'We moeten ISIS niet groter maken dan het is'

De Islamitische terreurbeweging ISIS kan een gevaar vormen voor Europa, maar we moeten het niet groter maken dan het op dit moment is.

Dat stelt defensiespecialist en directeur van Instituut voor Internationale Betrekkingen Ko Colijn in een interview met NU.nl.

De opmars van de terroristen van de Islamitische Staat in Irak en al-Sham (ISIS) bewijst volgens Colijn dat het fenomeen ISIS complete staten als Syrië en Irak op korte termijn totaal kan verscheuren zodat het Midden-Oosten een broeinest voor terreur wordt. "En dat is gevaarlijk voor Europa."

Door het steeds meer autoritaire optreden van de sjiitische Iraakse premier Nuri al-Maliki voelden de soennitische Irakezen in de westelijk provincie al-Anbar zich steeds verder buitengesloten. Het soennitische ISIS heeft zodoende begin dit jaar, in het westen en tot over de grens in Syrië, stevig voet aan de grond gekregen.

"Als Irak daadwerkelijk uit elkaar valt in bijvoorbeeld een Koerdisch en sjiitisch gedeelte, en dat gebeurt in Syrië ook, dan bedreigt dat de bestaande infrastructuur en dan komt de energievoorziening van West-Europa in gevaar. Dat zou voor grote problemen kunnen zorgen."

Daarnaast is ISIS goed in het aantrekken van jihadisten vanuit onder meer Nederland en het ‘blow back’-effect hiervan: als deze moslims terugkomen, zorgt dat voor een nationaal probleem. "Het is niet zo dat ze allemaal geradicaliseerd terugkomen, maar een aanslag zoals in Brussel heeft de zaak wel op scherp gezet. Het kan dus gebeuren dat ze na terugkomst een terreurdaad begaan."

Grens

Toch heeft de radicaal islamitische beweging, die maximaal bestaat uit 15.000 man, een grens aan haar mogelijkheden. Colijn: "ISIS lijkt veel groter dan het in werkelijkheid is, omdat het in staat is geweest veel gefrustreerde soennieten aan zich te binden."

De samenstelling van ISIS is volgens Colijn echter "een soort monsterverbond", de strijders hebben maar één ding gemeenschappelijk: ze haten Maliki. Dat in omliggende landen als Syrië en Jordanië de soennieten in de meerderheid zijn, betekent niet direct dat ISIS daar aan zal slaan. 

"Het kan alleen op korte termijn helpen. Als Maliki op een zijspoor is gezet dan zou ik niet uitsluiten dat het verbond zo weer uitelkaar valt en ISIS tot zijn naakte kleinheid van drie- tot vierduizend man is teruggebracht. We maken ISIS op dit moment groter dan het daadwerkelijk is."

Bekijk een deel van het interview:

Syrië

Bovendien loopt de opmars van ISIS in Syrië nu al tegen obstakels op. Waar Syrische rebellen hen eerder oogluikend toelieten, daar bestrijden beide partijen elkaar inmiddels ook. "ISIS dacht vorig jaar in Aleppo voet aan de grond te krijgen, maar daar hebben ze zich op verkeken, want ze werden er weer uitgegooid. De Syrische rebellen vonden de standpunten van ISIS te radicaal."

Volgens Colijn is het voor de Syrische president Bashar al-Assad gunstig dat de concurrerende partijen nu de strijd met elkaar aangaan. "Assad is ook tegen ISIS en ziet ze als een bedreiging. Als ISIS wordt teruggeslagen in Syrië, dan versterkt dat de positie van de president."

Israël

Hoewel ISIS een islamitische emiraat nastreeft waar landen als Libanon, Jordanië en Israël onder zouden moeten vallen, heeft Israël volgens Colijn weinig te vrezen van de opmars van ISIS.

"Israël kan rustig achterover zitten. De dreiging van Syrië begint weg te vallen omdat Assad het drukker heeft met de burgeroorlog dan met Israël. Dus Israël denkt: laten ze elkaar maar afmaken."

Het land zal de situatie bij hun buren desondanks goed in de gaten houden. "De houding van Israël is: als er iets gebeurt wat onze veiligheid bedreigt, dan drukken we dat onmiddellijk de kop in. Dan hoor je er de volgende dag niets meer van. Maar zolang de partijen elkaar daar het leven zuur maken is dat niet tégen het belang van Israël."

Klik op de onderstaande afbeelding voor een interactief overzicht van de opmars van ISIS:

Achtergrond: Verdeeld Irak worstelt met soennitische opstand l Wat is ISIS? | Aartsvijanden Amerika en Iran tot elkaar veroordeeld | Alles over de onrust in Irak in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie