Pro-Russische rebellen die afgelopen weekend door het regeringsleger werden omsingeld in het oosten van Oekraïne, plannen een grote tegenaanval in de komende twee à drie dagen. 

Dit heeft de nieuwe leider van de zelfgeproclameerde 'Volksrepubliek Donetsk', Aleksandr Zachartsjenko, maandag tegen journalisten gezegd. Hij weigerde nadere bijzonderheden te noemen.

Voor het geval de tegenaanval niet lukt en het regeringsleger de stad probeert te heroveren, zullen de rebellen zich niet zonder slag of stoot overgeven.

''Wij zijn bereid om elke straat en om elk huis te vechten'', aldus Zachartsjenko. Hij dreigde de Oekraïners met een 'nieuw Stalingrad'.

De Slag om Stalingrad (1942-1943), het huidige Volgograd, geldt als keerpunt van de Tweede Wereldoorlog. Het Duitse zesde leger van dictator Adolf Hitler werd er vrijwel volledig vernietigd door het Rode Leger van de Sovjet-Unie.

Laatste fase

Eerder stelde de woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad dat de Oekraïense strijdmacht zich opmaakt voor de laatste fase van het heroveren van de stad Donetsk. 

Volgens de woordvoerder is het leger erin geslaagd Donetsk af te snijden van Loehansk, een ander rebellenbolwerk.

Afgelopen weekeinde deed rebellenleider Zachartsjenko nog een voorstel om een wapenstilstand af te kondigen, maar dit werd door Kiev van de hand gewezen.

Haast

De autoriteiten in Kiev hebben burgers in Donetsk en Loehansk maandag geadviseerd die steden in Oost-Oekraïne te verlaten. De antiteurreuroperatie tegen pro-Russische separatisten wordt opgevoerd.

Er is haast bij om te voorkomen dat de rebellen zich hergroeperen en versterkingen uit Rusland krijgen. Volgens de zegsman zijn er humanitaire corridors geopend voor burgers die willen vluchten.

In Donetsk zelf wordt die toezegging met een korreltje zout genomen. Bij het laatste functionerende streekbusstation Joesjni staan lange wachtrijen van gezinnen met kleine kinderen. Naar verluidt moeten kaartjes vele dagen van tevoren worden gekocht.

Bij het treinstation wachten mensen op speciale treinen die de regering in Kiev heeft beloofd, maar die niet zijn gekomen. Daarnaast zijn er mensen die niet weten waar naartoe zij moeten vluchten omdat zij niemand kennen buiten Donetsk. Ondanks de risico's kiezen ze er daarom voor in de stad te blijven.

Ambassade

De Nederlandse ambassade in Kiev raadt Nederlanders al langer aan om weg te blijven uit Donetsk en Loehansk en omgeving. Het reisadvies is maandag niet verder aangepast, liet een woordvoerder weten.

''En als er nog Nederlanders aanwezig zijn die hulp willen krijgen om het gebied te verlaten, dan kunnen zij altijd contact opnemen met de ambassade."

Gevangenis

Bij een beschieting van het Oekraïense leger op Donetsk is maandag een zwaarbeveiligde gevangenis geraakt. Dat heeft het stadsbestuur van Donetsk maandag bekendgemaakt. Bij de aanval kwam een gevangene om het leven en wisten 106 anderen te ontsnappen. 

"Extreem gevaarlijke criminelen zijn nu op vrije voeten", aldus een woorvoerder van het stadsbestuur. "Het is moelijk in te schatten wat voor gevaar dit oplevert voor de stad, die vol met wapens ligt." 

Ook raakten zes gevangenen gewond. Onder de ontsnapten zijn mensen die veroordeeld zijn voor moord, verkrachting en gewapende overvallen.

568 militairen

Een woordvoerder van de Oekraïense strijdkrachten liet maandag weten dat sinds begin mei de gevechten tegen de pro-Russische separatisten begonnen, 568 Oekraïense militairen zijn gesneuveld. Het aantal van 568 is hoger dan waarmee tot nu toe rekening werd gehouden.

In totaal zijn 2.120 militairen gewond geraakt. VN-organisaties schatten dat de gevechten in het oosten van Oekraïne aan meer dan 1.100 mensen het leven hebben gekost. Het gaat dan niet alleen om militairen, maar ook om burgers en leden van de pro-Russische milities.

Bekijk beelden:

Video

Militanten Oekraïne: Teruggedrongen maar nog niet verslagen

Chronologie van de gebeurtenissen in Oekraïne l Dossier Oekraïne