannen van de SNP met betrekking tot het verplaatsen van de Trident-kernonderzeeërs worden doorgezet. Die plannen vormen een belangrijk onderdeel van het beloftepakket van de SNP: de partij wil geen kernwapens op Schots grondgebied of in Schotse wateren. 

Ook is bijvoorbeeld nog onduidelijk of Schotland de Britse pond behoudt en of koningin Elizabeth ook de koningin van het onafhankelijke Schotland wordt. 

Na het referendum zal er veel onderhandeld moeten worden. 

Als Schotland kiest voor onafhankelijkheid moet gesproken worden over de verdeling van de oliewinsten, over het aandeel van Schotland in de Britse nationale schuld, en over de vraag of Schotland de Britse pond mag behouden. Ook moet bijvoorbeeld gesproken worden over de grenscontroles. Volgens CNN kunnen onderhandelingen over die onderwerpen maanden of zelfs jaren duren. 

Salmond wil in maart 2016 "Onafhankelijkheidsdag" uitroepen en in mei verkiezingen houden voor een onafhankelijk Schots parlement.

Als Schotland niet onafhankelijk wordt, moet er onderhandeld worden over de verdeling van de macht. Veel Britse partijen hebben Schotland meer zeggenschap beloofd in het geval Schotland onderdeel blijft van de unie. Het gaat dan bijvoorbeeld om financiële macht - denk aan belastingheffing - en wetgevende macht.