De Amerikaanse president Barack Obama is bereid tot luchtaanvallen in Syrië over te gaan om de extremisten van Islamitische Staat (IS) te bestrijden. 

Dit is volgens Amerikaanse media onderdeel van de strategie die Obama in een toespraak in de nacht van woensdag op donderdag (Nederlandse tijd) bekendmaakt. 

De Amerikaanse vliegtuigen zouden dan samen met de luchtmacht van Obama's Syrische ambtsgenoot Bashar al-Assad dezelfde vijand bombarderen. Maar Obama zal beklemtonen dat Washington ook de Syrische oppositie tegen Assad steunt. De VS verlenen steun aan tegenstanders van Assad die overvleugeld zijn door IS.

CNN meldt dat Obama het Congres om toestemming heeft gevraagd om 'gematigde Syrische rebellen' te bewapenen en te trainen in de strijd tegen IS. Dat zou vrijdag al zijn gebeurd, maar het document werd niet officieel vrijgegeven. 

De kwestie ligt gevoelig omdat Obama heeft beloofd geen grondtroepen in de strijd in het Midden-Oosten te sturen: "no boots on the ground" (geen laarzen aan de grond). De instructeurs die de rebellen of andere groepen zouden gaan trainen, zijn formeel ook Amerikaanse militairen.

Koning Abdullah

Woensdagavond (Nederlandse tijd) heeft Obama met de Saudische koning Abdullah gebeld. Hij sprak met de vorst over de dreiging van de soennitische extremisten van Islamitische Staat. Donderdag is er in het Saudische Jeddah overleg van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry met landen in de regio, inclusief de Arabische Golfstaten, Egypte, Irak, Jordanië en Turkije. Kerry was woensdag op bezoek in Bagdad.​

Eerder stelde Obama al dat hij IS wil toetakelen en zijn grondgebied wil verkleinen, om de terreurbeweging uiteindelijk te verslaan. Een krachtige aanpak van IS geniet brede steun in Amerika.

Volgens een peiling van ABC en The Washington Post steunt 71 procent van alle Amerikanen luchtaanvallen in Irak. 65 procent van de Amerikanen keurt aanvullende luchtaanvallen in Syrië goed. 

Bekijk beelden van Kerry in Bagdad:

Teruggeschroefd

Amerika heeft onder aanvoering van Obama de militaire betrokkenheid in het Midden-Oosten de afgelopen jaren teruggeschroefd, maar voert nu sinds een maand luchtaanvallen uit op doelen van IS in Irak. De Amerikaanse president heeft altijd aangegeven dat hij geen militairen naar Irak zal sturen in de strijd tegen IS. 

Amerika wil IS met een internationale coalitie aanpakken en voerde overleg met Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Italië, Denemarken, Turkije, Polen, Canada en Australië. Nederland bekijkt of het een bijdrage kan leveren.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius zei woensdagavond dat "als het nodig is" Frankrijk bereid is deel te nemen aan luchtaanvallen tegen de IS. 

IS is een "grensoverschrijdend gevaar dat zich helemaal tot ons grondgebied kan uitstrekken", zei Fabius. Hij liet weten dat zijn land "als het nodig is zal deelnemen aan militaire luchtacties". 

Nederland

Ook minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken vindt dat IS militair moet worden aangepakt. Nederland is bereid daaraan mee te doen, zegt Timmermans woensdagavond in een debat in de Tweede Kamer.

Een ruime Kamermeerderheid wil dat Nederland meedoet aan die coalitie en steunt een mogelijke militaire bijdrage daaraan. Het is nog niet duidelijk om welke militaire steun het zou kunnen gaan. Diverse partijen suggereerden de inzet van F-16-gevechtsvliegtuigen.

Maar pas de komende twee weken wordt duidelijk waar de coalitie behoefte aan heeft en hoe het "militaire spoor" er zal uitzien, zei minister Jeanine Hennis van Defensie. Nederland zal bij dat overleg betrokken zijn en volgens haar niets uitsluiten. Wapenleveranties aan de Koerden komen er niet. In de nacht van woensdag op donderdag maakt de Amerikaanse president Barack Obama de plannen voor de aanpak van IS wereldkundig.

'Geen symboolmaatregelen'

Op de SP na schaarde de hele Kamer zich achter het kabinet. Ze zetten wel enige druk. "We willen geen symboolmaatregelen", liet Sjoerd Sjoerdsma (D66) weten. De VVD, PvdA, D66 en SGP willen "een substantiële bijdrage" aan de internationale coalitie. De meeste partijen pleitten ook voor meer humanitaire hulp en financiële sancties tegen groepen of individuen die IS steunen.

IS vormt volgens Timmermans niet alleen een bedreiging in de regio, maar ook voor de veiligheid in de Nederlandse samenleving. De aanpak van de terreurbeweging zal een kwestie van de lange adem zijn, zei hij.

De bewindslieden kwamen ook nog terug op de NAVO-top vorige week in Wales. Daar is Nederland "niet gepasseerd" door de Amerikanen. Die spraken daar met negen andere landen over een coalitie tegen IS. Eigenlijk wilden de Amerikanen met 28 of 29 landen hierover praten "maar er was geen ruimte", aldus Timmermans. Het verhaal is een eigen leven gaan leiden, voegde hij eraan toe.

Vier dingen die u moet weten over IS | Islamitische Staat zonder bondgenoten l Dossier Irak