De aangescherpte antihomowet van Uganda, die eerder dit jaar werd aangenomen, is ongeldig verklaard. Dat heeft de Ugandese rechter vrijdag bepaald, meldt AP.

De wet zou op illegale wijze tot stand zijn gekomen. 

Zo zou de voorzitter van het parlement onwettig hebben gehandeld door de stemming over de antihomowet goed te keuren, terwijl bezwaren daarover niet in behandeling zijn genomen.

Er waren zeker drie klachten over het ontbreken van een quorum. Doordat niet genoeg parlementsleden bij de stemming aanwezig waren geldt de wet niet, aldus het vijf leden tellende panel van het Constitutionele hof. 

De rechtbank verwierp de wet puur op grond van het feit dat hij werd aangenomen terwijl het quorum in het parlement niet was gehaald.

Het argument van advocaten en activisten, die de zaak hadden aangespannen, dat de wet in strijd was met de grondwet werd volledig buiten beschouwing gelaten.

Gemiste kans

Een van de advocaten, Nicholas Opiyo, noemde dit een gemiste kans. Het zou volgens hem ideaal zijn geweest als de rechter ook was ingegaan op de inhoud van de wet. Hij zei te verwachten dat parlementsleden met een nieuw wetsvoorstel zullen komen. 

Opiyo wees er ook op dat een oude wet die 'tegennatuurlijke seksuele handelingen' strafbaar stelt nog altijd geldig is, waardoor de arrestatie van homoseksuelen door kan blijven gaan. 

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International noemt de uitspraak een 'eerste stap richting het verbannen van door de staat aangemoedigde discriminatie. "We hopen dat deze stap zich vertaalt in echte verbeteringen in de levens van lesbiennes, homo's, biseksuelen, transgenders en interseksuelen in Uganda", schrijft Amnesty in een verklaring.

"Deze mensen zitten al veel te lang gevangen in een cyclus van discriminatie, bedreigingen, mishandelingen en onrecht." 

Gevangenisstraf

De aangescherpte antihomowet is sinds begin dit jaar in werking. De Ugandese president Yoweri Museveni had de wet in februari ondertekend. Homoseksuelen kunnen sindsdien een jaren- of zelfs levenslange gevangenisstraf krijgen.

In maart heeft een groep mensenrechtenactivisten het constitutionele hof van Uganda gevraagd om de antihomowet ongrondwettig te verklaren. Sinds de wet van kracht werd, zijn meerdere homoseksuelen of vermeende homoseksuelen belaagd en mishandeld, zegt de activistencoalitie.

Ze voerden onder meer aan dat de wet het basisrecht op privéleven en waardigheid schendt en dat de wet indruist tegen het beginsel dat burgers gevrijwaard moeten zijn van discriminatie en wrede of vernederende behandeling.

Ondermijnd

Er zijn nog steeds oudere wetten tegen homoseksualiteit die gelden, maar die worden volgens waarnemers met dit vonnis ondermijnd. Er is ook nog een hooggerechtshof waar voorstanders van de wet nog een beroep op gaan doen.

Homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders kregen het na het aannemen van de antihomowet nog moeilijker dan ze het al hadden in het Afrikaanse land. Zeker één transgender zou zijn gedood in een 'hate crime'. Anderen werden ontslagen door hun werkgever, werden uit hun huis gezet of niet behandeld in ziekenhuizen.

Vanwege de omstreden wet heeft Nederland toelating van vluchtelingen uit Uganda versoepeld. De Nederlandse actiegroep COC noemde het vonnis ''een fantastische overwinning'', onder meer voor organisaties in Uganda waar het COC mee samenwerkt en die zich ook tegen de wet hadden verzet.

Minister Lilianne Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vindt de uitspraak van de rechters ''positief nieuws'', maar het is volgens haar nog te vroeg om echt opgelucht adem te halen. Zij hoopt dat de afwijzing van de wet leidt tot meer respect voor LGBT's in het Afrikaanse land, laat ze op Facebook weten.