De Verenigde Staten houden voorlopig alle F-35 straaljagers aan de grond. Dat heeft het ministerie van Defensie donderdag bepaald. Aanleiding is de brand die eind juni uitbrak in een toestel toen dit wilde opstijgen.

De 97 Amerikaanse JSF-vliegtuigen mogen pas weer de lucht in als er uitgebreider onderzoek is gedaan naar de oorzaak van de brand in de motor. Onduidelijk is of het toestel te zien zal zijn bij vliegshows deze zomer in Europa. 

De voorbereidingen daarvoor gaan door, maar of de vliegtuigen op tijd worden vrijgegeven is afwachten. Begin volgende week moet daarover een beslissing vallen, aldus het Pentagon. Een optreden van de F-35 bij de officiële naamgevingsceremonie voor een Brits vliegdekschip werd door de brand al in de ijskast gezet.

Een groep van 26 Joint Strike Fighters van de F35A-variant, die ook Nederland wil kopen, werd eerder al aan de grond gehouden. Omdat het eerste onderzoek niets heeft opgeleverd, wordt nu een groter onderzoek gedaan. Ook de toestellen voor de Amerikaanse marine en het korps mariniers mogen niet vliegen.

Nederlandse toestellen

Ook de twee Nederlandse testtoestellen van de Joint Strike Fighter (JSF/F-35) mogen voorlopig niet vliegen. 

Het gaat om een standaard veiligheidsprocedure, zei een woordvoerster van het Nederlandse ministerie van Defensie. De straaljagers mogen pas weer de lucht in als er uitgebreider onderzoek is gedaan naar de oorzaak van de brand.

De twee Nederlandse testexemplaren zaten niet in het reguliere vluchtschema. Een toestel staat voor onderhoud op de luchtmachtbasis Eglin in Florida, aan het andere worden aanpassingen doorgevoerd op de luchtmachtbasis Hill in Utah, aldus de woordvoerster.

Geen vertraging

Volgens minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie) horen dit soort problemen bij de testfase waarin het project zich bevindt. Ze verwacht dat er nog wel vaker problemen met het gevechtsvliegtuig naar boven zullen komen. Het tast haar vertrouwen in de JSF niet aan.

De inspectie zal niet leiden tot vertraging van de introductie van de JSF in Nederland. Het kabinet koopt 37 F-35's, als opvolger van de verouderde F-16. Het is de bedoeling dat de eerste operationele F-35 in 2019 aan Nederland wordt geleverd.

Duurste wapenprogramma

Op 23 juni brak brand uit terwijl de piloot van een F-35 zich opmaakte om op te stijgen voor een trainingsvlucht. De piloot raakte niet gewond.

De ontwikkeling van de JSF is het duurste wapenprogramma van de Verenigde Staten tot nu toe en wordt geplaagd door tegenslagen. Het geschatte prijskaartje voor de ontwikkeling en bouw van alle 2443 voorziene toestellen is inmiddels opgelopen tot bijna 400 miljard dollar, 71 procent meer dan in 2001 werd voorgerekend.