Saudi-Arabië is begonnen met de invoering van handelsmaatregelen tegen Nederlandse bedrijven in reactie op de stickeractie van Geert Wilders. De maatregelen worden op aangeven van koning Abdullah ingevoerd. 

Dat melden lokale media woensdag op basis van een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Riyad.

De Saudische autoriteiten hebben nog niet bevestigd dat er sancties zijn afgekondigd. Dat zei minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) woensdag. "Wij proberen daarover nu helderheid te krijgen."

Ook premier Mark Rutte benadrukte dat het kabinet nog bezig is bij de Saudische overheid te achterhalen of de berichten kloppen, zei hij woensdag.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat in een reactie aan NU.nl weten dat Nederland al jaren een intensieve mensenrechtendialoog voert met Saoedi-Arabië. "In zo'n situatie wordt deze dialoog bemoeilijkt en kan schade ontstaan voor Nederlandse bedrijven en banen", aldus een woordvoerder.

'Puberaal'

Timmermans wil er alles aan doen "om de gevolgen voor Nederland zo beperkt mogelijk te houden". Hij wil Saudi-Arabië duidelijk maken dat het niet een heel land kan afrekenen op het "puberaal gedrag van een parlementariër".

Volgens hem zijn er al "zeer geruime tijd" indicaties dat sancties eraan zitten te komen. Al die tijd wordt hierover ook al met de Saudi's gesproken. De komende dagen vertrekt een topambtenaar van hem naar de Saudische hoofdstad Riyad om de Nederlandse positie opnieuw duidelijk te maken. De minister wil kort daarna zelf ook nog gaan.

Door de stickeractie wordt de mensenrechtendialoog met het oerconservatieve koninkrijk onmogelijk gemaakt, aldus Timmermans. "En mogelijk ontstaat er ook nog schade voor Nederlandse bedrijven en banen."

Vlag

PVV-leider Wilders introduceerde de stickers enkele maanden geleden. Het gaat om een afbeelding van de vlag van Saudi-Arabië met de anti-islamitische tekst: ''De islam is een leugen. Mohammed is een boef. De Koran is gif.''

Wilders vindt het onaanvaardbaar dat Saudi-Arabië handelsmaatregelen zou hebben ingevoerd. ''Dit is een frontale aanval op onze vrijheid van meningsuiting. Geen democraat kan dit accepteren. We mogen ons niet monddood laten maken door een barbaars land dat het woord mensenrechten niet eens kan spellen'', zei hij in een reactie.

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën stelde eerder dat Nederland geen excuses hoeft aan te bieden aan Saudi-Arabië, omdat de stickeractie van een aantal maanden geleden is. Vicepremier Lodewijk Asscher sprak van een "krankzinnig dreigement".

Eerste slachtoffer

Interieurbouwer Maars uit Harderwijk is al slachtoffer geworden van de handelssancties. Het bedrijf loopt daardoor mogelijk 15 miljoen tot 20 miljoen euro mis, zegt directeur Menno de Vries woensdag.

Het bedrijf stond op het punt een contract definitief rond te maken voor een opdracht van de Saudische oliemaatschappij Aramco, maar hoorde zaterdagochtend dat het niet doorging. Het project zou Maars drie jaar werk opleveren.

Maars was ook in de race voor opdrachten rond een nieuwbouwproject van de Saudische overheid en een universiteitscomplex in het noorden van het Arabische land. "Daar worden we voorlopig niet meer voor uitgenodigd, terwijl wij al 10 jaar actief zijn in Saudi-Arabië", zegt De Vries.